„Ot\u00f3\u017c pa\u0144stwo jednostronnie zawiesi\u0142o wszelkiego rodzaju zgromadzenia, na skutek czego msze \u015bwi\u0119te i nabo\u017ce\u0144stwa sta\u0142y si\u0119 po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci niedost\u0119pne dla wiernych. Nic podobnego nie wydarzy\u0142o si\u0119 w dwutysi\u0105cletniej historii Ko\u015bcio\u0142a. Nie wydarzy\u0142o si\u0119 te\u017c podczas wojen, bombardowa\u0144 czy w czasach zarazy, cz\u0119sto dotykaj\u0105cej ludno\u015b\u0107 naszego kraju” – oceni\u0142 przewodnicz\u0105cy episkopatu.<\/p>\n

Jak podkre\u015bli\u0142, „dokonano w ten spos\u00f3b akt\u00f3w, kt\u00f3re do tej pory przys\u0142ugiwa\u0142y na mocy prawa kanonicznego tylko w\u0142adzy ko\u015bcielnej, i tylko z najpowa\u017cniejszych przyczyn”.<\/p>\n

„Ko\u015bcio\u0142owi narzucono spos\u00f3b post\u0119powania”<\/h2>\n<\/div>\n
„Podczas epidemii koronawirusa pa\u0144stwo podj\u0119\u0142o dzia\u0142ania w pewnym sensie przypominaj\u0105ce ko\u015bcielny interdykt obejmuj\u0105cy teren ca\u0142ego kraju. Ko\u015bcio\u0142owi zosta\u0142 narzucony spos\u00f3b post\u0119powania w materii religijnej. Uprawnione jest pytanie: czy takie dzia\u0142anie nie pozostaje w sprzeczno\u015bci z Konstytucj\u0105 RP oraz Konkordatem?” – pyta\u0142 przewodnicz\u0105cy KEP.<\/p>\n
Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 228 Konstytucji RP abp G\u0105decki stwierdzi\u0142, \u017ce „radykalne ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich – w \u015bwietle Konstytucji – mog\u0105 by\u0107 zastosowane jedynie po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego”.<\/p>\n
Przytoczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c art. 1 Konkordatu, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce „Pa\u0144stwo i Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki s\u0105 – ka\u017cde w swej dziedzinie – niezale\u017cne i autonomiczne oraz zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do pe\u0142nego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu dla rozwoju cz\u0142owieka i dobra wsp\u00f3lnego”.<\/p>\n
„Z prawnego punktu widzenia, polskie pa\u0144stwo nak\u0142adaj\u0105c swego rodzaju 'interdykt’ pa\u0144stwowy – nie zachowa\u0142o w tym przypadku autonomii (suwerenno\u015bci) Ko\u015bcio\u0142a. Ksi\u0119\u017ca i wierni maj\u0105 przecie\u017c prawo broni\u0107 si\u0119 przed ingerencjami w \u017cycie religijne, a \u015bwi\u0105tynie zgodnie z prawem – jako miejsca \u015bwi\u0119te – winny cieszy\u0107 si\u0119 autonomi\u0105” – podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n
\n
Arcybiskup chce „analizy”<\/h2>\n<\/div>\n
Abp G\u0105decki odni\u00f3s\u0142 si\u0119 te\u017c do sposobu konsultacji z Ko\u015bcio\u0142em w sprawach dotycz\u0105cych ograniczenia kultu religijnego. „Cz\u0119sto by\u0142o to tylko poinformowanie o podj\u0119tych uprzednio decyzjach, na kilka godzin przed ich og\u0142oszeniem. Nie by\u0142o rozm\u00f3w co do zasadno\u015bci i proporcjonalno\u015bci wprowadzanych ogranicze\u0144. Nie by\u0142o dialogu odno\u015bnie do poszczeg\u00f3lnych kwestii, jakie zazwyczaj przekazuje si\u0119 w ramach konsultacji publicznych” – wymieni\u0142.<\/p>\n
„W sumie nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce mimo gwarancji konstytucyjnych i konkordatowych Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 potraktowany gorzej ni\u017c przedsi\u0119biorstwa handlowe; jako dziedzina niekonieczna do \u017cycia. Rz\u0105dy z przesz\u0142o\u015bci nigdy nie o\u015bmieli\u0142y si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0107 na Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak drastycznych zakaz\u00f3w, okazuj\u0105c w ten spos\u00f3b znikomy respekt dla Ko\u015bcio\u0142a i jego roli w \u017cyciu spo\u0142ecznym” – oceni\u0142 przewodnicz\u0105cy KEP.<\/p>\n
Przyzna\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 „tym jednostronnym decyzjom, nie chc\u0105c podwa\u017ca\u0107 decyzji w\u0142adz pa\u0144stwa w wyj\u0105tkowo trudnej sytuacji”. „Ale rzecz wymaga powa\u017cnej analizy i wyci\u0105gni\u0119cia w\u0142a\u015bciwych wniosk\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107, w trosce o dobro demokracji, w kt\u00f3rej zasada poszanowania wolno\u015bci religijnej ma du\u017ce znaczenie” – doda\u0142.<\/p>\n
\n
„Znacz\u0105ca rola religii”<\/h2>\n<\/div>\n
Zdaniem metropolity pozna\u0144skiego obostrzenia sanitarne obowi\u0105zuj\u0105ce w \u015bwi\u0105tyniach podczas pandemii „wywo\u0142a\u0142y uzewn\u0119trznienie antyko\u015bcielnych emocji”. „Pro\u015bby o interwencj\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach sk\u0142adali najcz\u0119\u015bciej ludzie nieprzychylni Ko\u015bcio\u0142owi. Tym samym osobom nie przeszkadza\u0142y jednak kolejki do kas w supermarketach i widz\u0105c je, nie dzwonili na policj\u0119” – zaznaczy\u0142.<\/p>\n
