{"id":21631,"date":"2025-09-14T00:13:00","date_gmt":"2025-09-13T22:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=21631"},"modified":"2025-08-04T11:10:45","modified_gmt":"2025-08-04T09:10:45","slug":"swieto-podwyzszenia-krzyza-swietego-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=21631","title":{"rendered":"\u015awi\u0119to Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/PK\u015a.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-21632 alignleft\" src=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/PK\u015a-246x300.jpg\" alt=\"\" width=\"149\" height=\"182\" srcset=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/PK\u015a-246x300.jpg 246w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/PK\u015a.jpg 361w\" sizes=\"(max-width: 149px) 100vw, 149px\" \/><\/a>Liturgia dzie\u0144 14. wrze\u015bnia okre\u015bla mianem \u015bwi\u0119ta Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re na celu ma podkre\u015blenie tajemnicy Krzy\u017ca, \u201ena kt\u00f3rym zawis\u0142o Zbawienie \u015bwiata\u201d. Dlaczego we wrze\u015bniu jeszcze raz szczeg\u00f3lnie rozpami\u0119tujemy tajemnic\u0119 Wielkiego Pi\u0105tku? Ot\u00f3\u017c przed reform\u0105 kalendarza, jaka mia\u0142a miejsce po Soborze Watyka\u0144skim Drugim, obchodzono dwa \u015bwi\u0119ta: 3. maja jako \u015bwi\u0119to Znalezienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego i 14. wrze\u015bnia \u2013 \u015bwi\u0119to Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Po reformie pozostawiono jedynie \u015bwi\u0119to wrze\u015bniowe \u0142\u0105cz\u0105c niejako w jedno zar\u00f3wno znalezienie i podwy\u017cszenie.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Kiedy w roku 70 Jerozolima zosta\u0142a zdobyta i zburzona przez Rzymian, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 wielkie prze\u015bladowania religii Chrystusa, trwaj\u0105ce prawie 300 lat. Dopiero po ustaniu tych prze\u015bladowa\u0144 matka cesarza rzymskiego Konstantyna, \u015bw. Helena, kaza\u0142a szuka\u0107 Krzy\u017ca, na kt\u00f3rym umar\u0142 Pan Jezus.<br \/>\nPo d\u0142ugich poszukiwaniach Krzy\u017c odnaleziono. Co do daty tego wydarzenia historycy nie s\u0105 zgodni; najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 rok 320, 326 lub 330, natomiast jako dzie\u0144 wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 13 albo 14 wrze\u015bnia. W zwi\u0105zku z tym wydarzeniem zbudowano w Jerozolimie na Golgocie dwie bazyliki: M\u0119czennik\u00f3w (<em>Martyrium<\/em>) i Zmartwychwstania (<em>Anastasis<\/em>). Bazylika M\u0119czennik\u00f3w nazywana by\u0142a tak\u017ce Bazylik\u0105 Krzy\u017ca. 13 wrze\u015bnia 335 r. odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u015bwi\u0119cenie i przekazanie miejscowemu biskupowi obydwu bazylik. Na t\u0119 pami\u0105tk\u0119 obchodzono co roku 13 wrze\u015bnia uroczysto\u015b\u0107 Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. P\u00f3\u017aniej przeniesiono to \u015bwi\u0119to na 14 wrze\u015bnia, poniewa\u017c tego dnia wypada rocznica wystawienia relikwii Krzy\u017ca na widok publiczny, a wi\u0119c pierwszej adoracji Krzy\u017ca, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce nast\u0119pnego dnia po po\u015bwi\u0119ceniu bazylik. \u015awi\u0119to wprowadzono najpierw dla tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, kt\u00f3re posiada\u0142y relikwie Krzy\u017ca, potem za\u015b dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego.