{"id":23099,"date":"2021-04-16T00:36:41","date_gmt":"2021-04-15T22:36:41","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=23099"},"modified":"2021-04-11T20:08:48","modified_gmt":"2021-04-11T18:08:48","slug":"co-sie-stalo-w-chwili-smierci-chrystusa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=23099","title":{"rendered":"Co si\u0119 sta\u0142o w chwili \u015bmierci Chrystusa?"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Czy to, co si\u0119 zdarzy\u0142o na wzg\u00f3rzu Golgoty ponad 2 tys. lat temu, potwierdzaj\u0105 jeszcze inne \u017ar\u00f3d\u0142a poza Ewangeli\u0105? Mimo \u017ce wielu aspekt\u00f3w historii opowiedzianej w Ewangeliach nie znamy i nie poznamy, chcieliby\u015bmy wiedzie\u0107 wi\u0119cej. Ewangelie podaj\u0105 najwa\u017cniejsze fakty i najwa\u017cniejsze s\u0142owa Chrystusa, i to powinno nam wystarczy\u0107. Historycy staraj\u0105 si\u0119 jednak pozna\u0107 Chrystusa historycznego w pe\u0142ni, tak jakby to by\u0142o mo\u017cliwe. Szukaj\u0105 dodatkowych dowod\u00f3w Jego istnienia, Jego misji i cz\u0119sto rezygnuj\u0105 z uznania tego, co wiemy z Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\n

Je\u015bli zachowa\u0142y si\u0119 tylko relacje Ewangelist\u00f3w, to musz\u0105 nam one wystarczy\u0107. Inne argumenty nie s\u0105 potrzebne. Ale gdy znajdzie si\u0119 jaki\u015b dodatkowy szczeg\u00f3\u0142, jaki\u015b argument, to stajemy jak wryci. W Ewangelii wg \u015bw. Mateusza opis tego, co si\u0119 dzia\u0142o w chwili \u015bmierci Chrystusa, jest najd\u0142u\u017cszy: \u201eA oto zas\u0142ona przybytku rozdar\u0142a si\u0119 na dwoje z g\u00f3ry na d\u00f3\u0142; ziemia zadr\u017ca\u0142a i ska\u0142y zacz\u0119\u0142y p\u0119ka\u0107. Groby si\u0119 otworzy\u0142y i wiele cia\u0142 \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy umarli, powsta\u0142o. (…) Setnik za\u015b i jego ludzie, kt\u00f3rzy trzymali stra\u017c przy Jezusie, widz\u0105c trz\u0119sienie ziemi i to, co si\u0119 dzia\u0142o, zl\u0119kli si\u0119 bardzo i m\u00f3wili: \u00abPrawdziwie, Ten by\u0142 Synem Bo\u017cym\u00bb\u201d (27, 51-52. 54). \u015awi\u0119ty \u0141ukasz napisa\u0142: \u201eBy\u0142o ju\u017c oko\u0142o godziny sz\u00f3stej (…). S\u0142o\u0144ce si\u0119 za\u0107mi\u0142o i zas\u0142ona przybytku rozdar\u0142a si\u0119 przez \u015brodek. Wtedy Jezus zawo\u0142a\u0142 dono\u015bnym g\u0142osem: \u00abOjcze, w Twoje r\u0119ce powierzam ducha mego\u00bb. Po tych s\u0142owach wyzion\u0105\u0142 ducha\u201d (23, 44-46). U \u015bw. Marka po opisie \u015bmierci Chrystusa na krzy\u017cu znajdujemy s\u0142owa: \u201eA zas\u0142ona przybytku rozdar\u0142a si\u0119 na dwoje, z g\u00f3ry na d\u00f3\u0142\u201d (15, 38).<\/p>\n