W ocenie abpa G\u0105deckiego „sprawy, w jakich ksi\u0119\u017ca – pod pretekstem zwalczania epidemii – s\u0105 oskar\u017cani, i\u017c nie godz\u0105 si\u0119 na ograniczenie wiernym dost\u0119pu do \u015bwi\u0105tyni, s\u0105 sprzeczne z konkordatem, Konstytucj\u0105 i nie znajduj\u0105 umocowania w ustawach”.<\/p>\n
„Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 nawet wra\u017cenie, \u017ce post\u0119powania te prowadzi si\u0119 przede wszystkim po to, by da\u0107 do zrozumienia kap\u0142anom, jak mocno podlegaj\u0105 w\u0142adzy pa\u0144stwowej” – napisa\u0142.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0142, \u017ce nauka wcale nie przeczy holistycznej wizji osoby ludzkiej, dla kt\u00f3rej wiara i modlitwa s\u0105 wa\u017cnymi czynnikami pomagaj\u0105cymi stawi\u0107 czo\u0142a pandemii. „Nie mo\u017cemy zapomina\u0107, \u017ce religie odgrywaj\u0105 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w zachowaniu zdrowia duchowego i mentalnego, kt\u00f3re w czasie pandemii by\u0142o powa\u017cnie zagro\u017cone” – oceni\u0142.<\/p>\n
za PAP\/interia.pl<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n
*<\/p>\n
A oto pe\u0142na tre\u015b\u0107 artyku\u0142u:<\/p>\n
ks. Abp Stanis\u0142aw G\u0105decki<\/span>
\n\u201eDuszpasterstwo po pandemii\u201d<\/span><\/h2>\n
\n
Pa\u0144stwowy \u201einterdykt\u201d na Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
Pr\u00f3buj\u0105c opisa\u0107 duszpasterstwo Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w czasie i po pandemii, najpierw trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na bezprecedensowe potraktowanie Ko\u015bcio\u0142a przez pa\u0144stwo. Ot\u00f3\u017c pa\u0144stwo jednostronnie zawiesi\u0142o wszelkiego rodzaju zgromadzenia, na skutek czego Msze \u015bwi\u0119te i nabo\u017ce\u0144stwa sta\u0142y si\u0119 po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci niedost\u0119pne dla wiernych. Nic podobnego nie wydarzy\u0142o si\u0119 w dwutysi\u0105cletniej historii Ko\u015bcio\u0142a. Nie wydarzy\u0142o si\u0119 te\u017c podczas wojen, bombardowa\u0144 czy w czasach zarazy, cz\u0119sto dotykaj\u0105cej ludno\u015b\u0107 naszego kraju. Dokonano w ten spos\u00f3b akt\u00f3w, kt\u00f3re do tej pory przys\u0142ugiwa\u0142y na mocy prawa kanonicznego tylko w\u0142adzy ko\u015bcielnej, i tylko z najpowa\u017cniejszych przyczyn.<\/p>\n
Podczas epidemii koronawirusa pa\u0144stwo podj\u0119\u0142o dzia\u0142ania w pewnym sensie przypominaj\u0105ce ko\u015bcielny interdykt obejmuj\u0105cy teren ca\u0142ego kraju. Ko\u015bcio\u0142owi zosta\u0142 narzucony spos\u00f3b post\u0119powania w materii religijnej. Uprawnione jest pytanie: czy takie dzia\u0142anie nie pozostaje w sprzeczno\u015bci z Konstytucj\u0105 RP oraz Konkordatem?<\/p>\n
Tymczasem radykalne ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich – w \u015bwietle Konstytucji – mog\u0105 by\u0107 zastosowane jedynie po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego. Jej art. 228 g\u0142osi, \u017ce \u201eW sytuacjach szczeg\u00f3lnych zagro\u017ce\u0144, je\u017celi zwyk\u0142e \u015brodki konstytucyjne s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny: stan wojenny, stan wyj\u0105tkowy lub stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej\u201d. A stan taki mo\u017ce by\u0107 wprowadzony \u201etylko na podstawie ustawy, w drodze rozporz\u0105dzenia, kt\u00f3re podlega dodatkowemu podaniu do publicznej wiadomo\u015bci\u201d.<\/p>\n
Z kolei Konkordat w art. 1 m\u00f3wi jasno: \u201eRzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzaj\u0105, \u017ce Pa\u0144stwo i Ko\u015bci\u00f3\u0142 Katolicki s\u0105 – ka\u017cde w swej dziedzinie – niezale\u017cne i autonomiczne oraz zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do pe\u0142nego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu dla rozwoju cz\u0142owieka i dobra wsp\u00f3lnego\u201d.<\/p>\n
W art. 5 Konkordatu czytamy: \u201ePrzestrzegaj\u0105c prawa do wolno\u015bci religijnej, Pa\u0144stwo zapewnia Ko\u015bcio\u0142owi Katolickiemu, bez wzgl\u0119du na obrz\u0105dek, swobodne i publiczne pe\u0142nienie jego misji, \u0142\u0105cznie z wykonywaniem jurysdykcji oraz zarz\u0105dzaniem i administrowaniem jego sprawami na podstawie prawa kanonicznego\u201d.<\/p>\n
Wolno\u015bci kultu po\u015bwi\u0119cony jest artyku\u0142 8, kt\u00f3ry w punkcie 1 stwierdza, \u017ce: \u201eRzeczpospolita Polska zapewnia Ko\u015bcio\u0142owi Katolickiemu wolno\u015b\u0107 sprawowania kultu\u201d, a \u201e\u2009organizowanie kultu publicznego nale\u017cy do w\u0142adzy ko\u015bcielnej zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i z zachowaniem odpowiednich przepis\u00f3w prawa polskiego\u201d (pkt. 2). Ponadto \u201emiejscom przeznaczonym przez w\u0142a\u015bciw\u0105 w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105 do sprawowania kultu i grzebania zmar\u0142ych Pa\u0144stwo gwarantuje w tym celu nienaruszalno\u015b\u0107\u201d (pkt. 3).<\/p>\n
