{"id":23572,"date":"2021-07-27T01:10:47","date_gmt":"2021-07-26T23:10:47","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=23572"},"modified":"2021-07-18T15:17:24","modified_gmt":"2021-07-18T13:17:24","slug":"watykan-450-lat-temu-sw-pius-v-ustanowil-msze-wszechczasow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=23572","title":{"rendered":"Watykan: 450 lat temu \u015bw. Pius V ustanowi\u0142 \u201eMsz\u0119 Wszechczas\u00f3w\u201d"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Trydent.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-23573  alignleft\" src=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Trydent-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"123\" height=\"79\" srcset=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Trydent-300x192.jpg 300w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Trydent.jpg 624w\" sizes=\"(max-width: 123px) 100vw, 123px\" \/><\/a>Przed 450 laty, 14 lipca 1570 r. \u015bw. Pius V wyda\u0142 konstytucj\u0119 apostolsk\u0105 \u201eQuo primum\u201d, kt\u00f3ra porz\u0105dkowa\u0142a i wprowadza\u0142a jednolity obrz\u0119d Mszy \u015bw., maj\u0105cy odt\u0105d obowi\u0105zywa\u0107 \u201epo wsze czasy\u201d w ca\u0142ym Ko\u015bciele katolickim. Dokument ten, zwany r\u00f3wnie\u017c bull\u0105, by\u0142 odpowiedzi\u0105 na na\u0142o\u017cony na papie\u017ca przez Sob\u00f3r Trydencki (1545-63) \u201eobowi\u0105zek zrewidowania i ponownego wydania ksi\u0105g \u015bwi\u0119tych, a mianowicie Katechizmu, Msza\u0142u i Brewiarza\u201d. Poj\u0119cie liturgii, kt\u00f3rej w istocie dotyczy bulla papieska, stosunkowo p\u00f3\u017ano pojawi\u0142o si\u0119 w Ko\u015bciele katolickim. Pocz\u0105tkowo, mniej wi\u0119cej do ko\u0144ca XIV wieku czynno\u015bci, zwi\u0105zane z odprawianiem Mszy \u015bw., okre\u015blano mianem \u201es\u0142u\u017cba Bo\u017ca\u201d (lub \u201eko\u015bcielna\u201d), najcz\u0119\u015bciej zreszt\u0105 u\u017cywanym w liczbie mnogiej, po \u0142acinie odpowiednio \u201eofficium divinum\u201d lub \u201eofficium ecclesiasticum\u201d oraz \u201eofficia divina\u201d b\u0105d\u017a \u201eofficia ecclesiastica\u201d.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Pocz\u0105wszy od XV w. terminy te by\u0142y zast\u0119powane przez s\u0142owa \u201eritus et ceremoniae\u201d, a wi\u0119c \u201eobrz\u0119dy i ceremonie\u201d, a zmiana ta wi\u0105za\u0142a si\u0119 ze zwracaniem coraz wi\u0119kszej uwagi na zewn\u0119trzn\u0105 form\u0119 sprawowania Mszy, z ustaleniem i przestrzeganiem zwi\u0105zanego z tym okre\u015blonego porz\u0105dku. Chodzi\u0142o te\u017c o podkre\u015blanie znaczenia i symboli mszalnych. Mia\u0142o to szczeg\u00f3lne znaczenie w czasie reformacji, gdy protestanci odprawiali swe nabo\u017ce\u0144stwa w maksymalnie uproszczony spos\u00f3b i Ko\u015bci\u00f3\u0142 zacz\u0105\u0142 w\u00f3wczas podkre\u015bla\u0107 bogactwo Mszy \u015bw. r\u00f3wnie\u017c w jej przejawach zewn\u0119trznych.<\/p>\n<p>I wreszcie w po\u0142owie XVIII w. w odniesieniu do kultu publicznego zaczyna si\u0119 pojawia\u0107 greckie s\u0142owo \u201eliturgia\u201d, zaczerpni\u0119te z j\u0119zyka biblijnego, w kt\u00f3rym mia\u0142o ono znaczenie wy\u0142\u0105cznie religijne i kultowe. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wyraz ten najtrafniej oddaje istot\u0119 Mszy \u015bw., \u0142\u0105cz\u0105c w sobie zar\u00f3wno \u201es\u0142u\u017cb\u0119 Bo\u017c\u0105\u201d, jak i \u201eobrz\u0119dy i ceremonie\u201d. Szczeg\u00f3ln\u0105 \u201ekarier\u0119\u201d zrobi\u0142 on w XX stuleciu dzi\u0119ki powsta\u0142emu na prze\u0142omie XIX i XX wieku ruchowi liturgicznemu i rozwojowi bada\u0144 w tym zakresie.<\/p>\n<p>Tak wi\u0119c Eucharystia w ci\u0105gu wiek\u00f3w by\u0142a r\u00f3\u017cnie sprawowana, ale te\u017c towarzyszy\u0142o temu r\u00f3\u017cne podej\u015bcie do jej rozumienia, chocia\u017c jej istota pozosta\u0142a niezmienna jako bezkrwawa ofiara, zanoszona przez kap\u0142ana na \u201emoj\u0105 [tj. Jezusa] pami\u0105tk\u0119\u201d. A poniewa\u017c nie by\u0142o przez ca\u0142y ten d\u0142ugi czas jednolitych przepis\u00f3w co do jej odprawiania, przeto narasta\u0142y r\u00f3\u017cnice, kt\u00f3re zw\u0142aszcza w okresie reformacji z jej zrywaniem z tradycj\u0105 ko\u015bcieln\u0105 utrudnia\u0142y dawanie jednolitego \u015bwiadectwa Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>Problemy te podj\u0105\u0142 Sob\u00f3r Trydencki, zwo\u0142any w\u0142a\u015bnie w celu \u201euporz\u0105dkowania\u201d, ale i potwierdzenia tradycyjnego nauczania Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych spraw, jakie na nim omawiano, znalaz\u0142y si\u0119 rytua\u0142 Mszy \u015bw. oraz przejrzenie Katechizmu i reforma Brewiarza. Na zako\u0144czenie obrad ojcowie soborowi poprosili papie\u017ca, aby zaj\u0105\u0142 si\u0119 tymi zagadnieniami i moc\u0105 swego autorytetu wyda\u0142 ostateczne rozstrzygni\u0119cie. Pius V podj\u0105\u0142 ten apel i po kilkuletnim wnikliwym zbadaniu sprawy i konsultacjach z najwybitniejszymi w\u00f3wczas specjalistami og\u0142osi\u0142 14 lipca 1570 wspomnian\u0105 konstytucj\u0119 apostolsk\u0105.<\/p>\n<p>Jest to niezbyt d\u0142ugi dokument, utrzymany w bardzo stanowczym stylu, chwilami wr\u0119cz ultymatywnym. Cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 w nim r\u00f3\u017cne nakazy i zakazy, jak r\u00f3wnie\u017c gro\u017aby u\u017cycia kar ko\u015bcielnych w razie niestosowania si\u0119 do papieskich polece\u0144. G\u0142\u00f3wn\u0105 my\u015bl\u0105, przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 autorowi bulli, by\u0142o d\u0105\u017cenie do maksymalnego ujednolicenia obrz\u0119d\u00f3w (ryt\u00f3w), tak aby w ca\u0142ym Ko\u015bciele, w najdalszych nawet zak\u0105tkach \u00f3wczesnego \u015bwiata, Msza \u015bw. by\u0142a sprawowana dok\u0142adnie tak samo, bez jakichkolwiek r\u00f3\u017cnic. Dokument papieski nie podawa\u0142 \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w odprawiania Eucharystii \u2013 te znalaz\u0142y si\u0119 w innych materia\u0142ach wydawanych g\u0142\u00f3wnie przez Kuri\u0119 Rzymsk\u0105 \u2013 \u017c\u0105da\u0142 natomiast bezwzgl\u0119dnego przestrzegania tre\u015bci w nim zawartych.<\/p>\n<p>Pius V zaznaczy\u0142 w swym pi\u015bmie, \u017ce \u201eb\u0119dzie odt\u0105d bezprawiem na zawsze w ca\u0142ym \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim \u015bpiewanie albo recytowanie Mszy \u015bw. wed\u0142ug formu\u0142y innej ni\u017c ta przez Nas wydana\u201d [m\u00f3wi\u0105c o sobie papie\u017c u\u017cywa liczby mnogiej, jak to by\u0142o w zwyczaju g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a przez ca\u0142e stulecia, dopiero pocz\u0105wszy od \u015bw. Jana XXIII Biskupi Rzymu przeszli na liczb\u0119 pojedyncz\u0105]. Dotyczy to \u201ewszystkich ko\u015bcio\u0142\u00f3w i kaplic, patriarchalnych, kolegialnych i parafialnych, \u015bwieckich b\u0105d\u017a nale\u017c\u0105cych do zgromadzenia zakonnego, czy to m\u0119skiego (w\u0142\u0105czaj\u0105c w to wojskowe [=rycerskie]) czy \u017ce\u0144skiego, w kt\u00f3rych Msze \u015bw. winny by\u0107 \u015bpiewane g\u0142o\u015bno w prezbiterium lub recytowane prywatnie, zgodnie z rytami i zwyczajami Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego\u201d.