Trz\u0119sienie ziemi<\/p>\n

Bardzo cz\u0119sto mo\u017cna znale\u017a\u0107 komentarze do tych s\u0142\u00f3w, podaj\u0105ce w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 relacji o trz\u0119sieniu ziemi w chwili \u015bmierci Chrystusa. Je\u015bli tak, to mo\u017ce i inne, wa\u017cniejsze elementy opowie\u015bci Ewangelist\u00f3w nie s\u0105 \u015bcis\u0142e? Ale jak je zweryfikowa\u0107? I dlaczego trzej Ewangeli\u015bci wspominaj\u0105 owo trz\u0119sienie ziemi, a Jan o nim milczy? \u201eNaukowe\u201d roztrz\u0105sanie takich pyta\u0144 zmierza nieraz do podwa\u017cenia wiarygodno\u015bci Ewangelii. Je\u015bli bowiem o wspomnianym trz\u0119sieniu ziemi nie ma \u017cadnych innych przekaz\u00f3w, to czy nie wymy\u015blili go trzej Ewangeli\u015bci dla udramatyzowania swojej opowie\u015bci?<\/p>\n

Sceptyk\u00f3w nie przekonaj\u0105 widzenia Anny Katarzyny Emmerich (1774 \u2013 1824), spisane przez Clemensa Brentano. W opowiedzianych przez siebie jasnowidzeniach niemiecka mistyczka i stygmatyczka potwierdzi\u0142a, \u017ce w chwili \u015bmierci Chrystusa nast\u0105pi\u0142o za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca i trz\u0119sienie ziemi, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142o p\u0119kni\u0119cie ska\u0142y na Golgocie, rozdarcie zas\u0142ony w \u015bwi\u0105tyni i powstanie zmar\u0142ych z grob\u00f3w. Widzenia Emmerich dok\u0142adnie odpowiadaj\u0105 relacjom Ewangelist\u00f3w, ale tylko uzupe\u0142niaj\u0105 te relacje o wiele ciekawych informacji, niekoniecznych jednak dla uznania Ewangelii za podstaw\u0119 naszej wiary. \u015alad\u00f3w tego trz\u0119sienia ziemi trudno szuka\u0107 po dw\u00f3ch tysi\u0105cach lat, po tym, jak \u015bwi\u0105tyni\u0119 jerozolimsk\u0105 zrujnowali Rzymianie w 70 r., a nast\u0119pnie ostatecznie zburzyli jej resztki w 135 r., po st\u0142umieniu powstania bar Kochby.<\/p>\n

