{"id":24134,"date":"2021-09-30T00:58:03","date_gmt":"2021-09-29T22:58:03","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24134"},"modified":"2021-09-26T13:11:49","modified_gmt":"2021-09-26T11:11:49","slug":"cud-pod-chocimiem-1621","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24134","title":{"rendered":"Cud pod Chocimiem 1621"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Jak hetman Lubomirski, posiadaj\u0105c ostatni\u0105 beczk\u0119 prochu, dyktowa\u0142 \u015bwietnie uzbrojonym Turkom warunki pokoju pod Chocimiem<\/strong>.
\n\u201eNajpierw po\u0142kn\u0119 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, a po niej ca\u0142\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0119\u201d \u2014 zwyk\u0142 mawia\u0107 su\u0142tan Osman II, kt\u00f3ry zasiad\u0142 na tureckim tronie blisko p\u00f3\u0142 wieku po druzgoc\u0105cej kl\u0119sce swych rodak\u00f3w pod Lepanto. Osman pisa\u0142 wiersze i by\u0142 poliglot\u0105. Zna\u0142 \u0142acin\u0119, grek\u0119, j\u0119zyk perski, arabski, a nawet w\u0142oski. W\u0142adz\u0119 w Turcji obj\u0105\u0142 jako czternastolatek i marzy\u0142 o podbiciu zachodniego \u015bwiata. Pierwszym krokiem do urzeczywistnienia jego wizji o wielkim imperium osma\u0144skim by\u0142o podpisanie traktatu pokojowego z Persj\u0105. A gdy tylko wschodnia granica jego pa\u0144stwa sta\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki temu bezpieczna, Osman wszystkie swe si\u0142y skierowa\u0142 ku Rzeczpospolitej, kt\u00f3ra by\u0142a dla niego wrotami do Zachodu. W 1620 roku, a wi\u0119c w chwili wybuchu wojny polsko-tureckiej, su\u0142tan mia\u0142 zaledwie 16 lat. Nie m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107, \u017ce rok p\u00f3\u017aniej w zaatakowanej przez niego Rzeczpospolitej dojdzie do bitwy, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci zostanie nazwana przez historyk\u00f3w \u201epolskim Lepanto\u201d. Nie by\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadom, \u017ce jako osiemnastolatek zostanie zamordowany przez ludzi, kt\u00f3rych za owo \u201epolskie Lepanto\u201d obci\u0105\u017cy win\u0105.<\/p>\n

Plan obrony, stworzony przez \u00f3wczesnych polskich strateg\u00f3w, wydawa\u0142 si\u0119 prosty i skuteczny: przypu\u015bci\u0107 atak na Turk\u00f3w jeszcze zanim dotr\u0105 do polskich granic. Ca\u0142a operacja mia\u0142a mie\u0107 miejsce na zaj\u0119tej przez su\u0142tana Mo\u0142dawii. Niestety, w Rzeczpospolitej ma\u0142o kto zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego, jak dalece armia turecka przerasta \u2014 g\u0142\u00f3wnie pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci \u2014 wojska polskie. I pomimo pocz\u0105tkowych sukces\u00f3w hetmana wielkiego koronnego Stanis\u0142awa \u017b\u00f3\u0142kiewskiego, wybitnego wodza i bohatera spod Cecory, armia osma\u0144ska par\u0142a naprz\u00f3d i we wrze\u015bniu 1621 roku dotar\u0142a pod Chocim na Podolu. Miasteczko to w XVII i XVIII stuleciu by\u0142o tureck\u0105 twierdz\u0105 graniczn\u0105. Po dzi\u015b dzie\u0144 zreszt\u0105, stoi tam pami\u0119taj\u0105cy czasy wielkich bitew imponuj\u0105cy zamek warowny. Wok\u00f3\u0142 tego zamku u schy\u0142ku lata 1621 roku na rozkaz hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza usypano wa\u0142y obozu obronnego.<\/p>\n