Z prawnego punktu widzenia, polskie pa\u0144stwo nak\u0142adaj\u0105c swego rodzaju \u201einterdykt\u201d pa\u0144stwowy \u2013 nie zachowa\u0142o w tym przypadku autonomii (suwerenno\u015bci) Ko\u015bcio\u0142a. Ksi\u0119\u017ca i wierni maj\u0105 przecie\u017c prawo broni\u0107 si\u0119 przed ingerencjami w \u017cycie religijne, a \u015bwi\u0105tynie zgodnie z prawem – jako miejsca \u015bwi\u0119te \u2013 winny cieszy\u0107 si\u0119 autonomi\u0105.<\/p>\n
Osobna kwestia to spos\u00f3b konsultacji z Ko\u015bcio\u0142em w sprawach dotycz\u0105cych ograniczenia kultu religijnego. Cz\u0119sto by\u0142o to tylko poinformowanie o podj\u0119tych uprzednio decyzjach, na kilka godzin przed ich og\u0142oszeniem. Nie by\u0142o rozm\u00f3w co do zasadno\u015bci i proporcjonalno\u015bci wprowadzanych ogranicze\u0144. Nie by\u0142o dialogu odno\u015bnie do poszczeg\u00f3lnych kwestii, jakie zazwyczaj przekazuje si\u0119 w ramach konsultacji publicznych.<\/p>\n
W sumie, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce mimo gwarancji konstytucyjnych i konkordatowych Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 potraktowany gorzej ni\u017c przedsi\u0119biorstwa handlowe; jako dziedzina niekonieczna do \u017cycia. Rz\u0105dy z przesz\u0142o\u015bci nigdy nie o\u015bmieli\u0142y si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0107 na Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak drastycznych zakaz\u00f3w, okazuj\u0105c w ten spos\u00f3b znikomy respekt dla Ko\u015bcio\u0142a i jego roli w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n
Owszem, tym jednostronnym decyzjom jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 podporz\u0105dkowali\u015bmy si\u0119 \u2013 nie chc\u0105c podwa\u017ca\u0107 decyzji w\u0142adz pa\u0144stwa w wyj\u0105tkowo trudnej sytuacji – ale rzecz wymaga powa\u017cnej analizy i wyci\u0105gni\u0119cia w\u0142a\u015bciwych wniosk\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107, w trosce o dobro demokracji, w kt\u00f3rej zasada poszanowania wolno\u015bci religijnej ma du\u017ce znaczenie.<\/p>\n
Ponadto obostrzenia sanitarne obowi\u0105zuj\u0105ce w \u015bwi\u0105tyniach podczas pandemii wywo\u0142a\u0142y uzewn\u0119trznienie antyko\u015bcielnych emocji. Pro\u015bby o interwencj\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach sk\u0142adali najcz\u0119\u015bciej ludzie nieprzychylni Ko\u015bcio\u0142owi. Tym samym osobom nie przeszkadza\u0142y jednak kolejki do kas w supermarketach i widz\u0105c je, nie dzwonili na policj\u0119.<\/p>\n
Sprawy, w jakich ksi\u0119\u017ca – pod pretekstem zwalczania epidemii – s\u0105 oskar\u017cani, i\u017c nie godz\u0105 si\u0119 na ograniczenie wiernym dost\u0119pu do \u015bwi\u0105tyni, s\u0105 sprzeczne z konkordatem, Konstytucj\u0105 i nie znajduj\u0105 umocowania w ustawach. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 nawet wra\u017cenie, \u017ce post\u0119powania te prowadzi si\u0119 przede wszystkim po to, by da\u0107 do zrozumienia kap\u0142anom, jak mocno podlegaj\u0105 w\u0142adzy pa\u0144stwowej.<\/p>\n
Tymczasem nauka wcale nie przeczy holistycznej wizji osoby ludzkiej, dla kt\u00f3rej wiara i modlitwa s\u0105 wa\u017cnymi czynnikami pomagaj\u0105cymi stawi\u0107 czo\u0142a pandemii. Nie mo\u017cemy zapomina\u0107, \u017ce religie odgrywaj\u0105 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w zachowaniu zdrowia duchowego i mentalnego, kt\u00f3re w czasie pandemii by\u0142o powa\u017cnie zagro\u017cone.<\/p>\n
Abp Charles Chaput z USA pytany o to, czy rz\u0105dy wielu kraj\u00f3w wykorzysta\u0142y pandemi\u0119 do podkopania chrze\u015bcija\u0144stwa, stwierdzi\u0142, \u017ce \u201enie wie czy przyw\u00f3dcy polityczni celowo zabrali si\u0105 za niszczenie Ko\u015bcio\u0142a. Ale oczywiste jest, \u017ce nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 jak wa\u017cne jest ucz\u0119szczanie do ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c inaczej nie podejmowaliby takich dzia\u0142a\u0144\u201d.<\/p>\n
Podobnie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tego problemu genera\u0142 jezuit\u00f3w. \u201ePandemia w wielu krajach staje si\u0119 okazj\u0105 do wzmocnienia d\u0105\u017ce\u0144 autorytarnych rz\u0105d\u00f3w oraz wstrzymania proces\u00f3w demokratycznych w podejmowaniu decyzji\u201d \u2013 tak\u0105 opini\u0119 wyrazi\u0142 o. Arturo Sosa Abascal, prze\u0142o\u017cony generalny Towarzystwa Jezusowego i przewodnicz\u0105cy Unii prze\u0142o\u017conych generalnych zakon\u00f3w m\u0119skich. Uwa\u017ca on, \u017ce demokracja mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 pandemii, je\u015bli nie b\u0119dziemy zdolni do skorzystania z okazji do pog\u0142\u0119bienia \u015bwiadomo\u015bci obywatelskiej oraz zbiorowego i skutecznego poszukiwania dobra wsp\u00f3lnego. Podkre\u015bla, \u017ce w tym procesie wa\u017cne jest przezwyci\u0119\u017canie interes\u00f3w indywidualnych i grupowych poszczeg\u00f3lnych kategorii spo\u0142ecznych oraz narod\u00f3w, aby skupi\u0107 si\u0119 na wi\u0119kszym dobru dla ca\u0142ej ludzko\u015bci stawiaj\u0105c na pierwszym miejscu najs\u0142abszych.<\/p>\n
Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 w niekt\u00f3rych krajach wyst\u0105pi\u0142 przeciwko zamykaniu \u015bwi\u0105ty\u0144 przez wiele miesi\u0119cy, dowodz\u0105c, \u017ce jest to ograniczenie swob\u00f3d obywatelskich. W \u015blad za tym Trybuna\u0142 Konstytucyjny w Genewie uchyli\u0142 obowi\u0105zuj\u0105cy w tym kantonie od 1 listopada ca\u0142kowity zakaz zgromadze\u0144 religijnych. Uznano to za naruszenie wolno\u015bci wyznania i uchybienie wzgl\u0119dem zasady proporcjonalno\u015bci. Cz\u0142onkowie trybuna\u0142u uznali, \u017ce w\u0142adze kierowa\u0142y si\u0119 interesem publicznym, mog\u0142y jednak zastosowa\u0107 \u015brodki mniej drastyczne, bez naruszania podstawowych swob\u00f3d obywatelskich. Z kolei francuska Rada Stanu (Conseil d\u2019\u00c9tat) orzek\u0142a w ub. r. dwukrotnie, \u017ce ograniczenia na\u0142o\u017cone na ko\u015bcio\u0142y podczas pandemii koronawirusa by\u0142y nieproporcjonalne do zagro\u017cenia i naruszy\u0142y zasady swobody kultu religijnego.<\/p>\n
\n
Kryzys wiary wywo\u0142any pandemi\u0105<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
Pandemia ukaza\u0142a choroby (bied\u0119), kt\u00f3rymi \u017cyje wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat (m.in. indywidualizm, pewno\u015b\u0107 siebie, samowystarczalno\u015b\u0107 i liczenie wy\u0142\u0105cznie na siebie). \u201eBurza ods\u0142ania nasz\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 i obna\u017ca fa\u0142szywe i zb\u0119dne pewniki, z kt\u00f3rymi tworzyli\u015bmy nasze plany, projekty, zwyczaje i priorytety. Pokazuje nam, \u017ce zostawili\u015bmy w stanie u\u015bpienia i opuszczenia to, co zasila i podtrzymuje nasze \u017cycie i nasz\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, co daje im si\u0142\u0119. Burza odkrywa wszystkie usi\u0142owania, \u017ceby \u201eopakowa\u0107\u201d i zapomnie\u0107 wszystko to, co posila\u0142o dusz\u0119 naszych lud\u00f3w; wszystkie te pr\u00f3by znieczulenia pozornie \u201ezbawczymi\u201d zwyczajami, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do naszych korzeni i przywo\u0142ywa\u0107 pami\u0119ci o naszych starszych, pozbawiaj\u0105c nas tym samym odporno\u015bci potrzebnej, by stawi\u0107 czo\u0142o przeciwno\u015bciom\u201d (Franciszek, \u201eLudzko\u015b\u0107 na wzburzonym morzu\u201d. Modlitwa na Placu \u015bw. Piotra o ustanie pandemii, 27 marca 2020 r.).<\/p>\n
Gdy rozwa\u017camy duszpasterskie wyzwania czasu pandemii, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na opracowanie: \u201eDuszpasterstwo w czasie pandemii. Zeszyt specjalny do programu duszpasterskiego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce na rok 2020\/2021\u201d pod red. ks. dr. hab. Jana Bartoszka, ks. mgr lic. Romana Chromego i ks. dr. Krystiana Piechaczka (Sekretariat Komisji Duszpasterstwa KEP), wydan\u0105 przez Instytut Go\u015b\u0107 Media, Katowice 2020.<\/p>\n
Opisuj\u0105c mocne i s\u0142abe strony duszpasterstwa w Polsce w czasie pandemii ks. dr Przemys\u0142aw Sawa wskaza\u0142, \u017ce ograniczenia w korzystaniu z sakrament\u00f3w uzmys\u0142owi\u0142y wielu katolikom warto\u015b\u0107 sakrament\u00f3w oraz wewn\u0119trzne cierpienie z t\u0119sknoty za Eucharysti\u0105. Jednocze\u015bnie wielu doceni\u0142o warto\u015b\u0107 wsp\u00f3lnej modlitwy, kt\u00f3ra cementuje poczucie jedno\u015bci. Temu do\u015bwiadczeniu s\u0142u\u017cy\u0142y liczne transmisje liturgii i modlitw, zw\u0142aszcza narodowego R\u00f3\u017ca\u0144ca podejmowanego codziennie od marca przez wielu Polak\u00f3w w kraju i zagranic\u0105.<\/p>\n
Interesuj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 publikacji jest przegl\u0105d wybranych narz\u0119dzi technologii informatycznych s\u0142u\u017c\u0105cych w czasie pandemii do nauczania religii w szkole. Autorzy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce cho\u0107 pocz\u0105tkowo problemem okaza\u0142 si\u0119 dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w multimedialnych (dost\u0119pno\u015b\u0107 do podobnych narz\u0119dzi w przypadku innych przedmiot\u00f3w by\u0142a jednak wi\u0119ksza), to ostatecznie zdalne nauczanie w szko\u0142ach w czasie pandemii pozwoli\u0142o odkry\u0107 bogactwo pomocy dydaktycznych, kt\u00f3rych wykorzystanie sta\u0142o si\u0119 niezb\u0119dne w prowadzeniu katechezy online. Chodzi nie tylko o strony wydawc\u00f3w podr\u0119cznik\u00f3w do religii, ale te\u017c liczne w sieci serwisy wspomagaj\u0105ce, blogi czy kana\u0142y katechetyczne wyzwalaj\u0105ce kreatywno\u015b\u0107 samych nauczycieli.<\/p>\n