Rozdarta zas\u0142ona<\/p>\n

Czym by\u0142a wspomniana przez Ewangelist\u00f3w zas\u0142ona w \u015bwi\u0105tyni jerozolimskiej? Znamy to miejsce dzi\u0119ki dok\u0142adnemu opisowi J\u00f3zefa Flawiusza. Ogromny obszar \u015bwi\u0105tyni podzielony by\u0142 na dziedzi\u0144ce. Na zewn\u0119trzny Dziedziniec Pogan m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 ka\u017cdy. Do po\u0142o\u017conego w \u015brodku, otoczonego murem zewn\u0119trznym i kru\u017cgankami wewn\u0119trznymi Dziedzi\u0144ca Izraelit\u00f3w, podzielonego na dwie cz\u0119\u015bci, mogli wej\u015b\u0107 tylko Izraelici. Jedna cz\u0119\u015b\u0107 przeznaczona by\u0142a dla kobiet, druga \u2013 po\u0142o\u017cona w g\u0142\u0119bi oraz oddzielona 15 stopniami schod\u00f3w i Bram\u0105 Nikanora \u2013 wy\u0142\u0105cznie dla m\u0119\u017cczyzn. Br\u0105zowe wrota Bramy Nikanora by\u0142y tak ci\u0119\u017ckie, \u017ce otwiera\u0142o je dwudziestu m\u0119\u017cczyzn. D\u017awi\u0119k otwieranej Bramy Nikanora oznacza\u0142 dla mieszka\u0144c\u00f3w Jerozolimy pocz\u0105tek dnia. Na Dziedzi\u0144cu Izraelit\u00f3w znajdowa\u0142o si\u0119 trzyna\u015bcie skarbon z otworami w kszta\u0142cie tr\u0105bek, do kt\u00f3rych wierni wrzucali ofiary na potrzeby \u015bwi\u0105tyni lub datki dzi\u0119kczynne. Kolejne trzy stopnie schod\u00f3w wiod\u0142y do Dziedzi\u0144ca Kap\u0142a\u0144skiego, gdzie pod go\u0142ym niebem sta\u0142 o\u0142tarz ca\u0142opalenia. Zza w\u0105skiej balustrady oddzielaj\u0105cej ten dziedziniec arcykap\u0142an wypowiada\u0142 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo nad ludem. Dziedziniec Izraelit\u00f3w otacza\u0142 w\u0142a\u015bciwy przybytek, podzielony na dwie cz\u0119\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 przednia sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kilku sal, w tym Sali \u0179r\u00f3d\u0142a, w kt\u00f3rej czerpano wod\u0119 do rytualnych obmy\u0107. W Domu Rze\u017ani tej cz\u0119\u015bci \u015bwi\u0105tyni znajdowa\u0142 si\u0119 kamienny o\u0142tarz ofiarny, na kt\u00f3rym zabijano zwierz\u0119ta ofiarne, po czym \u0107wiartowano je, a wn\u0119trzno\u015bci spalano w niegasn\u0105cym ognisku. Podczas sk\u0142adania ofiar ryk i beczenie zwierz\u0105t miesza\u0142y si\u0119 tu z woni\u0105 kadzide\u0142 i smrodem palonych wn\u0119trzno\u015bci.<\/p>\n

Hekel<\/p>\n

W\u0142a\u015bciw\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 Boga Izraela by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 tylna \u2013 Miejsce \u015awi\u0119te (Hekel). Wznosi\u0142o si\u0119 ono na prawie 30 metr\u00f3w. Cedrowe drzwi tego sanktuarium, powleczone z\u0142otem, by\u0142y otwarte, a oddziela\u0142a je od Dziedzi\u0144ca Kap\u0142a\u0144skiego wspania\u0142a, ci\u0119\u017cka zas\u0142ona, zdobiona pi\u0119knymi haftami, przedstawiaj\u0105cymi sklepienie niebieskie. Przy Dziedzi\u0144cu Kap\u0142a\u0144skim mie\u015bci\u0142y si\u0119 liczne sale, m.in. Sala G\u0142adzonego Kamienia (Lishkat Hagazith), w kt\u00f3rej odbywa\u0142y si\u0119 posiedzenia Sanhedrynu. W Miejscu \u015awi\u0119tym sta\u0142 tak\u017ce st\u00f3\u0142 chleb\u00f3w pok\u0142adnych i wielki, siedmioramienny \u015bwiecznik. Sala po\u0142o\u017cona w g\u0142\u0119bi tej cz\u0119\u015bci \u015bwi\u0105tyni to by\u0142o Miejsce \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych (Kodesh Hakodashim), pogr\u0105\u017cone w ciemno\u015bci i ciszy. Tutaj za czas\u00f3w Salomona sta\u0142a Arka Przymierza, a od czasu wywiezienia jej przez Babilo\u0144czyk\u00f3w miejsce to pozostawa\u0142o puste. O ile na Dziedziniec Kap\u0142an\u00f3w i do Miejsca \u015awi\u0119tego wst\u0119p mieli tylko kap\u0142ani, to do Miejsca \u015awi\u0119tego \u015awi\u0119tych wchodzi\u0142 jedynie arcykap\u0142an, i to tylko raz w roku, w \u015bwi\u0119to Jom Kippur. Gdy wchodzi\u0142 do wn\u0119trza, skrapia\u0142 kamienny cok\u00f3\u0142, na kt\u00f3rym kiedy\u015b sta\u0142a Arka Przymierza, krwi\u0105 ofiarnych byka i ko\u017al\u0119cia, stawia\u0142 kadzielnic\u0119 na kamiennym cokole i modli\u0142 si\u0119 w obliczu niewidzialnego Boga, Jedynego, Przedwiecznego i Wszechmog\u0105cego.<\/p>\n