Szabl\u0105 ich policzym!<\/b><\/p>\n

$\"\"$ <\/a>Jan Karol Chodkiewicz uznawany by\u0142 za jednego z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych sobie w Europie dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych, jednak nawet jego zaskoczy\u0142a liczba wojsk osma\u0144skich, kt\u00f3ra 2 wrze\u015bnia 1621 roku dotar\u0142a pod Chocim i usia\u0142a a\u017c po horyzont otaczaj\u0105ce go ziemie swoimi namiotami. Armia turecka, z kt\u00f3r\u0105 pod chocimskim zamkiem pojawi\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie sam Osman II, liczy\u0142a sobie od 100 do 150 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Liczba wojownik\u00f3w Rzeczpospolitej natomiast nie przekracza\u0142a 50 tysi\u0119cy. \u017bo\u0142nierze polscy, zorientowawszy si\u0119, \u017ce w zwi\u0105zku z tak ra\u017c\u0105c\u0105 dysproporcj\u0105 si\u0142 skazani s\u0105 na kl\u0119sk\u0119 jeszcze nim rusz\u0105 do boju, zacz\u0119li popada\u0107 w panik\u0119. By ich uspokoi\u0107 i zmotywowa\u0107 do walki hetman Chodkiewicz posun\u0105\u0142 si\u0119 do do\u015b\u0107 ryzykownego stwierdzenia, kt\u00f3re o dziwo, okaza\u0142o si\u0119 zbawienne. Szabl\u0105 ich policzym! \u2014 <\/i>zdecydowa\u0142 i decyzj\u0105 t\u0105 rozwia\u0142 czarne my\u015bli swej armii. I rzeczywi\u015bcie: pierwsze starcie pod chocimsk\u0105 twierdz\u0105 sta\u0142o si\u0119 wielkim zwyci\u0119stwem Polak\u00f3w. Niestety, ich wielki dow\u00f3dca zosta\u0142 w czasie walk tak poraniony, \u017ce kilka dni po zako\u0144czeniu bitwy wyzion\u0105\u0142 ducha. Ostatnimi si\u0142ami jednak zwo\u0142a\u0142 narad\u0119 wojskow\u0105, zmotywowa\u0142 dow\u00f3dc\u00f3w i rozkaza\u0142 im chucha\u0107 i dmucha\u0107 na wiar\u0119 w zwyci\u0119stwo u podleg\u0142ych im \u017co\u0142nierzy. Za\u017c\u0105da\u0142 te\u017c, by obiecali mu, i\u017c b\u0119d\u0105 walczy\u0107 do ostatniej kropli krwi i \u017ce si\u0119 nie poddadz\u0105. Przed \u015bmierci\u0105 przekaza\u0142 te\u017c swoj\u0105 bu\u0142aw\u0119 hetmanowi Stanis\u0142awowi Lubomirskiemu. Morale wojska by\u0142y ju\u017c niestety bardzo nadw\u0105tlone, a zgon wielkiego wodza tylko ten stan pogorszy\u0142. Wie\u015b\u0107 o \u015bmierci hetmana dotar\u0142a bardzo szybko do obozu Turk\u00f3w, a ci, s\u0105dz\u0105c \u017ce zapewne wywo\u0142a\u0142a w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w wielkie zamieszanie i zniech\u0119cenie, uderzyli z ca\u0142\u0105 moc\u0105 na ich twierdz\u0119. Cztery dni po \u015bmieci Chodkiewicza \u2014 28 wrze\u015bnia 1621 roku \u2014 wojska polskie dysponowa\u0142y ju\u017c tylko jedn\u0105 jedyn\u0105 beczk\u0105 prochu. O dalszej walce nie by\u0142o mowy, w gr\u0119 wchodzi\u0142y wy\u0142\u0105cznie pertraktacje.<\/p>\n

Osman II uzna\u0142, \u017ce dopi\u0105\u0142 swego. Czu\u0142 si\u0119 niczym pan \u017cycia i \u015bmierci nie tylko znajduj\u0105cych si\u0119 w twierdzy chocimskiej \u017co\u0142nierzy, ale i wszystkich ich rodak\u00f3w. Ze znanych wy\u0142\u0105cznie samemu sobie przyczyn nie chcia\u0142 ju\u017c toczy\u0107 dalszych batalii. Chcia\u0142 pokoju, na swoich warunkach naturalnie, ale pokoju. Zapewne gdyby wiedzia\u0142, \u017ce jego przeciwnicy mog\u0105 si\u0119 broni\u0107 przed jego armi\u0105 ostatni\u0105 beczk\u0105 prochu, ca\u0142a historia potoczy\u0142aby si\u0119 inaczej, ale na szcz\u0119\u015bcie nie mia\u0142 o tym bladego poj\u0119cia.<\/p>\n

