{"id":24257,"date":"2025-10-21T00:17:00","date_gmt":"2025-10-20T22:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24257"},"modified":"2025-10-07T10:10:19","modified_gmt":"2025-10-07T08:10:19","slug":"swieta-urszula-dziewica-i-meczennica-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24257","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ta Urszula, dziewica i m\u0119czennica"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Urszula to niegdy\u015b jedna z bardziej popularnych \u015awi\u0119tych. Wielu wybitnych malarzy odda\u0142o jej ho\u0142d na \u015bcianach ko\u015bcio\u0142\u00f3w i na p\u0142\u00f3tnach; wenecki malarz Wiktor Carpaccio (+ przed 1526) zostawi\u0142 nam nawet ca\u0142y jej \u017cywot w obrazach.
\nNiestety, jak powszechny by\u0142 kult \u015bw. Urszuli, tak bardzo niewiele mamy informacji historycznych o jej \u017cyciu; bogate s\u0105 za to przekazy legendarne. Najdawniejszy \u017cywot \u015bw. Urszuli pochodzi z roku 975.
\nOpis arcybiskupa Gerona zosta\u0142 oparty na wizjach rekluzy Helmtrudy z Neuenherse, kt\u00f3ra pewnej nocy ujrza\u0142a w swej wyobra\u017ani sceny z m\u0119cze\u0144stwa 11 tysi\u0119cy dziewic, kt\u00f3rym przewodzi\u0142a \u015bw. Urszula. Wed\u0142ug poda\u0144 Urszula by\u0142a c\u00f3rk\u0105 kr\u00f3la Bryt\u00f3w (ludu celtyckiego zamieszkuj\u0105cego dzisiejsz\u0105 Wielk\u0105 Brytani\u0119). Jako chrze\u015bcijanka postanowi\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 Panu Bogu w dozgonnym dziewictwie. Kiedy stara\u0142 si\u0119 o jej r\u0119k\u0119 syn poga\u0144skiego kr\u00f3la Eteriusza, Urszula ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych nie mog\u0142a odrzuci\u0107 oferty, ale wymog\u0142a na swoim ojcu, \u017ce zaczeka z zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciem 3 lata, a w tym czasie odb\u0119dzie pielgrzymk\u0119 do Rzymu. Wsiad\u0142a na statki z jedenastoma tysi\u0105cami swoich towarzyszek, r\u00f3wnie\u017c dziewic, i wyp\u0142yn\u0119\u0142a z Brytanii.<\/p>\n

Inna z legend opowiada, \u017ce w drodze Urszula ewangelizowa\u0142a swoje towarzyszki, a w Rzymie odby\u0142 si\u0119 ich chrzest. W drodze powrotnej, gdy silny wiatr zepchn\u0105\u0142 okr\u0119ty z dziewicami a\u017c do uj\u015bcia Renu, napotka\u0142y Hun\u00f3w. Za to, \u017ce Urszula odm\u00f3wi\u0142a swej r\u0119ki tak\u017ce Atylli, wodzowi Hun\u00f3w, wszystkie zosta\u0142y zamordowane. Po dokonaniu zbrodni Hunowie mieli mie\u0107 widzenie zast\u0119p\u00f3w dziewic wst\u0119puj\u0105cych do nieba. To sprawi\u0142o, \u017ce odst\u0105pili od obl\u0119\u017cenia Kolonii i opu\u015bcili tamte strony. Cia\u0142a \u015bwi\u0119tych dziewic pochowano w miejscu czczonym do dzi\u015b.
\nLegenda ta zosta\u0142a osnuta na tle historii m\u0119cze\u0144stwa \u015bw. Urszuli, jakie ponios\u0142a ze swoimi towarzyszkami na pocz\u0105tku wieku IV, za panowania cesarza Maksencjusza (306-312). W\u015br\u00f3d towarzyszek Urszuli by\u0142a m.in. \u015bw. Kordula, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo zdo\u0142a\u0142a uciec i skry\u0107 si\u0119, ale p\u00f3\u017aniej ujawni\u0142a si\u0119, by ponie\u015b\u0107 m\u0119cze\u0144stwo w imi\u0119 Chrystusa. Nie jest historycznie potwierdzone, \u017ce w tym czasie nast\u0105pi\u0142 najazd Hun\u00f3w. Na miejscu m\u0119cze\u0144stwa powsta\u0142 cmentarz Ager Ursulanus, a ku czci zamordowanych dziewic wystawiono jeszcze w tym samym wieku ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry na prze\u0142omie wieku IV i V powi\u0119kszy\u0142 rzymski senator Klemacjusz.
\nW okresie przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 odkryto kamienn\u0105 tablic\u0119 i wmurowano j\u0105 w \u015bcian\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Urszuli. Archeolodzy odczytali na niej napis: „Przynaglony niebia\u0144skimi widzeniami i chwa\u0142\u0105 m\u0119cze\u0144stwa szlachetnych dziewic, odbudowa\u0142 t\u0119 bazylik\u0119 od fundament\u00f3w na sw\u00f3j koszt i w swojej posiad\u0142o\u015bci, by dope\u0142ni\u0107 z\u0142o\u017cony \u015blub (Clematius)”.
\nProwadzone po wojnie wykopaliska potwierdzi\u0142y dane napisu, ods\u0142aniaj\u0105c pozosta\u0142o\u015bci bazyliki z ok. 315 r., a wi\u0119c zbudowanej natychmiast po ustaniu prze\u015bladowa\u0144 chrze\u015bcijan w Imperium Rzymskim. \u015awiadectwem ci\u0105g\u0142o\u015bci kultu s\u0105 odkryte przez archeolog\u00f3w, wznoszone stale w tym samym miejscu \u015bwi\u0105tynie z nast\u0119pnych wiek\u00f3w, a\u017c do istniej\u0105cej dzi\u015b roma\u0144sko-gotyckiej bazyliki \u015bw. Urszuli, w kt\u00f3rej w latach 1643-1644 powsta\u0142a Z\u0142ota Komnata z licznymi domniemanymi relikwiami towarzyszek \u015bwi\u0119tej Urszuli.<\/p>\n