Relacja Talmudu<\/p>\n

Drzwi zatem wiod\u0105ce do Miejsca \u015awi\u0119tego musia\u0142y mie\u0107 kilka metr\u00f3w wysoko\u015bci, zas\u0142ona za\u015b \u2013 prawie dwa razy tyle szeroko\u015bci. Nadpro\u017ce owych drzwi stanowi\u0142a kamienna belka, zapewne o d\u0142ugo\u015bci ok. dziesi\u0119ciu metr\u00f3w i wa\u017c\u0105ca wiele ton. \u017badne \u017ar\u00f3d\u0142o chrze\u015bcija\u0144skie nie m\u00f3wi dok\u0142adnie, co si\u0119 sta\u0142o z t\u0105 belk\u0105, ale mamy relacj\u0119… Talmudu. W ksi\u0119dze Yoma 39b napisano: \u201eCzterdzie\u015bci lat przed zburzeniem \u015awi\u0105tyni brama Hekel otwar\u0142a si\u0119 sama, tak i\u017c rabbi Johanan bar Zakkai skarci\u0142 j\u0105, m\u00f3wi\u0105c: \u00abO Hekel, Hekel, czemu nas trwo\u017cysz? Czy\u017c nie wiemy, \u017ce mia\u0142a\u015b ulec zniszczeniu?\u00bb\u201d.<\/p>\n

Wa\u017cna jest tu data: czterdzie\u015bci lat przed zburzeniem \u015bwi\u0105tyni \u2013 oznacza 30. rok naszej ery. Wtedy to mia\u0142o si\u0119 sta\u0107 co\u015b niezwyk\u0142ego z drzwiami Miejsca \u015awi\u0119tego. Co to by\u0142o? W innej ksi\u0119dze Talmudu mo\u017cna znale\u017a\u0107 inn\u0105 poszlak\u0119: \u201eCzterdzie\u015bci lat przed zniszczeniem \u015awi\u0105tyni Sanhedryn przeni\u00f3s\u0142 obrady z Sali G\u0142adzonego Kamienia i zasiad\u0142 w sali targowej\u201d, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w innym miejscu Wzg\u00f3rza \u015awi\u0105tynnego. Talmud nie m\u00f3wi o przyczynie tego przeniesienia, ale data jest znamienna: Sala G\u0142adzonego Kamienia musia\u0142a ulec zniszczeniu w wyniku trz\u0119sienia ziemi. Talmud nie wspomina wprost o trz\u0119sieniu ziemi w chwili \u015bmierci Chrystusa. Musia\u0142by wtedy opisa\u0107 ten zwi\u0105zek i go wyja\u015bni\u0107. Talmud trzyma\u0142 stron\u0119 arcykap\u0142an\u00f3w, a o Chrystusie albo milcza\u0142, albo Go obra\u017ca\u0142. Dlatego zawarte tam informacje o skutkach trz\u0119sienia ziemi maj\u0105 szczeg\u00f3lne znaczenie.<\/p>\n

Sprawa si\u0119 nie rozpad\u0142a<\/p>\n

Tymczasem wahania co do misji Chrystusa oraz skutk\u00f3w jego \u015bmierci i g\u0142oszonego przez uczni\u00f3w zmartwychwstania nie by\u0142y obce wielu \u017bydom, nawet uczonym w Pi\u015bmie. Nauczyciel \u015bw. Paw\u0142a \u2013 uczony faryzeusz Gamaliel \u2013 skrytykowa\u0142 prze\u015bladowania wyznawc\u00f3w Chrystusa, zwracaj\u0105c si\u0119 do Sanhedrynu s\u0142owami: \u201eZostawcie tych ludzi i pu\u015b\u0107cie ich! Je\u017celi bowiem od ludzi pochodzi ta my\u015bl czy sprawa, rozpadnie si\u0119, a je\u017celi rzeczywi\u015bcie od Boga pochodzi, nie potraficie ich zniszczy\u0107, i oby si\u0119 nie okaza\u0142o, \u017ce walczycie z Bogiem\u201d (Dz 5, 38-39). Sprawa jednak si\u0119 nie rozpad\u0142a.<\/p>\n