W nocy, gdym nie spa\u0142<\/b><\/p>\n

$\"\"$ <\/a>Ju\u017c przez sze\u015b\u0107 dni pertraktowali\u015bmy o pok\u00f3j z Turkami, ale przysta\u0107 na ich warunki nie mo\u017cna by\u0142o, bo mniejsza ju\u017c o strat\u0119, jak\u0105 ponios\u0142aby Rzeczpospolita, ale pok\u00f3j ten by\u0142by ha\u0144bi\u0105cy \u2014 zapisa\u0142 hetman Stanis\u0142aw Lubomirski w swoim \u201eDzienniku wyprawy chocimskiej 1621 roku\u201d. \u2014 Wtem w nocy z 3 na 4 pa\u017adziernika, gdym nie spa\u0142, bo nieszcz\u0119\u015bcia Ojczyzny sen odegna\u0142y ode mnie, a nawet \u015bpi\u0105c, czuwa\u0142em, pojawi\u0142a mi si\u0119 Matka Bo\u017ca<\/strong>, bo kto by Jej nie rozpozna\u0142 po otaczaj\u0105cym J\u0105 \u015bwietle ze wszystkich barw, od kt\u00f3rych noc zaja\u015bnia\u0142a mi jasno\u015bci\u0105 nawet w \u017cyciu moim niewidzian\u0105 w\u015br\u00f3d dnia, i us\u0142ysza\u0142em od Niej to jedno s\u0142owo: \u201eWytrwa\u0142o\u015b\u0107<\/strong>\u201d. Znik\u0142a, a ja w zachwyceniu ukl\u0105k\u0142em, lecz dopiero potem odzyska\u0142em wiedz\u0119, co mi czyni\u0107 nale\u017cy: podni\u00f3s\u0142szy oczy, r\u0119ce i serce w niebo, z\u0142o\u017cy\u0142em Bogu dzi\u0119ki, \u017ce mnie niegodnemu tym napomnieniem da\u0142 rad\u0119. I dzi\u0119ki z\u0142o\u017cy\u0142em Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi… O! To pojawienie tak\u0105 ufno\u015bci\u0105 i pewno\u015bci\u0105 natchn\u0119\u0142o mnie, \u017ce na drugi dzie\u0144 da\u0142em su\u0142tanowi odpowied\u017a, \u017ce jedynie zapewnienie z jego strony o dotrzymaniu dawnych um\u00f3w z Polsk\u0105 wstrzyma mnie od dalszej wojny, do kt\u00f3rej prowadzenia mieli\u015bmy, jak mi B\u00f3g mi\u0142y, tylko jedn\u0105 ju\u017c beczk\u0119 prochu w obozie. I t\u0105 odpowiedzi\u0105 tak mu zaimponowa\u0142em, i\u017c teraz wielki wezyr Dywaler basza s\u0142a\u0142 nam \u0142agodniejsze warunki, ale ich nie przyj\u0105\u0142em, obstaj\u0105c przy pierwszych, kt\u00f3re poda\u0142em; a tak po trzydniowych rokowaniach, maj\u0105c w pami\u0119ci \u015bwi\u0119te s\u0142owo: \u201eWytrwa\u0142o\u015b\u0107<\/strong>\u201d, przywiod\u0142em pogan do tego, \u017ce zrobi\u0142em pok\u00f3j, jaki sam chcia\u0142em.<\/i><\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3\u0142ami negocjacji z wezyrem Dilaverem Pasz\u0105 zajmowali si\u0119 wyznaczeni przez Lubomirskiego kasztelan be\u0142ski Stanis\u0142aw \u017b\u00f3rawi\u0144ski i Jakub Sobieski \u2014 ojciec przysz\u0142ego wielkiego pogromcy imperium tureckiego \u2014 Jana III. Traktat pokojowy podpisano pod murami chocimskiego zamku 9 pa\u017adziernika 1621 roku. Na mocy jego postanowie\u0144 Turcy zobowi\u0105zali si\u0119 do powstrzymywania najazd\u00f3w tatarskich na Rzeczpospolit\u0105, a Polacy mieli nie dopuszcza\u0107 do agresji kozackich na Turcj\u0119. Granic\u0105 Rzeczpospolitej pozosta\u0142 Dniestr. Zdarze\u0144 spod Chocimia do dzi\u015b nie spos\u00f3b wyja\u015bni\u0107 racjonalnie. W tym cho\u0107by faktu, \u017ce straty si\u0142 polskich, kt\u00f3re przed walkami stanowi\u0142y zaledwie 1\/3 liczby armii osma\u0144skiej wynios\u0142y zaledwie ponad 14 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, podczas gdy wojownik\u00f3w su\u0142tana w tym czasie zgin\u0119\u0142o ponad 40 tysi\u0119cy. Wszystko dzi\u0119ki Maryi \u2014 my\u015bla\u0142 i powtarza\u0142 Lubomirski w drodze do domu. \u2014 Gdyby nie ona, gdyby nie jej rada, B\u00f3g jeden raczy wiedzie\u0107 co z nami dzi\u015b by by\u0142o.<\/p>\n