Epidemia ods\u0142oni\u0142a jednocze\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142a powa\u017cnego kryzysu w Ko\u015bciele. \u201eNie do\u015b\u0107 mamy w Ko\u015bciele polskim problem\u00f3w z laicyzacj\u0105 \u017cycia religijnego, dechrystianizacj\u0105 kultury, post\u0119puj\u0105cym permisywizmem moralnym i ideologi\u0105 gender, konsumpcjonizmem i podzia\u0142ami w \u017cyciu spo\u0142ecznym, to jeszcze odizolowanie od sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, rozbicie wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej i osamotnienie w warunkach kwarantanny spowodowa\u0142o nag\u0142\u0105 i radykaln\u0105, niezwykle trudn\u0105 sytuacj\u0119 duszpastersk\u0105, kt\u00f3rej najwa\u017cniejszym przejawem jest problem z udzia\u0142em we Mszy \u015bw. i mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpiecznego przyst\u0119powania do Komunii \u015awi\u0119tej\u201d – czytamy. Je\u015bli chodzi o warto\u015b\u0107 uczestnictwa we Mszy \u015bw., jakie sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe dzi\u0119ki \u015brodkom przekazu, to ktokolwiek korzysta\u0142 z takiej transmisji, powinien wiedzie\u0107, \u017ce w normalnych warunkach nie spe\u0142nia ona \u015bwi\u0105tecznego obowi\u0105zku. J\u0119zyk obrazu bowiem przedstawia rzeczywisto\u015b\u0107, ale jej nie uobecnia. Je\u015bli jest godne pochwa\u0142y to, \u017ce starsi i chorzy uczestnicz\u0105 w \u015bwi\u0105tecznej Mszy \u015bw. transmitowanej przez radio czy telewizj\u0119, to nie mo\u017cna jednak tego powiedzie\u0107 o kim\u015b, kto ze wzgl\u0119du na te transmisje chcia\u0142by si\u0119 zwolni\u0107 z p\u00f3j\u015bcia do ko\u015bcio\u0142a oraz uczestnictwa w celebracji eucharystycznej \u017cywego Ko\u015bcio\u0142a (\u201eSacramentum caritatis\u201d, 57).<\/p>\n
Znalaz\u0142o to wyraz zw\u0142aszcza w rozpowszechnianiu b\u0142\u0119dnych pogl\u0105d\u00f3w teologicznych, m.in. odno\u015bnie do rozumienia Eucharystii czy sakramentali\u00f3w, objawie\u0144 prywatnych, zakresu pobo\u017cno\u015bci maryjnej. Co gorsza \u2013 zdaniem autora \u2013 \u201edaje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 coraz wi\u0119ksza radykalizacja kaznodziej\u00f3w czy grup wiernych b\u0119d\u0105cych w opozycji wobec nauczania biskup\u00f3w lub podejmuj\u0105cych pobo\u017cno\u015b\u0107 budowan\u0105 na b\u0142\u0119dnych postawach\u201d (np. spiskowe teorie dziej\u00f3w). \u201eWobec tego konieczna jest solidna formacja duchowa duchownych i \u015bwieckich, gdy\u017c wielu z nich uleg\u0142o fa\u0142szywym pogl\u0105dom teologicznym\u201d \u2013 stwierdza ks. dr Sawa.<\/p>\n
Ks. dr hab. Przemys\u0142aw Artemiuk twierdzi, i\u017c w pandemii internetowi kaznodzieje, zyskuj\u0105cy popularno\u015b\u0107 i rozpoznawalno\u015b\u0107, \u201enierzadko schodz\u0105 na manowce, ci\u0105gn\u0105c za sob\u0105 nie zawsze \u015bwiadomych tego s\u0142uchaczy\u201d. Co w ich przepowiadaniu mo\u017ce niepokoi\u0107? Autor m\u00f3wi przede wszystkim o postawie kaznodziei-celebryty. \u201eW sieci nie tylko g\u0142osz\u0105 rekolekcje, nauczaj\u0105, ale tak\u017ce ucz\u0105 gotowania i promuj\u0105 gry. Cz\u0119sto ich medialne projekty szumnie okre\u015blane mianem ewangelizacji, niejednokrotnie nie maj\u0105 z ni\u0105 wiele wsp\u00f3lnego. W przekazie przede wszystkim eksponuj\u0105 siebie.<\/p>\n
Przekazom wsp\u00f3\u0142czesnych kaznodziej\u00f3w nieraz towarzyszy \u201ebardzo uproszczona wizja duchowo\u015bci\u201d. W zale\u017cno\u015bci od w\u0142asnych fascynacji czy upodoba\u0144 sugeruj\u0105 s\u0142uchaczom konkretne metody modlitewno-ascetyczne. Pomijaj\u0105c wolno\u015b\u0107 wyboru, absolutyzuj\u0105 w\u0142asne do\u015bwiadczenia. \u201eTo, co jest dobre lub skuteczne w ich \u017cyciu, staje si\u0119 dla innych konieczne i niezb\u0119dne\u201d.<\/p>\n
Autor krytykuje te\u017c inne postawy kaznodziejskie, jak emocjonalne uzale\u017cnienie s\u0142uchacza od w\u0142asnego przekazu, co u wielu wiernych \u201ezdecydowanie przekracza ramy fascynacji\u201d czy niebezpieczny ekskluzywizm. Wyra\u017ca si\u0119 on w przekonaniu, \u017ce tylko oni g\u0142osz\u0105 prawdziw\u0105 nauk\u0119, a zbawienia mo\u017cna w pe\u0142ni do\u015bwiadczy\u0107, pod\u0105\u017caj\u0105c za ich radami.<\/p>\n
Wreszcie zauwa\u017calne jest deprecjonowanie przez kaznodziej\u00f3w psychoterapii. Tymczasem w psychologach i terapeutach nale\u017cy widzie\u0107 sprzymierze\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017c\u0105 swoj\u0105 fachow\u0105 pomoc\u0105 cz\u0142owiekowi. Wierz\u0105cy, akceptuj\u0105cy w\u0142asn\u0105 histori\u0119 \u017cycia, b\u0119dzie szuka\u0142 dojrza\u0142ej formy duchowo\u015bci. Nie da si\u0119 zwie\u015b\u0107 tanim has\u0142om kaznodziej\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby nim manipulowa\u0107. Mo\u017ce dlatego wielu z nich tak \u0142atwo przychodzi krytykowanie psychoterapeut\u00f3w. Postrzegaj\u0105 ich bowiem jako konkurent\u00f3w\u201d \u2013 konkluduje ks. Przemys\u0142aw Artemiuk (por. Niedziela, 2.02.2021).<\/p>\n