<br \/>\nWa\u017cnym wk\u0142adem w histori\u0119 dzisiejszego \u015bwi\u0119ta jest \u015bwiadectwo mniszki Egerii, kt\u00f3ra w&nbsp;<em>Itinerarium Egeriae<\/em>&nbsp;relacjonuje obchody Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca po\u0142\u0105czone ze \u015bwi\u0119tem dedykacji, czyli po\u015bwi\u0119cenia ko\u015bcio\u0142a M\u0119czennik\u00f3w (<em>Martyrium<\/em>) na Golgocie: \u201eDniami Eucenii (dedykacji) zw\u0105 si\u0119 te dni, w kt\u00f3rych \u015bwi\u0119ty ko\u015bci\u00f3\u0142 stoj\u0105cy na Golgocie, zwany&nbsp;<em>Martyrium,<\/em>&nbsp;po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 Bogu. Tak\u017ce \u015bwi\u0119ty ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w&nbsp;<em>Anastasis,<\/em>&nbsp;to jest w miejscu, gdzie Pan po m\u0119ce zmartwychwsta\u0142, tego samego dnia zosta\u0142 Bogu po\u015bwi\u0119cony. Rocznica po\u015bwi\u0119cenia tych \u015bwi\u0119tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w jest obchodzona z ca\u0142\u0105 czci\u0105, bo i Krzy\u017c znaleziono tego samego dnia [\u2026]\u201d<br \/>\nW 614 r. na Ziemi\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 napadli Persowie pod wodz\u0105 Chozroeza. Zburzyli w\u00f3wczas wszystkie ko\u015bcio\u0142y, tak\u017ce i ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cego Grobu, a wiedz\u0105c, jak wielkiej czci doznaje Krzy\u017c Pana Jezusa, zabrali go ze sob\u0105. Ca\u0142y \u015bwiat modli\u0142 si\u0119 o odzyskanie Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Po zwyci\u0119stwie, jakie cesarz Herakliusz odni\u00f3s\u0142 nad Chozroezem, w traktacie pokojowym Persowie zostali zmuszeni do oddania \u015bwi\u0119tej relikwii (628). Podanie g\u0142osi, \u017ce kiedy sam cesarz chcia\u0142 na swoich ramionach zanie\u015b\u0107 Krzy\u017c Chrystusa na Kalwari\u0119, m\u00f3g\u0142 to uczyni\u0107 dopiero w\u00f3wczas, kiedy zdj\u0105\u0142 swoje kr\u00f3lewskie szaty. Jest to legenda, gdy\u017c ze \u015bwiadectwa \u015bw. Cyryla Jerozolimskiego (+ 387) wiemy, \u017ce ju\u017c za jego czas\u00f3w czcigodn\u0105 relikwi\u0119 podzielono na drobne cz\u0119\u015bci i rozes\u0142ano je niemal po wszystkich okolicznych ko\u015bcio\u0142ach.<br \/>\nKo\u015bci\u00f3\u0142 w Krzy\u017cu Jezusa widzia\u0142 zawsze o\u0142tarz, na kt\u00f3rym Syn Bo\u017cy dokona\u0142 zbawienia \u015bwiata. Dlatego ka\u017cda jego cz\u0105stka, tak obficie zroszona Jego Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Krwi\u0105, doznawa\u0142a zawsze szczeg\u00f3lnej czci. Nie chodzi w tym wypadku o autentyczno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych relikwii, ale o fakt, \u017ce przypominaj\u0105 one Krzy\u017c Chrystusa i wielkie dzie\u0142o, jakie si\u0119 na nim dokona\u0142o dla dobra rodzaju ludzkiego.<br \/>\nO ukrzy\u017cowaniu Pana Jezusa pisz\u0105 wszyscy Ewangeli\u015bci. Co wi\u0119cej, podaj\u0105 bardzo szczeg\u00f3\u0142owe okoliczno\u015bci tego wydarzenia. Wed\u0142ug \u015bwiadectwa Ewangelist\u00f3w Pan Jezus zosta\u0142 ukrzy\u017cowany oko\u0142o godziny 12, a umar\u0142 o godzinie 15. Jego pogrzeb odby\u0142 si\u0119 ok. godziny 17.<br \/>\nKara ukrzy\u017cowania by\u0142a u \u017byd\u00f3w znana, chocia\u017c w prawie moj\u017ceszowym nie by\u0142a przewidziana. Aleksander Janneusz (103-76 przed Chrystusem) u\u017cy\u0142 jej dla ukarania zbuntowanych przeciwko niemu faryzeusz\u00f3w. Tak\u0105 kar\u0119 stosowali powszechnie Fenicjanie, Kartagi\u0144czycy, Persowie i Rzymianie. Ci ostatni jednak nie stosowali jej wobec obywateli rzymskich. By\u0142a to bowiem kara uznawana za ha\u0144bi\u0105c\u0105 i bardzo okrutn\u0105. Skaza\u0144ca odzierano z szat, rzucano go na ziemi\u0119, rozci\u0105gano mu ramiona i nogi, przybijaj\u0105c je do krzy\u017ca. Skazaniec kona\u0142 z omdlenia i gor\u0105czki, dusi\u0142 si\u0119. Na domiar z\u0142ego wisielca n\u0119ka\u0142o mn\u00f3stwo komar\u00f3w, a bywa\u0142o, \u017ce konaj\u0105cego rozrywa\u0142y s\u0119py. Krzy\u017c mia\u0142 zwykle kszta\u0142t litery T (tau). Poniewa\u017c \u015bmier\u0107 na krzy\u017cu mia\u0142a wszystkie znamiona ha\u0144by, dlatego cesarz Konstantyn Wielki zni\u00f3s\u0142 kar\u0119 \u015bmierci przez ukrzy\u017cowanie (316).