Hetman nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 doczeka\u0107 kiedy o niezwyk\u0142ej nocy i widzeniu Matki Chrystusa opowie kr\u00f3lowi, rodzinie i przyjacio\u0142om z Krakowa. Tymczasem jego bliscy z niecierpliwo\u015bci\u0105 wyczekiwali chwili, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 mogli jemu zrelacjonowa\u0107, jak to ca\u0142y Krak\u00f3w modli\u0142 si\u0119, \u015bpiewaj\u0105c r\u00f3\u017caniec o zwyci\u0119stwo rodak\u00f3w z chocimskiej twierdzy.<\/p>\n

Polskie Lepanto<\/b><\/p>\n

Niemal p\u00f3\u0142 wieku po zwyci\u0119stwie Ligi \u015awi\u0119tej pod Lepanto, chc\u0105cy podbi\u0107 chrze\u015bcija\u0144ski \u015bwiat, uzbrojony po przys\u0142owiowe z\u0119by su\u0142tan Osman II, ust\u0105pi\u0142 wobec \u017c\u0105da\u0144 dow\u00f3dcy pozbawionych broni wojsk polskich. Cud pod Lepanto mia\u0142 miejsce 7 pa\u017adziernika. Dzie\u0144 ten zreszt\u0105, jak wiadomo, papie\u017c Pius V og\u0142osi\u0142 wkr\u00f3tce potem \u015bwi\u0119tem Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej. Cud pod Chocimiem wydarzy\u0142 si\u0119 zaledwie dwa dni po 50. rocznicy tego wielkiego wydarzenia \u2014 albowiem traktat pokojowy spod Chocimia datowano na 9 pa\u017adziernika 1621 roku. Niekt\u00f3rzy historycy podkre\u015blaj\u0105, i\u017c nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce 9 pa\u017adziernika pertraktacje pokojowe tylko zwie\u0144czono formalnie, sankcjonuj\u0105c je na pi\u015bmie, natomiast wszystkie spisane w nim decyzje zapa\u015b\u0107 musia\u0142y nie wcze\u015bniej ni\u017c 6 i prawdopodobnie nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c 8 pa\u017adziernika. Zatem niewykluczone, \u017ce cud pod Chocimiem sta\u0142 si\u0119 faktem dok\u0142adnie w dniu \u015bwi\u0119ta Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej. Cuda spod Lepanto i spod Chocimia po\u0142\u0105czy\u0142y jednak nie tylko zbie\u017cne daty. W 1571 roku wiktoria Ligi \u015awi\u0119tej zatrzyma\u0142a poch\u00f3d imperium mahometa\u0144skiego na Europ\u0119. W 1621 roku traktat pokojowy spod Chocimia obr\u00f3ci\u0142 wniwecz marzenie Osmana II o podboju chrze\u015bcija\u0144skiego Zachodu. I jest jeszcze jedno niezwyk\u0142e podobie\u0144stwo. Ot\u00f3\u017c kiedy w 1571 roku papie\u017c Pius V modli\u0142 si\u0119 na r\u00f3\u017ca\u0144cu i wpatrywa\u0142 w pe\u0142ne pokoju spojrzenie Maryi obserwuj\u0105cej tocz\u0105c\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na morzu bitw\u0119, ulicami Rzymu ci\u0105gn\u0119\u0142a nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 procesja mieszka\u0144c\u00f3w Wiecznego