Czy informacje te zmieniaj\u0105 obraz, kt\u00f3ry wynika z Ewangelii? Nie, stanowi\u0105 one niewielkie uzupe\u0142nienie i potwierdzenie obrazu przekazanego przez Ewangelist\u00f3w. Dla Ewangelist\u00f3w synoptycznych \u2013 Mateusza, \u0141ukasza i Marka \u2013 trz\u0119sienie ziemi by\u0142o wa\u017cne, dla Jana widocznie mniej, ale to niewiele znaczy. Milczenie o wydarzeniu mo\u017ce by\u0107 znacz\u0105ce, a mo\u017ce takie nie by\u0107. Ze wszystkich czterech Ewangelii wynika znacznie wi\u0119cej ni\u017c z informacji o trz\u0119sieniu ziemi. Wynika prawda o Chrystusie, Synu Bo\u017cym, kt\u00f3ry naucza\u0142, da\u0142 si\u0119 okrutnie zam\u0119czy\u0107 za nasze grzechy i zmartwychwsta\u0142, wskazuj\u0105c nam drog\u0119 do domu Ojca. Wierzymy w to niezale\u017cnie od informacji o trz\u0119sieniu ziemi. Mo\u017ce bardziej dzi\u0119ki przypowie\u015bci o w\u0142a\u015bcicielu winnicy, kt\u00f3r\u0105 Chrystus opowiedzia\u0142 w \u015bwi\u0105tyni kilka dni przed ukrzy\u017cowaniem: \u201ePewien cz\u0142owiek za\u0142o\u017cy\u0142 winnic\u0119. Otoczy\u0142 j\u0105 murem, wykopa\u0142 t\u0142oczni\u0119 i zbudowa\u0142 wie\u017c\u0119. W ko\u0144cu odda\u0142 j\u0105 w dzier\u017caw\u0119 rolnikom i wyjecha\u0142. Gdy nadszed\u0142 czas, pos\u0142a\u0142 do rolnik\u00f3w s\u0142ug\u0119, by odebra\u0142 od nich nale\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 plon\u00f3w winnicy. Ci chwycili go, obili i odprawili z niczym. Wtedy pos\u0142a\u0142 do nich drugiego s\u0142ug\u0119; lecz i tego zranili w g\u0142ow\u0119 i zniewa\u017cyli. Pos\u0142a\u0142 jeszcze jednego, i tego zabili. I pos\u0142a\u0142 wielu innych, z kt\u00f3rych jednych obili, drugich pozabijali. Mia\u0142 jeszcze jednego \u2013 umi\u0142owanego syna. Pos\u0142a\u0142 go do nich jako ostatniego, bo m\u00f3wi\u0142 sobie: \u00abUszanuj\u0105 mojego syna\u00bb. Lecz owi rolnicy m\u00f3wili mi\u0119dzy sob\u0105: \u00abTo jest dziedzic. Chod\u017acie, zabijmy go, a dziedzictwo b\u0119dzie nasze\u00bb. I chwyciwszy, zabili go i wyrzucili z winnicy. C\u00f3\u017c wi\u0119c uczyni w\u0142a\u015bciciel winnicy? Przyjdzie i wytraci rolnik\u00f3w, a winnic\u0119 odda innym\u201d (Mk 12, 1-9).<\/p>\n

za Wojciech Roszkowski\/niedziela.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"