$\"M\u0119cze\u0144stwo$ Powy\u017csze dane potwierdzaj\u0105 m\u0119cze\u0144stwo \u015bw. Urszuli i jej Towarzyszek, chocia\u017c legenda zniekszta\u0142ci\u0142a ich dzieje. W \u015bwietle dzisiejszej wiedzy towarzyszek Urszuli by\u0142o 11, a nie 11 tysi\u0119cy. W herbie miasta Kolonii jest 11 p\u0142omieni. S\u0105 one wyryte tak\u017ce na wspomnianej p\u0142ycie. Poniewa\u017c by\u0142y mocno zatarte, odczytano je nie jako 11, ale 11 000. Dlatego ku czci 11 000 dziewic powstawa\u0142y ko\u015bcio\u0142y w ca\u0142ej Europie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Na wspomnianej tablicy doczytano si\u0119 wreszcie po \u017cmudnych badaniach nast\u0119puj\u0105cych znak\u00f3w: XI M V – co oznacza\u0142o „11 m\u0119czennic dziewic”. Mylnie liter\u0119 M wzi\u0119to za rzymsk\u0105 liczb\u0119 1000, st\u0105d zrodzi\u0142a si\u0119 pomy\u0142ka, gdy idzie o liczb\u0119 towarzyszek \u015bw. Urszuli.
\nKult \u015bw. Urszuli jest bardzo dawny. W wieku VIII spotykamy wzmianki o jej \u015bwi\u0119cie w oficjum brewiarzowym. Z Kolonii kult ten rozszed\u0142 si\u0119 po Niemczech, Hiszpanii i W\u0142oszech. \u015aw. Urszula zosta\u0142a wybrana patronk\u0105 Kolonii, jak r\u00f3wnie\u017c Sorbony w Pary\u017cu oraz uniwersytet\u00f3w w Wiedniu i w Coimbrze.
\nO popularno\u015bci \u015bw. Urszuli i Towarzyszek mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 tak\u017ce znaczna liczba ko\u015bcio\u0142\u00f3w pod ich wezwaniem (w Polsce ten tytu\u0142 nosi roma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 z XII\/XIII w. w Stro\u0144sku, a od XIV wieku a\u017c do 1946 r. istnia\u0142a parafia pod ich wezwaniem we Wroc\u0142awiu). W Hans Memlingmuseum (Sint-Janshospitaal) w Brugii znajduje si\u0119 relikwiarz \u015bw. Urszuli z 1489 r., pokryty malowid\u0142ami niderlandzkiego malarza niemieckiego pochodzenia Hansa Memlinga, jednego z najwa\u017cniejszych przedstawicieli wczesnego renesansu w Europie. Obrazy przedstawiaj\u0105 \u015bw. Urszul\u0119 i Towarzyszki.
\nW 1493 r. Krzysztof Kolumb nazwa\u0142 odkryte przez siebie na Morzu Karaibskim wyspy Archipelagiem \u015awi\u0119tej Urszuli i Jedenastu Tysi\u0119cy Dziewic. Dzi\u015b znane s\u0105 one pod nazw\u0105 Wysp Dziewiczych.
\nKu czci \u015bw. Urszuli w 1535 r. \u015bw. Aniela Merici za\u0142o\u017cy\u0142a w Brescii zgromadzenie zakonne urszulanek. W Niemczech istnia\u0142o Bractwo \u015bw. Urszuli, do kt\u00f3rego nale\u017celi cesarze, magnaci i biskupi. Tak\u017ce w Polsce jej w\u0142a\u015bnie po\u015bwi\u0119cone by\u0142o najstarsze za\u0142o\u017cone w Krakowie w XIV w. bractwo dewocyjne. Obecnie istnieje ok. 24 \u017ce\u0144skich rodzin zakonnych pod patronatem \u015bw. Urszuli o \u0142\u0105cznej liczbie ponad 8000 si\u00f3str w ponad 800 plac\u00f3wkach. W Kolonii co roku obchodzono uroczysto\u015b\u0107 \u015bw. Urszuli w malowniczej procesji, z obnoszeniem jej relikwii, kt\u00f3re po latach przypadkowo odkryto.
\n\u015aw. Urszula odbiera cze\u015b\u0107 jako patronka szk\u00f3\u0142, m\u0142odzie\u017cy \u017ce\u0144skiej i dobrej \u015bmierci. Pomaga duszom w potrzebie, w biedach wojennych. Or\u0119downiczka szcz\u0119\u015bliwych ma\u0142\u017ce\u0144stw i dzieci, dawniej patronka handlarzy p\u0142\u00f3tnem i suknem.<\/p>\n

W ikonografii<\/b> jej atrybutami s\u0105 strza\u0142a, bandera z krzy\u017cem i statek. Przedstawiana jest ze zwyci\u0119skim sztandarem i w towarzystwie panien.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"