Miasta. Kap\u0142ani nie\u015bli w niej pochodz\u0105cy jeszcze z pierwszych wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa cudowny portret Matki Bo\u017cej \u015anie\u017cnej. Wierni, id\u0105c, \u015bpiewali r\u00f3\u017caniec, b\u0142agaj\u0105c Maryj\u0119 o powstrzymanie muzu\u0142ma\u0144skiej nawa\u0142y. Wkr\u00f3tce po zwyci\u0119stwie chrze\u015bcijan pod Lepanto \u2014 na pami\u0105tk\u0119 nie tylko samego cudu, ale tak\u017ce tamtej procesji \u2014 wizerunek Matki Bo\u017cej \u015anie\u017cnej zacz\u0119to nazywa\u0107 obrazem Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej Zwyci\u0119skiej. W rzymskich pracowniach malarskich powstawa\u0142y niezliczone kopie tego\u017c obrazu, a poszczeg\u00f3lni arty\u015bci, tworz\u0105c je, modlili si\u0119 i po\u015bcili a\u017c do uko\u0144czenia kolejnych dzie\u0142. Jedn\u0105 z powsta\u0142ych w\u00f3wczas kopii kard. Bernard Maciejowski przywi\u00f3z\u0142 w 1600 roku z Rzymu do Krakowa i nakaza\u0142 umie\u015bci\u0107 w tamtejszym ko\u015bciele ojc\u00f3w dominikan\u00f3w. Warto podkre\u015bli\u0107 w tym miejscu, i\u017c wcze\u015bniej obraz \u00f3w by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 rzymskiego Kolegium Jezuickiego i modli\u0142 si\u0119 przed nim bardzo cz\u0119sto kszta\u0142c\u0105cy si\u0119 tam Stanis\u0142aw Kostka. Ciekawostka ta jest o tyle cenna, \u017ce siedemnastowieczni kronikarze zapewniaj\u0105, i\u017c mistyczna wizja Matki Chrystusa, kt\u00f3rej do\u015bwiadczy\u0142 hetman Lubomirski, nie by\u0142a jedynym objawieniem Maryjnym, kt\u00f3re naznaczy\u0142o chocimsk\u0105 wiktori\u0119. Drug\u0105 niezwykle istotn\u0105 wizj\u0105 mia\u0142a by\u0107 ta, kt\u00f3r\u0105 dane by\u0142o ujrze\u0107 w pierwszych dniach pa\u017adziernika 1621 roku niejakiemu ojcu Oborskiemu, jezuicie. Zakonnik zobaczy\u0142 w niej twierdz\u0119 chocimsk\u0105 otoczon\u0105 osma\u0144skimi wojskami, nad kt\u00f3r\u0105 kl\u0119cza\u0142 na ob\u0142okach przed \u015awi\u0119t\u0105 Madonn\u0105 Stanis\u0142aw Kostka, b\u0142agaj\u0105c J\u0105 pokornie o pomoc. Ojciec Oborski twierdzi\u0142 przy tym, i\u017c Maryja z objawienia, kt\u00f3rego dozna\u0142, wygl\u0105da\u0142a dok\u0142adnie tak jak Matka Bo\u017ca R\u00f3\u017ca\u0144cowa Zwyci\u0119ska z obrazu ojc\u00f3w dominikan\u00f3w w Krakowie. \u015awi\u0119temu Stanis\u0142awowi Kostce przypisywane jest od tamtego czasu or\u0119downictwo w sprawie dramatycznej bitwy pod Chocimiem, za\u015b wizerunkowi Matki Bo\u017cej Zwyci\u0119skiej z Krakowa nadzwyczaj szczeg\u00f3lna moc, kt\u00f3ra dodatkowo zosta\u0142a potwierdzona przez same Niebiosa.<\/p>\n

