{"id":15687,"date":"2025-11-12T00:11:00","date_gmt":"2025-11-11T23:11:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=15687"},"modified":"2025-11-08T10:03:19","modified_gmt":"2025-11-08T09:03:19","slug":"swiety-jozafat-kuncewicz-biskup-i-meczennik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=15687","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Jozafat Kuncewicz, biskup i m\u0119czennik"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Jan Kunczyc (nazwisko zmieni\u0142 p\u00f3\u017aniej na Kuncewicz) urodzi\u0142 si\u0119 w 1580 r. we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim (na Ukrainie, w\u00f3wczas w Rzeczypospolitej) w mieszcza\u0144skiej rodzinie prawos\u0142awnej. Ojciec by\u0142 \u0142awnikiem miejskim. Rodzice by\u0142o lud\u017ami bardzo religijnymi.\u00a0Wiele lat p\u00f3\u017aniej Jan wspomina\u0142 wa\u017cne wydarzenie z lat dziecinnych. Kiedy b\u0119d\u0105c z matk\u0105 w cerkwi dowiedzia\u0142 si\u0119, czym by\u0142 ofiara krzy\u017cowa Jezusa, zauwa\u017cy\u0142 spadaj\u0105c\u0105 z krzy\u017ca iskr\u0119 i za chwil\u0119 poczu\u0142, jak ta iskra przenikn\u0119\u0142a do jego serca. Od tego momentu ukocha\u0142 liturgi\u0119. Przez kolejnych 20 lat nie opu\u015bci\u0142 \u017cadnego nabo\u017ce\u0144stwa w cerkwi.Pocz\u0105tkowo ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y katedralnej w rodzinnym mie\u015bcie, gdzie nauczy\u0142 si\u0119 czytania i pisania zar\u00f3wno w j\u0119zyku staro-cerkiewno-s\u0142owia\u0144skim, jak i w j\u0119zyku polskim. P\u00f3\u017aniej rodzice, kt\u00f3rzy chcieli, by zaj\u0105\u0142 si\u0119 kupiectwem, wys\u0142ali go do Wilna, gdzie terminowa\u0142 u znajomego kupca Jacentego Popowicza. Tam zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z unitami – katolikami obrz\u0105dku wschodniego, kt\u00f3rzy w Wilnie sprawowali liturgi\u0119 w cerkwi \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy.<\/p>\n

Na wschodnich rubie\u017cach \u00f3wczesnej Polski, kt\u00f3re by\u0142y terenami granicznymi mi\u0119dzy prawos\u0142awiem na Wschodzie a katolicyzmem na Zachodzie, \u017cy\u0142o wielu unit\u00f3w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 greckokatolicki sprawuje kult w rycie bizanty\u0144skim, jednak w pe\u0142ni w zgodzie z nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego i podlega papie\u017cowi. Od czasu schizmy w 1054 r. wielokrotnie zawierane by\u0142y unie, dzi\u0119ki kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 prawos\u0142awnych wraca\u0142a do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Niestety, w tamtych czasach religia by\u0142a bardzo zwi\u0105zana z polityk\u0105, dlatego unie te nie by\u0142y trwa\u0142e.
\nNa pograniczu Rzeczypospolitej i ziem ruskich ju\u017c w 1257 r. dominikanie doprowadzili do pierwszej unii, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do ujarzmienia Rusi przez najazd tatarski. Kolejne unie zawierane by\u0142y w XV wieku. Najwi\u0119ksze znaczenie mia\u0142a unia brzeska zawarta w roku 1596, czyli tu\u017c przed przybyciem Jana do Wilna.
\nM\u0142ody Ko\u015bci\u00f3\u0142 unicki by\u0142 bardzo atakowany przez prawos\u0142awie, popierane przez Kozak\u00f3w i Moskw\u0119. Dochodzi\u0142o wielokrotnie do czyn\u00f3w zbrojnych. Unici byli traktowani jako odst\u0119pcy od wiary i zdrajcy. Wojsko atakowa\u0142o unickie cerkwie, a hierarchowie usi\u0142owali osadza\u0107 duchownych prawos\u0142awnych w ich parafiach. Dosz\u0142o nawet do tego, \u017ce w roku 1620 przyby\u0142 do Polski potajemnie jerozolimski patriarcha prawos\u0142awny Teofanes i na miejsce biskup\u00f3w unickich konsekrowa\u0142 prawos\u0142awnych: we W\u0142odzimierzu, Przemy\u015blu, Pi\u0144sku, \u0141ucku, Che\u0142mie i w Po\u0142ocku. W Kijowie osadzi\u0142 biskupa prawos\u0142awnego na miejsce unickiego metropolity. Ci w\u0142a\u015bnie biskupi wszelkimi \u015brodkami zmuszali unit\u00f3w do powrotu do prawos\u0142awia.<\/p>\n

$\"\"$ <\/a>W takim trudnym okresie Jan zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do grekokatolik\u00f3w. Zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Genadijem Chmielnickim, studentem Seminarium Papieskiego w Wilnie, z Piotrem Arkadiuszem, uczonym grekokatolickim, bardzo zas\u0142u\u017conym dla unii, oraz z Janem Welaminem Rutskim, kt\u00f3ry w Rzymie uko\u0144czy\u0142 Kolegium Ruskie i przyst\u0105pi\u0142 do unii. Zetkn\u0105\u0142 si\u0119 tak\u017ce z jezuitami. Dzi\u0119ki tym kontaktom poszerzy\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 i wzrasta\u0142 duchowo.