Wa\u017cnym w\u0105tkiem nauczania w kontek\u015bcie pandemii zostaje wezwanie do pokuty i ten element kaznodziejskich praktyk nie jest zdaniem autora wolny od b\u0142\u0119d\u00f3w. Pokuta bywa bowiem postrzegana jako antidotum na wszystkie bol\u0105czki cz\u0142owieka i \u015bwiata. W ten spos\u00f3b przepowiadaj\u0105cy, koncentruj\u0105c si\u0119 na kwestii pokuty, upodabniaj\u0105 si\u0119 do \u015bredniowiecznych milenaryst\u00f3w. Podobnie jak oni stosuj\u0105 strach jako swoist\u0105 metod\u0119 pedagogiczn\u0105. Taka postawa promuje rozw\u00f3j l\u0119kliwej pobo\u017cno\u015bci, w kt\u00f3rej kwestia zas\u0142ugiwania i wizja karz\u0105cego Boga zajmuj\u0105 centralne miejsce.<\/p>\n
\n
Wychodzenie z pandemii – potrzeba odnowy wiary<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien zaj\u0105\u0107 odwa\u017cne stanowisko wobec wymienionych wy\u017cej problem\u00f3w. Chodzi przede wszystkim o solidne zaanga\u017cowanie w now\u0105 ewangelizacj\u0119, czyli w odnowion\u0105 misyjno\u015b\u0107 wszystkich podmiot\u00f3w ko\u015bcielnych (wsp\u00f3lnot, parafii, zakon\u00f3w, diecezji), rozw\u00f3j katechezy dla doros\u0142ych, m\u0142odzie\u017cy i dzieci, a zw\u0142aszcza odwa\u017cniejsz\u0105 promocj\u0119 wsp\u00f3lnot, ruch\u00f3w i stowarzysze\u0144 podejmuj\u0105cych formacj\u0119 wiernych. Niezb\u0119dne jest te\u017c wprowadzanie w autentyczn\u0105 duchowo\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105.<\/p>\n
Co zatem nale\u017cy robi\u0107 \u2013 w sensie duszpasterskim? Czy rzeczywi\u015bcie jeste\u015bmy ju\u017c po pandemii? Papie\u017c Franciszek uwa\u017ca, \u017ce \u201eczas po pandemii\u201d albo \u201ew ramach jej d\u0142ugofalowego istnienia\u201d b\u0119dzie polega\u0142 nie tyle na \u201eponownym uruchomieniu dzia\u0142a\u0144\u201d, ale na \u201ezaczynaniu dzia\u0142a\u0144 od nowa\u201d.<\/p>\n
Franciszek powiedzia\u0142 \u2013 13 czerwca br. \u2013 \u017ce, aby wyj\u015b\u0107 z pandemii potrzebna jest ufno\u015b\u0107 i wsp\u00f3lne zaanga\u017cowanie, by m\u00f3c odbudowa\u0107 wszystko i zacz\u0105\u0107 od nowa \u201ez cierpliwo\u015bci\u0105 i wytrwa\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Podkre\u015bli\u0142 w rozwa\u017caniach przed modlitw\u0105 Anio\u0142 Pa\u0144ski, \u017ce potrzebne jest nowe spojrzenie na siebie samych i na rzeczywisto\u015b\u0107, by odkry\u0107 obecno\u015b\u0107 Boga. \u201eTo jest nasza ufno\u015b\u0107 i to daje nam si\u0142\u0119, by i\u015b\u0107 naprz\u00f3d ka\u017cdego dnia z cierpliwo\u015bci\u0105 siej\u0105c dobro, kt\u00f3re przyniesie owoce\u201d – stwierdzi\u0142.<\/p>\n
Inaczej m\u00f3wi\u0105c \u201eczas wirusa\u201d okaza\u0142 si\u0119 naszym \u201ekairosem\u201d, po kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi na nowo \u2013 w otwarto\u015bci na Ducha \u015awi\u0119tego \u2013 odkrywa\u0107 w\u0142asn\u0105 misj\u0119, aby \u201ewszystko uczyni\u0107 nowe\u201d (Ap 21,5). To pierwsze wyzwanie, kt\u00f3rego nie mo\u017cna podj\u0105\u0107 bez modlitwy i bez poddania si\u0119 prowadzeniu Duchowi \u015awi\u0119temu. Paradoksalnie, trwaj\u0105ca pandemia w wielu miejscach sta\u0142a si\u0119 szans\u0105 dla ewangelizacji, tak\u017ce tej nowej \u2013 realizowanej w duchu chrze\u015bcija\u0144skiego zapa\u0142u, z wykorzystaniem nieznanych dot\u0105d metod i \u015brodk\u00f3w wyrazu.<\/p>\n
Nowa sytuacja spo\u0142eczna zmusi\u0142a duszpasterzy, mimo istniej\u0105cych ogranicze\u0144, do bli\u017cszego kontaktu z wiernymi. Dobrym przyk\u0142adem jest przygotowanie dzieci do Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej oraz celebrowanie tej uroczysto\u015bci. Ksi\u0119\u017ca rozmawiaj\u0105c z rodzicami dzieci wypracowali nowe formy duszpasterskie. S\u0105 one owocem wsp\u00f3lnych poszukiwa\u0144 lepszej drogi przygotowania dzieci do sakrament\u00f3w pokuty i Eucharystii. Nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mo\u017cemy zrezygnowa\u0107 w parafii z jednej du\u017cej uroczysto\u015bci, na rzecz wielu, prze\u017cywanych w ma\u0142ych grupach czy wr\u0119cz indywidualnie. Co ciekawe, \u017ce sporo duszpasterzy oraz rodzic\u00f3w twierdzi, i\u017c warto kontynuowa\u0107 to do\u015bwiadczenie tak\u017ce \u201epo pandemii\u201d.<\/p>\n
Innym ciekawym do\u015bwiadczeniem jest wykorzystanie internetowych komunikator\u00f3w. W czasie pandemii by\u0142a to konieczno\u015b\u0107 i wielu duszpasterzy, korzystaj\u0105c z pomocy m\u0142odych ludzi, nauczy\u0142o si\u0119 z nich korzysta\u0107. Tak\u017ce w czasie \u201epo pandemii\u201d warto pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tymi narz\u0119dziami nagrywaj\u0105c cho\u0107by kr\u00f3tkie s\u0142owo do parafian na ka\u017cdy nowy tydzie\u0144.<\/p>\n