Kiedy w ostatnich dniach wrze\u015bnia 1621 roku do Krakowa dotar\u0142a wie\u015b\u0107 o \u015bmierci hetmana Chodkiewicza i dramatycznej sytuacji walcz\u0105cych pod Chocimiem polskich wojak\u00f3w, bp Marcin Szyszkowski bezzw\u0142ocznie zorganizowa\u0142 wielk\u0105 procesj\u0119 r\u00f3\u017ca\u0144cow\u0105, w kt\u00f3rej \u2014 jak odnotowano w \u00f3wczesnych anna\u0142ach \u2014 wzi\u0119li udzia\u0142 wszyscy mieszka\u0144cy grodu Kraka. Dnia 3 pa\u017adziernika wystawiono z ko\u015bcio\u0142a dominikan\u00f3w kopi\u0119 obrazu Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej Zwyci\u0119skiej i w otoczeniu 300 os\u00f3b dzier\u017c\u0105cych w d\u0142oniach p\u0142on\u0105ce \u015bwiece, poniesiono j\u0105 w procesji niemal\u017ce identycznej jak ta, kt\u00f3ra p\u00f3\u0142 wieku wcze\u015bniej przesz\u0142a ulicami Rzymu. Jak zapisali kronikarze, stu kr\u00f3lewskich \u015bpiewak\u00f3w intonowa\u0142o r\u00f3\u017ca\u0144cow\u0105 modlitw\u0119, za\u015b niezliczone rzesze wiernych g\u0142o\u015bno im wt\u00f3rowa\u0142y, b\u0142agaj\u0105c, by Matka Bo\u017ca Zwyci\u0119ska uchroni\u0142a ich przed tureckim potopem.<\/p>\n

Tego samego wieczoru, 3 pa\u017adziernika 1621 roku, hetman Lubomirski uda\u0142 si\u0119 na spoczynek, a rozpaczliwa sytuacja dowodzonych przez niego wojsk nie pozwala\u0142a mu ani na chwil\u0119 zmru\u017cy\u0107 oka. Wtedy w\u0142a\u015bnie us\u0142ysza\u0142 z ust Maryi s\u0142owo: \u201ewytrwa\u0142o\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n

Su\u0142tan zamyka kawiarnie<\/b><\/p>\n

Kiedy Osman II wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do Stambu\u0142u, nie m\u00f3g\u0142 ani poj\u0105\u0107, ani od\u017ca\u0142owa\u0107 tego, co uczyni\u0142 pod Chocimiem. Przecie\u017c marzy\u0142 o wielkim podboju \u015bwiata. Przecie\u017c jego armia bez wi\u0119kszego trudu pokona\u0142aby wojska Rzeczpospolitej. Przecie\u017c wystarczy\u0142o tylko w bardziej zdecydowany spos\u00f3b uderzy\u0107 w chocimsk\u0105 twierdz\u0119, by j\u0105 zdoby\u0107, a potem przekroczy\u0107 granic\u0119 Polski. \u201eCo te\u017c przysz\u0142o mi do g\u0142owy?! \u2014 wo\u0142a\u0142 sam do siebie. \u2014 Jak mog\u0142em ust\u0105pi\u0107 Polakom? Teraz na pewno szydz\u0105 ze mnie, \u017ce da\u0142em si\u0119 z\u0142apa\u0107 w ich sid\u0142a! Na pewno m\u00f3wi\u0105, \u017ce jestem m\u0142ody i g\u0142upi! Kr\u00f3lowie innych pa\u0144stw chrze\u015bcija\u0144skich te\u017c ju\u017c pewnie wiedz\u0105, jak te polskie lisy mnie omota\u0142y i w g\u0142os si\u0119 ze mnie \u015bmiej\u0105! Co ja uczyni\u0142em?! Kto b\u0119dzie mnie teraz szanowa\u0142?! Kto b\u0119dzie dr\u017ca\u0142 przede mn\u0105?!\u201d \u2014 rwa\u0142 w\u0142osy z g\u0142owy siedemnastoletni su\u0142tan. \u201eMia\u0142e\u015b prawo podj\u0105\u0107 b\u0142\u0119dn\u0105 decyzj\u0119, panie, bo cho\u0107 jeste\u015b m\u0105dry i waleczny, jeste\u015b w rzeczy samej bardzo m\u0142ody i brak ci do\u015bwiadczenia \u2014 pr\u00f3bowa\u0142 go pocieszy\u0107 jeden z najbardziej zaufanych dworzan. \u2014 A pertraktacje pokojowe s\u0105 o wiele trudniejsz\u0105 batali\u0105 ni\u017c najbardziej krwawa walka na polu bitwy. Jednak\u017ce \u2014 dworzanin zawiesi\u0142 na chwil\u0119 g\u0142os zapewne po to, by podkre\u015bli\u0107 powag\u0119 kolejnych swych s\u0142\u00f3w \u2014 twoi doradcy, kt\u00f3rzy jako ludzie dojrzali wspomagali ci\u0119 swym do\u015bwiadczeniem pod Chocimiem, powinni byli odwie\u015b\u0107 ci\u0119 od ust\u0119powania Polakom. I doprawdy nie rozumiem, dlaczego tego nie uczynili. By\u0107 mo\u017ce potajemnie sprzyjali ich kr\u00f3lowi?\u201d.<\/p>\n