\nW 1604 r. wst\u0105pi\u0142 do bazylian\u00f3w (to jedyny w Polsce m\u0119ski zakon obrz\u0105dku greckokatolickiego) i z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby w monasterze \u015bw. Jerzego. Od tego czasu nosi\u0142 imi\u0119 Jozafat. Aktu jego przyj\u0119cia do zakonu dokona\u0142 sam metropolita unicki, Hipacy Pociej. Jako brat zakonny Jozafat kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w niedawno za\u0142o\u017conej Akademii Wile\u0144skiej, gdzie studiowa\u0142 filozofi\u0119, teologi\u0119, j\u0119zyk staros\u0142owia\u0144ski i liturgi\u0119. W 1609 r. otrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie i zosta\u0142 magistrem nowicjatu. W roku 1613 powierzono mu funkcj\u0119 prze\u0142o\u017conego klasztoru i ko\u015bcio\u0142a bazylian\u00f3w w Wilnie, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142 z wielkim zaanga\u017cowaniem. W latach 1614-1615 towarzyszy\u0142 metropolicie halicko-kijowskiemu w podr\u00f3\u017cy wizytacyjnej do Kijowa. Po drodze Jozafat zdo\u0142a\u0142 pozyska\u0107 dla unii wojewod\u00f3w po\u0142ockiego i nowogrodzkiego oraz ufundowa\u0107 klasztor bazylianek w Krasnymborze.
\nW roku 1617 zosta\u0142 mianowany arcybiskupem Po\u0142ocka po zmar\u0142ym w\u0142a\u015bnie tamtejszym metropolicie. \u015awi\u0119cenia biskupie otrzyma\u0142 12 listopada 1618 w Wilnie, po czym wyruszy\u0142 do Po\u0142ocka, by odby\u0107 ingres. Zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci wsp\u00f3\u0142czesnych jako niezwyk\u0142y arcybiskup, kt\u00f3ry nosi\u0142 stale habit zakonny, nigdy nie jada\u0142 mi\u0119sa, mieszka\u0142 w jednej izbie, kt\u00f3r\u0105 dzieli\u0142 jeszcze z pewnym bezdomnym. Dla siebie niczego nie potrzebowa\u0142, natomiast troszczy\u0142 si\u0119 o podw\u0142adnych i walczy\u0142 o przywileje dla duchowie\u0144stwa unickiego. Dba\u0142 o splendor nabo\u017ce\u0144stw liturgicznych, niezmordowanie g\u0142osi\u0142 s\u0142owo Bo\u017ce, przemawia\u0142 do ludu przy ka\u017cdej okazji. Szczeg\u00f3ln\u0105 za\u015b opiek\u0105 otoczy\u0142 chorych i ubogich. By\u0142 zwolennikiem wczesnej i cz\u0119stej Komunii \u015bwi\u0119tej. Cz\u0119sto wizytowa\u0142 plac\u00f3wki i kap\u0142an\u00f3w. Dla duchowie\u0144stwa og\u0142osi\u0142 konstytucje, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z 48 przepis\u00f3w post\u0119powania oraz dodatkowo z 9 paragraf\u00f3w dla tych, kt\u00f3rzy by \u0142amali prawo. Dla mniej wykszta\u0142conych kap\u0142an\u00f3w u\u0142o\u017cy\u0142 katechizm jako podstaw\u0119 do nauczania. Wprowadzi\u0142 obowi\u0105zek odprawiania codziennie \u015awi\u0119tej Liturgii. Od swoich kap\u0142an\u00f3w \u017c\u0105da\u0142 odmawiania brewiarza i comiesi\u0119cznej spowiedzi. Wysy\u0142a\u0142 do nich pisma wyja\u015bniaj\u0105ce r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy katolicyzmem a prawos\u0142awiem.