<\/p>\n<p>Mia\u0142o to zastosowanie \u201enawet w\u00f3wczas, gdy wymienione ko\u015bcio\u0142y zosta\u0142y w jakikolwiek spos\u00f3b zwolnione, czy to przez indult Stolicy Apostolskiej, czy przez zwyczaj, przywilej lub nawet przez przysi\u0119g\u0119 lub zatwierdzenie przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 (&#8230;)\u201d \u2013 napisa\u0142 papie\u017c. Dopuszcza\u0142 tylko wyj\u0105tki tam, gdzie praktyka odmiennego odprawiania Mszy \u015bw. mia\u0142a ponad 200-letni\u0105 tradycj\u0119. Ale tak\u017ce tam nowy Msza\u0142 powinien zosta\u0107 dopuszczony do u\u017cytku, je\u015bli wsp\u00f3lnoty takie dojd\u0105 do wniosku, \u017ce on im bardziej odpowiada \u2013 podkre\u015bli\u0142 autor konstytucji apostolskiej. I doda\u0142, \u017ce wszystkie inne msza\u0142y \u201enale\u017cy zupe\u0142nie i w ca\u0142o\u015bci wycofa\u0107\u201d oraz \u201enakazujemy i polecamy, pod gro\u017ab\u0105 Naszego gniewu, aby nic nie by\u0142o dodane do Naszego nowo wydanego Msza\u0142u, nic tam pomini\u0119te, ani cokolwiek zmienione\u201d.<\/p>\n<p>Papie\u017c przewidzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c w swym dokumencie surowe kary za nieprzestrzeganie jego jednoznacznych polece\u0144, nakaz\u00f3w i zakaz\u00f3w, szczeg\u00f3lnie wobec drukar\u0144, kt\u00f3re wyda\u0142yby nowy Msza\u0142 z defektami i b\u0142\u0119dami: konfiskata ich ksi\u0105\u017cek i grzywna w wysoko\u015bci 100 dukat\u00f3w w z\u0142ocie, \u201ep\u0142atna ipso facto do Skarbca Apostolskiego\u201d w przypadku zak\u0142ad\u00f3w drukarskich \u201ena obszarze bezpo\u015brednio lub po\u015brednio podleg\u0142ym Nam b\u0105d\u017a \u015awi\u0119temu Ko\u015bcio\u0142owi Rzymskiemu\u201d.<\/p>\n<p>A je\u015bli taka \u201enieprawomy\u015blna\u201d drukarnia znajdowa\u0142aby si\u0119 poza Pa\u0144stwem Ko\u015bcielnym, w\u00f3wczas \u201ekar\u0105 b\u0119dzie ekskomunika latae sententiae [czyli wi\u0105\u017c\u0105ca moc\u0105 samego prawa z powodu pope\u0142nienia danego przest\u0119pstwa] i inne kary wed\u0142ug Naszego uznania\u201d. Drukarnie takie nie mog\u0105 nawet \u201eo\u015bmieli\u0107 si\u0119 albo dopu\u015bci\u0107 my\u015bli o wydrukowaniu, wydaniu lub sprzeda\u017cy lub w jakikolwiek inny spos\u00f3b przyczyni\u0107 si\u0119 do dostarczenia takich ksi\u0105g bez Naszego potwierdzenia i zgody\u201d lub wyra\u017anej zgody wyznaczonego w tym celu przez papie\u017ca komisarza apostolskiego.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie Pius V mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce jego dokument nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 od razu rozes\u0142any na ca\u0142y \u015bwiat, tote\u017c poleci\u0142, zgodnie z wielowiekowym zwyczajem, rozwiesi\u0107 jego tekst na drzwiach bazyliki \u015bw. Piotra, Kancelarii Apostolskiej i \u201ena ko\u0144cu Campo da Fiori\u201d.