<br \/>\nNajwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drzewa Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego posiada obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Guduli w Brukseli. Bazylika \u015bw. Piotra w Rzymie przechowuje cz\u0119\u015b\u0107 relikwii, kt\u00f3r\u0105 cesarze bizantyjscy nosili na piersi w czasie najwi\u0119kszych uroczysto\u015bci. W skarbcu katedry paryskiej jest cz\u0105stka Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego, podarowana przez polsk\u0105 kr\u00f3low\u0105 Ann\u0119 Gonzag\u0119, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a otrzyma\u0107 od kr\u00f3la Jana Kazimierza. Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego w Polsce posiada\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 dominikan\u00f3w w Lublinie (zosta\u0142y one skradzione w roku 1991, chocia\u017c nadal w ko\u015bciele tym znajduj\u0105 si\u0119 dwa inne relikwiarze Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego). Stosunkowo du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego posiada ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Krzy\u017ca na \u0141ysej G\u00f3rze pod Kielcami. Mia\u0142 j\u0105 podarowa\u0107 benedyktynom \u015bw. Emeryk (+ 1031), syn \u015bw. Stefana, kr\u00f3la W\u0119gier (+ 1038). Od tej relikwii i klasztoru pochodzi nazwa \u201eG\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie\u201d. Wreszcie do\u015b\u0107 znaczna relikwia Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego znajduje si\u0119 w bazylice Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego w Rzymie.<br \/>\nKu czci Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego wzniesiono mn\u00f3stwo ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W samej Polsce jest ich ponad 100. Istnieje r\u00f3wnie\u017c kilka rodzin zakonnych \u2013 m\u0119skich i \u017ce\u0144skich \u2013 pod nazw\u0105 \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca. W\u015br\u00f3d nich najliczniejsze to Zgromadzenie \u015aw. Krzy\u017ca, za\u0142o\u017cone w 1837 r., a zatwierdzone przez Rzym w 1855 r.<br \/>\nNa czele czcicieli Krzy\u017ca stoi \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142. Szczeg\u00f3lnym nabo\u017ce\u0144stwem do Krzy\u017ca wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 \u015bw. Helena, cesarzowa. Jednak na wielk\u0105 skal\u0119 kult Krzy\u017ca zapocz\u0105tkowa\u0142o \u015bredniowiecze, kiedy to bardzo \u017cywo i powszechnie rozwin\u0105\u0142 si\u0119 kult m\u0119ki Pa\u0144skiej. W\u015br\u00f3d \u015bwi\u0119tych wyr\u00f3\u017cnili si\u0119 tym nabo\u017ce\u0144stwem: \u015bw. Bernard z Clairvaux (+ 1153), \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu (+ 1226), \u015bw. Bonawentura (+ 1274), \u015bw. Filip Benicjusz (+ 1285), a w latach p\u00f3\u017aniejszych b\u0142. W\u0142adys\u0142aw z Gielniowa (+ 1505), \u015bw. Piotr z Alkantary (+ 1562), \u015bw. Jan od Krzy\u017ca (+ 1591) i \u015bw. Pawe\u0142 od Krzy\u017ca (+ 1775). W nagrod\u0119 za serdeczne nabo\u017ce\u0144stwo do swojej m\u0119ki Jezus obdarzy\u0142 wielu \u015bwi\u0119tych darem stygmat\u00f3w. Dzieje Ko\u015bcio\u0142a znaj\u0105 a\u017c 330 podobnych wypadk\u00f3w. Pierwszy stwierdzony historycznie fakt stygmat\u00f3w spotykamy u \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu. W ostatnich czasach m\u00f3wi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno o stygmatykach: Teresie Neumann z Konnersreuth (+ 1962) i o \u015bw. o. Pio (+ 1969).