Ojciec Jerzy Brusi\u0142o – analizuj\u0105c znaczenie Mszy \u015bw. w czasie pandemii – przywo\u0142a\u0142 nast\u0119puj\u0105c\u0105 wypowied\u017a internauty: dzi\u015b pandemia Covid-19 mo\u017ce nabra\u0107 innego znaczenia. Jej straszliwe skutki, podobnie jak ka\u017cdej choroby, b\u00f3lu, to nie tylko dramat zagro\u017cenia, utraty, czy zwiastun przemijania i \u015bmierci. Po przej\u015bciu takiego do\u015bwiadczenia uczymy si\u0119 na nowo lepiej \u017cy\u0107, jeste\u015bmy m\u0105drzejsi po przej\u015bciach, uodparniamy si\u0119, nabieramy si\u0142, chcemy czego\u015b wi\u0119cej i lepiej, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o nawr\u00f3ceniu, pog\u0142\u0119bieniu wiary i zrozumieniu cierpienia innych \u2013 pomocy im. Epidemia sta\u0142a si\u0119 sposobem, kt\u00f3ry nadaje znaczenie dalszemu \u017cyciu. A niezawodnym lekarstwem na ka\u017cd\u0105 epidemi\u0119 (obecn\u0105 i przysz\u0142e) jest Eucharystia, Jezus Chrystus \u2013 tajemnica wyznawana, tajemnica celebrowana i tajemnica pos\u0142ania i chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwiadectwa, bo przecie\u017c \u00abWszystko mog\u0119 w Tym, kt\u00f3ry mnie umacnia\u00bb (Flp 4,13)\u201d.<\/p>\n
W tej sytuacji wyzwaniem jest dokonanie \u2013 mo\u017cliwie jak najdok\u0142adniej \u2013 analizy rzeczywisto\u015bci, z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnych kontekst\u00f3w obecnego \u017cycia (epidemiologicznych, spo\u0142ecznych, religijnych), a tak\u017ce dostrzeganych konsekwencji pandemii i si\u0142y \u201eewangelicznego zaczynu\u201d w diecezjach.<\/p>\n
Skoro pandemia spot\u0119gowa\u0142a spo\u0142eczn\u0105 izolacj\u0119, st\u0105d po pandemii wyzwaniem dla Ko\u015bcio\u0142a staje si\u0119 sztuka piel\u0119gnowania kontaktu z innymi mimo ogranicze\u0144. Chodzi o rozw\u00f3j nowej wra\u017cliwo\u015bci na drugiego. Przejawem tej wra\u017cliwo\u015bci powinna by\u0107 \u017cyczliwa pami\u0119\u0107 o wszystkich zaanga\u017cowanych w walce z koronawirusem. Postawa ta wyra\u017ca si\u0119 m.in. zachowywaniem norm sanitarnych.<\/p>\n
Liturgia, martyria i diakonia stanowi\u0105 w dalszym ci\u0105gu trzy najwa\u017cniejsze filary Ko\u015bcio\u0142a. Naszym obowi\u0105zkiem jest przypominanie sobie nieograniczonych mo\u017cliwo\u015bci budowania wsp\u00f3lnoty Ko\u015bcio\u0142a dzi\u0119ki pos\u0142udze charytatywnej i chrze\u015bcija\u0144skiemu \u015bwiadectwu. W sytuacji ka\u017cdego zam\u0119tu w \u015bwiecie, r\u00f3wnie\u017c tego wywo\u0142anego now\u0105 chorob\u0105, szczeg\u00f3lnym wyzwaniem pozostaje chrze\u015bcija\u0144ska \u201eCaritas\u201d \u2013 skierowana na ubogich, potrzebuj\u0105cych wsparcia duchowego i materialnego, aby odnowi\u0107 w nich pi\u0119kno cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wyj\u0105tkowego znaczenia nabiera nasze odniesienie do ludzi m\u0142odych, aby z nadziej\u0105 ukierunkowa\u0107 ich na przysz\u0142o\u015b\u0107. Zauwa\u017cyli\u015bmy jesieni\u0105 zesz\u0142ego roku, z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 \u2013 w okresie nauki zdalnej licealist\u00f3w i student\u00f3w \u2013 mo\u017cna manipulowa\u0107 m\u0142odymi podczas tzw. marsz\u00f3w, a jednocze\u015bnie musimy z pokor\u0105 uzna\u0107, \u017ce mamy zadanie do wykonania: mamy trudno\u015b\u0107 w wyja\u015bnianiu m\u0142odzie\u017cy wsp\u00f3\u0142istnienia i \u201enapi\u0119cia\u201d pomi\u0119dzy demokratyczn\u0105 wolno\u015bci\u0105 a ewangeliczn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n
Odpowiedzialni za kszta\u0142t duszpasterstwa i losy ewangelizacji powinni\u015bmy – tak przed jak i po pandemii – zawsze g\u0142osi\u0107 kerygmat o Chrystusie Zmartwychwsta\u0142ym, kt\u00f3ry do ko\u0144ca umi\u0142owa\u0142 ka\u017cdego cz\u0142owieka. Tylko w Nim mo\u017cna ostatecznie odkry\u0107 sens ludzkiego istnienia w doczesno\u015bci i prawd\u0119 o \u017cyciu wiecznym. Ostatecznie, po\u015br\u00f3d pyta\u0144 i wyzwa\u0144, trwaj\u0105ca pandemia wyznaczy\u0142a ka\u017cdemu z nas czas i szans\u0119 na odnowienie \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce ka\u017cde chrze\u015bcija\u0144skie dzia\u0142anie powinno rozpoczyna\u0107 si\u0119 i wyp\u0142ywa\u0107 z wiary.<\/p>\n
\n
Drobny przyk\u0142ad z Achidiecezji Pozna\u0144skiej<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
Gdy idzie o konkretny przyk\u0142ad prostego diecezjalnego programu duszpasterskiego, warto si\u0119gn\u0105\u0107 do pozna\u0144skiego programu: \u201eWIARA PO PANDEMII\u201d. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w jakie spowodowa\u0142a pandemia, kt\u00f3rym trzeba zaradzi\u0107, jego autorzy wymieniaj\u0105: upadek ducha apostolskiego, zapa\u0142u ewangelizacyjnego \u2013 i to niestety sporej liczby kap\u0142an\u00f3w.<\/p>\n