<\/p>\n<p>Nowy Msza\u0142 Rzymski by\u0142 odt\u0105d jednolity dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, Msza by\u0142a sprawowana w ca\u0142o\u015bci po \u0142acinie w ka\u017cdym kraju \u2013 tylko fragmenty Pisma \u015awi\u0119tego z Ewangeli\u0105 na czele mo\u017cna by\u0142o czyta\u0107 i kazania g\u0142osi\u0107 w j\u0119zyku wsp\u00f3\u0142czesnym danego narodu.<\/p>\n<p>Msza rozpoczyna\u0142a si\u0119 ministrantur\u0105, czyli dialogiem (po \u0142acinie oczywi\u015bcie) mi\u0119dzy kap\u0142anem a ministrantem, reprezentuj\u0105cym lud Bo\u017cy. Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 liturgii by\u0142 Kanon, w czasie kt\u00f3rego nast\u0119powa\u0142o Przeistoczenie, a wi\u0119c przemiana chleba i wina w Cia\u0142o i Krew Pana Jezusa. Celebrans odprawia\u0142 Msz\u0119 plecami do wiernych, odwracaj\u0105c si\u0119 jedynie do nich kilka razy z kilkoma wezwaniami, a ministranci znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c obecnie u\u017cywali dzwonk\u00f3w.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie papie\u017c dopu\u015bci\u0142 zachowanie dawnych Msza\u0142\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w w tych Ko\u015bcio\u0142ach lokalnych, w kt\u00f3rych istnia\u0142y one co najmniej 200 lat. Dzi\u0119ki temu przetrwa\u0142y do naszych czas\u00f3w w Ko\u015bciele \u0142aci\u0144skim takie prastare ryty, jak ambrozja\u0144ski w archidiecezji mediola\u0144skiej, mozarabski w Toledo (Hiszpania), braga\u0144ski (Braga \u2013 Portugalia), a tak\u017ce odradzaj\u0105cy si\u0119 obecnie tu i \u00f3wdzie ryt dominika\u0144ski.<\/p>\n<p>Postanowienia konstytucji apostolskiej \u201eQuo primum\u201d obowi\u0105zywa\u0142y w Ko\u015bciele w postaci prawie niezmienionej niemal 400 lat \u2013 do posoborowej reformy liturgicznej, przeprowadzonej przez Paw\u0142a VI w latach 1969-70. Do tego czasu niekt\u00f3rzy papie\u017ce wprowadzali tylko drobne zmiany \u201ekosmetyczne\u201d do dokumentu Piusa V.<\/p>\n<p>Na przyk\u0142ad Klemens VIII (1592-1605) w 1604 usun\u0105\u0142 z rytua\u0142u Mszy kilka modlitw na wej\u015bcie i po Spowiedzi Powszechnej (Confiteor) oraz potr\u00f3jne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo na zako\u0144czenie Mszy uroczystych. Kilka innych drobnych zmian wprowadzili te\u017c Urban VIII (1623-44) i Benedykt XV (1914-22). Leon XIII (1878-1903) poleci\u0142 6 stycznia 1884 dodanie modlitw b\u0142agalnych na zako\u0144czenie ka\u017cdej Mszy \u015bw. cichej (a wi\u0119c bez \u015bpiew\u00f3w liturgicznych): trzy razy Zdrowa\u015b Mario, jedno Salve Regina (niekoniecznie po \u0142acinie) i modlitwy szczeg\u00f3lnej, kt\u00f3ra w 2 lata p\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 modlitw\u0105 \u201eo nawr\u00f3cenie grzesznik\u00f3w oraz o wolno\u015b\u0107 i wywy\u017cszenie \u015awi\u0119tej Matki Ko\u015bcio\u0142a\u201d, dosz\u0142a te\u017c modlitwa do \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a. Te i kilka innych dodatk\u00f3w nie stanowi\u0142y jednak cz\u0119\u015bci Mszy, ale by\u0142y odmawiane po jej zako\u0144czeniu a instrukcja \u201eInter oecumenici\u201d z 26 wrze\u015bnia 1964 ca\u0142kowicie je znios\u0142a.<\/p>\n<p>Wa\u017cniejsz\u0105 zmian\u0105 by\u0142o wprowadzenie do Kanonu przez \u015bw. Jana XXIII imienia \u015bw. J\u00f3zefa, jak r\u00f3wnie\u017c zniesienie spowiedzi powszechnej przed komuni\u0105 \u015bw. wiernych. Zmiany te znalaz\u0142y si\u0119 w Mszale Rzymskim, zatwierdzonym przez tego\u017c papie\u017ca w 1962 i wed\u0142ug niego odprawiaj\u0105 Msz\u0119 \u015bw. zwolennicy tzw. liturgii trydenckiej, a wi\u0119c sprzed Soboru Watyka\u0144skiego II.