<br \/>\nOd I w. spotykamy krzy\u017ce wypisywane, rysowane czy ryte graficznie \u2013 i to w najr\u00f3\u017cnorodniejszych formach i symbolice, kt\u00f3rej postaci\u0105 naczeln\u0105 jest zawsze Chrystus. Od IV w. spotykamy krzy\u017ce bez Ukrzy\u017cowanego, ale za to bogato wyk\u0142adane szlachetnymi kamieniami i z\u0142otem (<em>crux gemmata<\/em>). Ich forma jest tak\u017ce r\u00f3\u017cna. Spotykamy mi\u0119dzy innymi krzy\u017ce Chrystusa, Piotra, Andrzeja, \u015bw. Pachomiusza, krzy\u017c etiopski, ormia\u0144ski, jerozolimski itp. We wczesnym \u015bredniowieczu zwyk\u0142o si\u0119 wyrabia\u0107 krzy\u017ce (pasje) z wizerunkiem Chrystusa, ale z koron\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105 (diademem) na g\u0142owie. Od wieku XII datuj\u0105 si\u0119 krzy\u017ce wsp\u00f3\u0142czesne, pe\u0142ne wyrazu cierpienia i grozy. Najdawniejszy krzy\u017c znaleziono w Herkulanum, w jednym z dom\u00f3w zasypanego przez wulkan (Wezuwiusz) w roku 63 i 79, kt\u00f3rego to odkrycia dokonano w 1748 roku. Na jednej ze \u015bcian domu znaleziono wyra\u017any odcisk du\u017cego krzy\u017ca, kt\u00f3ry tam wisia\u0142. Jest nawet otw\u00f3r po gwo\u017adziu w \u015bcianie, na kt\u00f3rym ten krzy\u017c by\u0142 umieszczony.<br \/>\nKrzy\u017c Chrystusa czci si\u0119 tak\u017ce czyni\u0105c znak krzy\u017ca. Pocz\u0105tkowo czyniono krzy\u017c nad przedmiotami, kre\u015bl\u0105c go d\u0142oni\u0105. Mia\u0142 on by\u0107 wyznaniem wiary, chroni\u0107 od nieszcz\u0119\u015b\u0107, sprowadza\u0107 Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Zwyczaj ten si\u0119ga pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa. By\u0142 on traktowany jako&nbsp;<em>credo<\/em>&nbsp;katolickie, streszczenie najwa\u017cniejszych prawd wiary. S\u0142owami podkre\u015blano wiar\u0119 w Boga w Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej jedynego, a ruchem r\u0119ki podkre\u015blano nasze zbawienie przez Chrystusow\u0105 m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107. O znaku krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego pisze ju\u017c Tertulian (+ ok. 240). \u015aw. Hieronim m\u00f3wi o nim w li\u015bcie do Eustochii. Pierwsi chrze\u015bcijanie tym znakiem pos\u0142ugiwali si\u0119 bardzo cz\u0119sto. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowa\u0142 ten zwyczaj, kiedy w liturgii b\u0142ogos\u0142awi swoich wiernych.<\/p>\n<p>Dzisiejsze \u015bwi\u0119to przypomina nam wielkie znaczenie krzy\u017ca jako symbolu chrze\u015bcija\u0144stwa i u\u015bwiadamia, \u017ce nie mo\u017cemy go traktowa\u0107 jedynie jako elementu dekoracji naszego mieszkania, miejsca pracy czy jednego z wielu element\u00f3w naszego codziennego stroju.<\/p>\n<p>za brewiarz.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Liturgia dzie\u0144 14. wrze\u015bnia okre\u015bla mianem \u015bwi\u0119ta Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego, kt\u00f3re na celu ma podkre\u015blenie tajemnicy Krzy\u017ca, \u201ena kt\u00f3rym zawis\u0142o Zbawienie \u015bwiata\u201d. Dlaczego we wrze\u015bniu jeszcze raz szczeg\u00f3lnie rozpami\u0119tujemy tajemnic\u0119 Wielkiego Pi\u0105tku? Ot\u00f3\u017c przed reform\u0105 kalendarza, jaka mia\u0142a miejsce po Soborze Watyka\u0144skim Drugim, obchodzono dwa \u015bwi\u0119ta: 3. maja jako \u015bwi\u0119to Znalezienia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego i 14. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[151,7,2998,183,2997,42],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21631"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29921,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21631\/revisions\/29921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}