Ponadto \u2013 ich zdaniem \u2013pandemia zdemaskowa\u0142a nieraz p\u0142ytko\u015b\u0107 i fasadowo\u015b\u0107 wiary, brak osobistej relacji z Chrystusem, utrat\u0119 \u015bwiadomo\u015bci wagi Eucharystii, nieprzyst\u0119powanie do spowiedzi, brak osobistego kontaktu ze s\u0142owem Bo\u017cym, utrat\u0119 rozumienia znaczenia Ko\u015bcio\u0142a, relatywizacj\u0119 zasad moralnych, krytykowanie pasterzy przez niekt\u00f3rych \u015bwieckich i tendencje \u201edrogi synodalnej\u201d, niedowarto\u015bciowanie \u015bwieckich przez niekt\u00f3rych duszpasterzy oraz niewykorzystany potencja\u0142 zakon\u00f3w. Podkre\u015bla si\u0119 tak\u017ce odp\u0142yw m\u0142odych z Ko\u015bcio\u0142a, os\u0142abienie dzia\u0142alno\u015bci ruch\u00f3w i stowarzysze\u0144 oraz wzrastaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 apostazji.<\/p>\n
Pierwszym dzia\u0142aniem, jakie postuluje nasz program, s\u0105 inicjatywy s\u0142u\u017c\u0105ce \u201eodnowie duchowej ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3ra zaowocuje ich now\u0105 gorliwo\u015bci\u0105\u201d. Nast\u0119pnie – w\u015br\u00f3d konkretnych dzia\u0142a\u0144 – k\u0142adzie si\u0119 nacisk na dotarcie do wiernych \u201eoddalonych\u201d m. in. poprzez odwiedziny parafian przez duszpasterzy z zaproszeniem i ulotkami informuj\u0105cymi o programie jak r\u00f3wnie\u017c kolportowanie ulotek do skrzynek. Pomoc\u0105 dotarcia do \u201eoddalonych\u201d ma by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stworzenie strony internetowej jako \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, reklamy w TVP Pozna\u0144, prasie lokalnej, lokalnych telewizjach internetowych, mediach parafialnych, billboardy jak r\u00f3wnie\u017c inne materia\u0142y publikowane przez media (np. reporta\u017ce, wywiady itp.). Przeprowadzona zostanie r\u00f3wnie\u017c akcja informacyjna w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy przez katechet\u00f3w, rodzic\u00f3w; czy dotarcie do kandydat\u00f3w do bierzmowania. Mowa jest te\u017c o potrzebie stworzenia specjalnej strony internetowej jako \u017ar\u00f3d\u0142a informacji oraz o innych dzia\u0142aniach medialnych.<\/p>\n
Program zak\u0142ada r\u00f3wnie\u017c przygotowanie 150 pi\u0119ciominutowych katechez do wyg\u0142oszenia przed wszystkimi niedzielnymi Mszami w ka\u017cdej parafii przez trzy lata (np. od wrze\u015bnia). Na terenie Archidiecezji maj\u0105 by\u0107 wybrane punkty, w kt\u00f3rych raz w miesi\u0105cu odbywa\u0142yby si\u0119 celebracje pog\u0142\u0119biaj\u0105ce wiar\u0119 (np. po jednym w dekanacie oraz kilka w Poznaniu). Po ka\u017cdym spotkaniu proponuje si\u0119 przygotowanie pomocy do osobistej codziennej modlitwy. Na tych samych zasadach maj\u0105 by\u0107 prowadzone celebracje dla m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n
Du\u017c\u0105 wag\u0119 program nadaje katechezie doros\u0142ych. A konkretnie proponuje, by po zako\u0144czeniu rocznego cyklu celebracji, w kolejnym roku zaproponowa\u0107 (np. w tych samych miejscach) \u2013 opr\u00f3cz zaanga\u017cowania w ruchy i wsp\u00f3lnoty \u2013 cykliczn\u0105 katechez\u0119 dla doros\u0142ych i m\u0142odzie\u017cy. W konsekwencji mog\u0142oby to przybra\u0107 form\u0119 profesjonalnego studium dla s\u0142uchaczy.<\/p>\n
Tak czy inaczej, spora cz\u0119\u015b\u0107 wiernych wr\u00f3ci\u0142a do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ale nie wszyscy, istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce duchowie\u0144stwo przyjmie to jako pozytywny znak, i powr\u00f3cimy niestety do stanu religijno\u015bci sprzed pandemii. Dzi\u015b tymczasem – po tym co przeszli\u015bmy – niezb\u0119dny jest olbrzymi wysi\u0142ek ewangelizacyjny. To jest najwa\u017cniejsze zadanie dla Ko\u015bcio\u0142a na dzi\u015b. Wini to zrozumie\u0107 nie tylko duchowni, ale tak\u017ce wierni \u015bwieccy, gdy\u017c s\u0105 oni tak\u017ce – cho\u0107 za pomoc\u0105 innych \u015brodk\u00f3w – powo\u0142ani do uczestnictwa w misji apostolskiej Ko\u015bcio\u0142a. W tym nowym czasie pr\u00f3by nikogo nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107.<\/p>\n
ks. Abp Stanis\u0142aw G\u0105decki \/<\/strong> Pozna\u0144 <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"**
„Mimo gwarancji konstytucyjnych i konkordatowych Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 potraktowany gorzej ni\u017c przedsi\u0119biorstwa handlowe” – napisa\u0142 w artykule przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Polski abp Stanis\u0142aw G\u0105decki. Hierarcha podkre\u015bli\u0142, \u017ce poprzednie rz\u0105dy „nigdy nie o\u015bmieli\u0142y si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0107 tak drastycznych zakaz\u00f3w”. Zapewni\u0142, \u017ce sytuacja wymaga „powa\u017cnej analizy”. W opublikowanym w pi\u0105tek na stronie archidiecezji warszawskiej artykule „Duszpasterstwo po pandemii” dla […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23653"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23653"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23670,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23653\/revisions\/23670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}