{"id":16106,"date":"2025-12-24T00:29:00","date_gmt":"2025-12-23T23:29:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=16106"},"modified":"2025-12-05T10:10:25","modified_gmt":"2025-12-05T09:10:25","slug":"wigilia-bozego-narodzenia-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=16106","title":{"rendered":"Wigilia Bo\u017cego Narodzenia"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Zbli\u017ca si\u0119 Bo\u017ce Narodzenie \u2013 jedne z najwa\u017cniejszych i najpi\u0119kniejszych \u015bwi\u0105t, pe\u0142ne symboliki, zwyczaj\u00f3w i tradycji. Niekt\u00f3re z tych zwyczaj\u00f3w odchodz\u0105 do historii i przestajemy je kultywowa\u0107, co bardziej zara\u017cani komercyjn\u0105 trucizn\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 z Zachodu. Warto jednak je zna\u0107, bo s\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 naszej historii i tradycji i wa\u017cnym elementem to\u017csamo\u015bci, bowiem \u2013 by powt\u00f3rzy\u0107 za Glogerem \u2013 \u201eObce rzeczy dobrze wiedzie\u0107 jest \u2013 swoje obowi\u0105zek\u201d.
\n<\/span>Wigilia w polskiej obyczajowo\u015bci to niezwykle wa\u017cny dzie\u0144 dla ludzi wierz\u0105cych. Zwiastuje narodziny Jezusa, zwyci\u0119stwo \u015bwiat\u0142a nad ciemno\u015bciami.<\/p>\n

Nazwa wigilia pochodzi od \u0142aci\u0144skich s\u0142\u00f3w \u201evigiliare\u201d \u2013 czuwa\u0107 oraz \u201evigilia\u201d- czuwanie, stra\u017c nocna, warta. W j\u0119zyku potocznym kojarzy si\u0119 przede wszystkim z dniem poprzedzaj\u0105cym Bo\u017ce Narodzenie. Dzie\u0144 ten wyznacza koniec i jednocze\u015bnie jest pocz\u0105tkiem roku obrz\u0119dowego i wegetacyjnego.<\/p>\n

Z tym momentem przej\u015bcia wi\u0105za\u0142y si\u0119 liczne wierzenia. Wed\u0142ug ludowego porz\u0105dku rzeczy ca\u0142a ziemia i wszech\u015bwiat, wszystkie byty ziemskie i pozaziemskie \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 we wsp\u00f3lnym prze\u017cywaniu wielkiego misterium narodzin Boga. Wierzono wi\u0119c, \u017ce w noc wigilijn\u0105 ziemia odkrywa swoje skarby, budz\u0105 si\u0119 zwierz\u0119ta, ro\u015bliny zakwitaj\u0105 i wydaj\u0105 owoce, woda zamienia si\u0119 w mi\u00f3d i wino. Wszystkie te niezwyczajne zdarzenia mia\u0142y jeden cel \u2013 uczci\u0107 Narodzenie Pa\u0144skie.<\/p>\n

Powszechne by\u0142o przekonanie, \u017ce dusze zmar\u0142ych mog\u0105 w wigili\u0119 opuszcza\u0107 za\u015bwiaty i niewidzialne nawiedza\u0107 obej\u015bcia i swoich bliskich. Nale\u017ca\u0142o wiec dmucha\u0107 na \u0142awy i sto\u0142ki zanim si\u0119 usiad\u0142o, aby nie przygnie\u015b\u0107 jakiej\u015b duszyczki. Dla dusz k\u0142adziono na stole dodatkowe nakrycie, pozostawiano resztki potraw czy nie umyte po wieczerzy \u0142y\u017cki.<\/p>\n

Wierzono te\u017c powszechnie, \u017ce przebieg dnia i nocy ma decyduj\u0105cy wp\u0142yw na przebieg ca\u0142ego nadchodz\u0105cego, nowego roku. Nale\u017ca\u0142o wcze\u015bnie wsta\u0107, aby ca\u0142y rok by\u0107 rze\u015bkim. Nie k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 w ci\u0105gu dnia, aby nie chorowa\u0107 i aby w lecie \u201enie po\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 zbo\u017ce\u201d. Nie wolno by\u0142o niczego po\u017cycza\u0107 s\u0105siadom, aby nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na utrat\u0119 mienia.<\/p>\n