<\/p>\n<p>Urodzony 17 stycznia 1504 Pius V, czyli Antonio Ghislieri, zanim 8 stycznia 1566, po 19-dniowym konklawe, zosta\u0142 wybrany na najwy\u017cszy urz\u0105d w Ko\u015bciele, by\u0142 od 14. roku \u017cycia dominikaninem, przyjmuj\u0105c imi\u0119 Michele, pod kt\u00f3rym by\u0142 odt\u0105d znany (\u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 w wieku 24 lat).<\/p>\n<p>Przez wiele lat by\u0142 inkwizytorem w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech, a po wst\u0105pieniu na Tron Piotrowy pozosta\u0142 zakonnikiem w sposobie bycia: nosi\u0142 habit swego zakonu i zachowywa\u0142 ascetyczny tryb \u017cycia. Za g\u0142\u00f3wny cel swego pontyfikatu uzna\u0142 wcielanie w \u017cycie postanowie\u0144 Soboru Trydenckiego. Zwalcza\u0142 nepotyzm w Ko\u015bciele, pocz\u0105wszy od Kurii Rzymskiej, regularnie odwiedza\u0142 i wizytowa\u0142 parafie rzymskie, potrafi\u0142 rozwi\u0105za\u0107 te zakony, kt\u00f3re odesz\u0142y od swego pierwotnego charyzmatu. Jednocze\u015bnie by\u0142 nieprzejednanym wrogiem wszelkich herezji i odst\u0119pstw od prawowierno\u015bci katolickiej, zaostrzy\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Inkwizycji a w 1571 powo\u0142a\u0142 Kongregacj\u0119 ds. Indeksu Ksi\u0105g Zakazanych.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c w dzia\u0142alno\u015bci mi\u0119dzynarodowej by\u0142 bezkompromisowy i np. 25 lutego 1570 wyda\u0142 bull\u0119 \u201eRegnas in excelsis\u201d, nak\u0142adaj\u0105c\u0105 ekskomunik\u0119 na kr\u00f3low\u0105 Anglii El\u017cbiet\u0119 I i zwalniaj\u0105c\u0105 poddanych z okazywania jej pos\u0142usze\u0144stwa, co zreszt\u0105 poskutkowa\u0142o tylko gwa\u0142townym pogorszeniem sytuacji katolik\u00f3w w jej kr\u00f3lestwie (by\u0142 to, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, ostatni taki przypadek papieskiej pr\u00f3by detronizacji panuj\u0105cego monarchy). Ale te\u017c Pius V zmontowa\u0142 Lig\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 przeciw Turcji a w dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci za zwyci\u0119stwo floty chrze\u015bcija\u0144skiej nad tureck\u0105 7 pa\u017adziernika 1571 ustanowi\u0142 \u015bwi\u0119to Matki Bo\u017cej Zwyci\u0119skiej (zamienione p\u00f3\u017aniej na \u015bwi\u0119to MB R\u00f3\u017ca\u0144cowej).<\/p>\n<p>Zmar\u0142 w opinii \u015bwi\u0119to\u015bci 1 maja 1572 w Rzymie. B\u0142ogos\u0142awionym og\u0142osi\u0142 go 1 maja 1672 Klemens X, a \u015bwi\u0119tym \u2013 22 maja 1712 Klemens XI.<\/p>\n<p>za kg (KAI) <small>\/Warszawa<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przed 450 laty, 14 lipca 1570 r. \u015bw. Pius V wyda\u0142 konstytucj\u0119 apostolsk\u0105 \u201eQuo primum\u201d, kt\u00f3ra porz\u0105dkowa\u0142a i wprowadza\u0142a jednolity obrz\u0119d Mszy \u015bw., maj\u0105cy odt\u0105d obowi\u0105zywa\u0107 \u201epo wsze czasy\u201d w ca\u0142ym Ko\u015bciele katolickim. Dokument ten, zwany r\u00f3wnie\u017c bull\u0105, by\u0142 odpowiedzi\u0105 na na\u0142o\u017cony na papie\u017ca przez Sob\u00f3r Trydencki (1545-63) \u201eobowi\u0105zek zrewidowania i ponownego wydania ksi\u0105g \u015bwi\u0119tych, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23574,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572\/revisions\/23574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}