\nNie trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce taka aktywno\u015b\u0107 biskupa budzi\u0142a niezadowolenie przeciwnik\u00f3w unii z Ko\u015bcio\u0142em rzymskim. Pot\u0119\u017cn\u0105 kampani\u0119 przeciwko Jozafatowi wytoczy\u0142 wspomniany ju\u017c Teofanes, patriarcha Jerozolimy, kt\u00f3ry tajnie przyby\u0142 jako delegat prawos\u0142awnego patriarchy Konstantynopola. Mianowa\u0142 biskupem prawos\u0142awnym Melecego Smotryckiego, kt\u00f3ry usi\u0142owa\u0142 przekona\u0107 wiernych, \u017ce jest jedynym prawowitym biskupem na Bia\u0142orusi. Pami\u0119ta\u0107 trzeba, \u017ce lud tych teren\u00f3w by\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci niepi\u015bmienny i z pewno\u015bci\u0105 nie rozumia\u0142 spor\u00f3w doktrynalnych. Prawos\u0142awni podgrzewali nastroje nacjonalistyczne i szkalowali abp Kuncewicza jako zdrajc\u0119 Cerkwi.
\nKiedy Jozafat musia\u0142 w roku 1621 uda\u0107 si\u0119 na sejm do Warszawy, wroga mu kampania tak dalece si\u0119 wzmog\u0142a, \u017ce zasta\u0142 po powrocie wzburzone przeciwko sobie wszystkie miasta. W ko\u0144cu uknuto spisek na jego \u017cycie. W pa\u017adzierniku 1623 roku uda\u0142 si\u0119 do swojej sufraganii do Witebska. Rankiem 12 listopada, zaraz po odprawieniu Mszy \u015bwi\u0119tej, zosta\u0142 napadni\u0119ty i zabity. Rozjuszony t\u0142um rzuci\u0142 si\u0119 na rabunek mieszkania biskupiego, a samego metropolit\u0119 maltretowano w spos\u00f3b okrutny. W ko\u0144cu dobito go strza\u0142em w g\u0142ow\u0119. Przed \u015bmierci\u0105 Jozafat Kuncewicz mia\u0142 jeszcze powiedzie\u0107: „Dzieci, czemu napadacie na m\u00f3j dom? Je\u015bli macie co\u015b przeciwko mnie, to mnie macie”. Sponiewierane cia\u0142o Jozafata utopiono w D\u017awinie.
\nM\u0119cze\u0144stwo Jozafata poruszy\u0142o ca\u0142\u0105 Polsk\u0119 katolick\u0105. Wielu katolik\u00f3w teraz dopiero zrozumia\u0142o, czym jest unia. Natychmiast te\u017c rozpocz\u0119to proces kanoniczny. Jozafat zosta\u0142 beatyfikowany przez papie\u017ca Urbana VIII w 1643 r., kanonizowany w 1867 r. przez Piusa IX. Jest patronem diecezji siedleckiej i drohiczy\u0144skiej, zakonu bazylian\u00f3w, Rusi, Litwy i Wilna.
\nRelikwie \u015bw. Jozafata przeby\u0142y prawdziwie tu\u0142acz\u0105 drog\u0119. By\u0142y one sk\u0142adane w miastach Bia\u0142orusi, na Litwie, w Polsce. W 1667 r. powr\u00f3ci\u0142y do Po\u0142ocka, ale ju\u017c w 1706 r. w obawie przed profanacj\u0105 zosta\u0142y umieszczone w Bia\u0142ej Podlaskiej. Po kanonizacji carat za\u017c\u0105da\u0142 ukrycia relikwii. Zosta\u0142y one przewiezione do Wiednia, a od 1949 r. spoczywaj\u0105 w bazylice \u015bw. Piotra w Watykanie. Relikwia lewej r\u0119ki \u015bw. Jozafata wraz ze skromnym pier\u015bcieniem biskupim znajduje si\u0119 w bazylice Serca Jezusowego na Pradze w Warszawie. Z okazji 300-lecia m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Jozafata w 1923 r. papie\u017c Pius XI wyda\u0142 ku jego czci encyklik\u0119\u00a0Ecclesiam Dei admirabili.<\/i><\/p>\n

W ikonografii<\/b>\u00a0\u015bw. Jozafat Kuncewicz przedstawiany jest w stroju biskupim rytu wschodniego. Jego atrybutem jest top\u00f3r.<\/p>\n

za brewiarz.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"