Nie nale\u017ca\u0142o te\u017c w dniu wigilii wszczyna\u0107 k\u0142\u00f3tni, wyrz\u0105dza\u0107 sobie przykro\u015bci, a przeciwnie okazywa\u0107 \u017cyczliwo\u015b\u0107 jedni drugim, darowa\u0107 wszystkie urazy tak, aby przez nast\u0119pny rok zgodnie \u017cy\u0107 z rodzin\u0105 i s\u0105siadami.<\/p>\n

Kulminacyjnym punktem wigilii jest wieczerza. Zanim jednak wieczerz\u0119 rozpocz\u0119to, \u0142amano si\u0119 op\u0142atkiem. To niepowtarzalny polski obyczaj. Prawdopodobnie nawi\u0105zuje on do starochrze\u015bcija\u0144skich rytua\u0142\u00f3w dzielenia chleba nazywanych eulogiami. By\u0142y one bardzo wa\u017cnym elementem w \u017cyciu pierwszych chrze\u015bcijan. Te niekonsekrowane chleby rozdawano przychodz\u0105cym do ko\u015bcio\u0142a wiernym na znak braterstwa i pokoju.<\/p>\n

\u015awi\u0105tecznemu op\u0142atkowi przypisywano niegdy\u015b wiele niezwyk\u0142ych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Sama ich obecno\u015b\u0107 w domu mia\u0142a przynosi\u0107 szcz\u0119\u015bcie, harmoni\u0119 w rodzinie i zapewni\u0107 dostatek i obfito\u015b\u0107 na ca\u0142y nadchodz\u0105cy rok. Postny posi\u0142ek nazywany w zale\u017cno\u015bci od regionu: po\u015bnikiem, kuti\u0105, wili\u0105. Nie ma zgodno\u015bci co do ilo\u015bci potraw stawianych na wigilijnym stole. Wa\u017cne by\u0142o, aby by\u0142y postne i \u017ceby ka\u017cdej spr\u00f3bowa\u0107. Po wieczerzy szczeg\u00f3lnie panny i kawalerowie wr\u00f3\u017cyli sobie na temat przysz\u0142ego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Z siana po\u0142o\u017conego pod obrusem wigilijnym wyci\u0105gano \u017ad\u017ab\u0142a. Je\u017celi by\u0142o zielone, wr\u00f3\u017cy\u0142o rych\u0142y o\u017cenek. Suche, to informacja, \u017ce trzeba zaczeka\u0107.<\/p>\n

Po wieczerzy op\u0142atek i resztki wigilijnej uczty zanoszono zwierz\u0119tom domowym, aby si\u0119 dobrze chowa\u0142y. Wynoszono te\u017c na pole dla zwierzyny le\u015bnej, aby nie czyni\u0142y szkody w obej\u015bciu.<\/p>\n

Wigili\u0119 ko\u0144czy\u0142a pasterka. Rozpoczyna si\u0119 Bo\u017ce Narodzenie.<\/p>\n

Kolejne \u015bwi\u0105teczne dni to czas odpoczynku i kol\u0119dowania. W dniu Bo\u017cego Narodzenia parobcy wiejscy, organi\u015bci, baka\u0142arze chodzili od chaty do chaty, \u015bpiewali kol\u0119d\u0119 i zbierali datki.<\/p>\n

26 grudnia \u015bwi\u0119cono w ko\u015bciele zbo\u017ce. Wierni, po powrocie do domu, sypali nim zwierz\u0119ta, aby nie chorowa\u0142y. Kolejne dni w kalendarzu ludowym, a\u017c do Trzech Kr\u00f3li, traktowane by\u0142y jako \u015bwi\u0105teczne, nazywano je \u015bwi\u0119tymi wieczorami lub dwunastnic\u0105. Dawniej wierzono, \u017ce zapowiadaj\u0105 one wydarzenia ca\u0142ego przysz\u0142ego roku. Obchody kol\u0119dnicze ko\u0144czy\u0142 dzie\u0144 Trzech Kr\u00f3li.<\/p>\n

***<\/p>\n

Wszystkim Parafianom, Przyjacio\u0142om i Go\u015bciom parafii \u015bw. Faustyny, wszystkim zatroskanym o losy Polski, o katolick\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 naszej Ojczyzny,
\nsk\u0142adam serdeczne \u017cyczenia b\u0142ogos\u0142awionych \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, aby Zbawiciel narodzi\u0142 si\u0119 w ka\u017cdym polskim domu.<\/strong><\/span><\/p>\n

ks. Pra\u0142at Wies\u0142aw Potakowski<\/strong><\/span>
\nproboszcz parafii \u015bw. Faustyny<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"