W oczach Osmana niczym dwa miecze b\u0142ysn\u0119\u0142y iskry gniewu. \u201eZawi\u0105zali spisek! Chcieli mnie o\u015bmieszy\u0107, by odebra\u0107 mi tron! Ale nie pozwol\u0119 im na to! Wszystkich rozka\u017c\u0119 zabi\u0107!\u201d. \u201eNie rwij si\u0119 tak do zemsty, panie, bo pow\u00f3d kl\u0119ski mo\u017ce by\u0107 te\u017c zupe\u0142nie inny \u2014 kontynuowa\u0142 z niewzruszon\u0105 pewno\u015bci\u0105 i spokojem su\u0142ta\u0144ski rozm\u00f3wca. \u2014 Zwa\u017c su\u0142tanie, \u017ce ja jeden ostrzega\u0142em ci\u0119 przed t\u0105 wypraw\u0105. Wyruszy\u0142e\u015b ze Stambu\u0142u 29 kwietnia, a 30 kwietnia by\u0142o za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca. Kt\u00f3\u017c przy zdrowych zmys\u0142ach porywa si\u0119 na tak wielkie przedsi\u0119wzi\u0119cia w okresie s\u0142onecznego za\u0107mienia? Nikt ci nie m\u00f3wi\u0142 nigdy, panie, \u017ce w dniach, kt\u00f3re s\u0105 przed i po nim, umys\u0142 cz\u0142owieka jest r\u00f3wnie za\u0107miony? I o b\u0142\u0119dne decyzje \u0142atwiej ni\u017c kiedykolwiek?\u201d. \u201eNa jedno wychodzi! \u2014 wrzasn\u0105\u0142 Osman II. \u2014 Przecie\u017c moi doradcy musieli o tym wiedzie\u0107, a nie wspomnieli mi o tym ani s\u0142owem! To wszystko ich wina! Wina janczar\u00f3w! To oni nam\u00f3wili mnie do tej haniebnej decyzji! Chc\u0105 mnie zniszczy\u0107!\u201d.<\/p>\n

Odt\u0105d Osman II zacz\u0105\u0142 prze\u015bladowa\u0107 janczar\u00f3w. Pozamyka\u0142 nawet kawiarnie, w kt\u00f3rych przesiadywali, gdy\u017c uzna\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w kt\u00f3rej\u015b z nich zawi\u0105zali przeciw niemu pod\u0142y spisek. Pewnego majowego dnia 1622 roku rozw\u015bcieczeni cz\u0142onkowie gwardii janczarskiej, nie mog\u0105c ju\u017c d\u0142u\u017cej znosi\u0107 represji ze strony su\u0142tana, rzucili si\u0119 na swego osiemnastoletniego w\u0142adc\u0119 i powiesili go w jego w\u0142asnym pa\u0142acu.<\/p>\n

za Aleksandra Polewska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak hetman Lubomirski, posiadaj\u0105c ostatni\u0105 beczk\u0119 prochu, dyktowa\u0142 \u015bwietnie uzbrojonym Turkom warunki pokoju pod Chocimiem. \u201eNajpierw po\u0142kn\u0119 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, a po niej ca\u0142\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0119\u201d \u2014 zwyk\u0142 mawia\u0107 su\u0142tan Osman II, kt\u00f3ry zasiad\u0142 na tureckim tronie blisko p\u00f3\u0142 wieku po druzgoc\u0105cej kl\u0119sce swych rodak\u00f3w pod Lepanto. Osman pisa\u0142 wiersze i by\u0142 poliglot\u0105. Zna\u0142 \u0142acin\u0119, grek\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24138,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24134\/revisions\/24138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}