﻿{"id":24942,"date":"2026-02-05T00:49:00","date_gmt":"2026-02-04T23:49:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24942"},"modified":"2026-02-06T08:47:24","modified_gmt":"2026-02-06T07:47:24","slug":"wspomnienie-sw-agaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=24942","title":{"rendered":"Wspomnienie \u015aw. Agaty"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Agata.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-24943  alignleft\" src=\"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Agata-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"82\" srcset=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Agata-300x192.jpg 300w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Agata.jpg 624w\" sizes=\"(max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/><\/a>5 lutego Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi wspomnienie \u015bw. Agaty, dziewicy i m\u0119czennicy. Tradycja m\u00f3wi, \u017ce pochodzi\u0142a z miasta Katania na Sycylii, ze znamienitego rodu rzymskiego i odznacza\u0142a si\u0119 nieprzeci\u0119tn\u0105 urod\u0105. \u017by\u0142a prawdopodobnie w latach 235-251, za panowania cesarza Decjusza (249-251), kiedy to mia\u0142y miejsce jedne z najbardziej krwawych w historii rzymskiego imperium prze\u015bladowania chrze\u015bcijan. O jej \u017cyciu i m\u0119cze\u0144stwie opowiadaj\u0105 liczne apokryfy i hagiograficzne legendy, znane na naszym kontynencie ju\u017c od wczesnego \u015bredniowiecza. Dowiadujemy si\u0119 z nich, \u017ce \u015bw. Agata jako pe\u0142noletnia przyj\u0119\u0142a wiar\u0119 i w\u00f3wczas z\u0142o\u017cy\u0142a \u015blub czysto\u015bci. Gdy odrzuci\u0142a starania prefekta Katanii Kwinicjusza o jej r\u0119k\u0119, ten, mszcz\u0105c osobist\u0105 zniewag\u0119, kaza\u0142 odda\u0107 j\u0105 do domu rozpusty. Poniewa\u017c w cudowny spos\u00f3b trwa\u0142a tam nieugi\u0119cie w czysto\u015bci, skazana zosta\u0142a na \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 &#8211; publiczn\u0105 ch\u0142ost\u0119, szarpanie cia\u0142a kleszczami, obci\u0119cie piersi. \u017bycie zako\u0144czy\u0142a na roz\u017carzonych w\u0119glach.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<article class=\"article \">W nawi\u0105zaniu do sposobu m\u0119cze\u0144stwa, w ikonografii przedstawiano \u015bw. Agat\u0119 z kleszczami, kt\u00f3rymi j\u0105 szarpano, odci\u0119tymi podczas m\u0119cze\u0144stwa piersiami z\u0142o\u017conymi na misie oraz z p\u0142on\u0105c\u0105 \u015bwiec\u0105 w r\u0119ku &#8211; symbolem Chrystusa.<\/p>\n<p>Doczesne szcz\u0105tki \u015awi\u0119tej spoczywaj\u0105 w Katanii, kt\u00f3re to miasto, jak przekazuje tradycja, dzi\u0119ki jej or\u0119downictwu ocala\u0142o w czasie wybuchu Etny. &#8222;Gdy obudzi\u0142 si\u0119 gro\u017any wulkan, gro\u017c\u0105c zniszczeniem ca\u0142ej okolicy i &#8211; jak pisze w \u017bywotach \u015awi\u0119tych ks. Piotr Skarga &#8211; p\u0142omienie jako rzeki sz\u0142y do miasta (&#8230;), a kamienie wielkie jako kule ogniste wypada\u0142y, na ulice wysz\u0142a procesja, nios\u0105c welon wydobyty z grobu \u015bw. Agaty i wtedy potok wulkanicznej lawy zatrzyma\u0142 si\u0119 przed murami miasta. &#8222;Od tej pory w Katanii, kt\u00f3rej \u015bw. Agata jest patronk\u0105, w dniu jej liturgicznego \u015bwi\u0119ta, mieszka\u0144cy uczestnicz\u0105 w uroczystej procesji, podczas kt\u00f3rej ulicami miasta obwo\u017cony jest relikwiarz \u015awi\u0119tej.<br \/>\nOd wiek\u00f3w czczono j\u0105 te\u017c jako patronk\u0119 zawod\u00f3w maj\u0105cych kontakt z ogniem: giser\u00f3w, kominiarzy, ludwisarzy, odlewnik\u00f3w, a tak\u017ce jako or\u0119downiczk\u0119 w chorobach piersi i opiekunk\u0119 karmi\u0105cych matek. Uwa\u017cano j\u0105 r\u00f3wnie\u017c za wspomo\u017cycielk\u0119 w czasie po\u017car\u00f3w, zw\u0142aszcza spowodowanych przez uderzenie pioruna.<br \/>\nW polskiej tradycji ludowej w tym dniu \u015bwi\u0119cono s\u00f3l, chleb i wod\u0119. Istnia\u0142o przekonanie, \u017ce akcesoria te, a zw\u0142aszcza s\u00f3l, wrzucone do ognia, t\u0142umi\u0105 go i powoduj\u0105, \u017ce przestaje si\u0119 rozprzestrzenia\u0107. Wspomnienie o tym, niegdy\u015b powszechnym zwyczaju, zachowa\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy innymi w ludowych przys\u0142owiach: Gdzie \u015bwi\u0119ta Agata, bezpieczna tam chata; czy te\u017c: S\u00f3l \u015bwi\u0119tej Agaty strze\u017ce od ognia chaty.<br \/>\n\u015awi\u0119con\u0105 s\u00f3l wsypywano do wykopu przy dr\u0105\u017ceniu studni lub przy jej czyszczeniu, co mia\u0142o zapewni\u0107 wodzie czysto\u015b\u0107. S\u0105dzono te\u017c, \u017ce wyniesiona przed dom w czasie wichury spowoduje zmian\u0119 kierunku wiatru. R\u00f3wnie\u017c na Helu, gdy kry napiera\u0142y na l\u0105d, a tak\u017ce podczas szalej\u0105cego sztormu, rybacy wrzucali do morza po\u015bwi\u0119con\u0105 s\u00f3l i chleb, by uciszy\u0107 \u017cywio\u0142y. W Polsce p\u00f3\u0142nocno-wschodniej, w okolicach Bia\u0142egostoku chleb i s\u00f3l \u015bw. Agaty uwa\u017cano za lekarstwo na bezp\u0142odno\u015b\u0107. Podawano je te\u017c po\u0142o\u017cnicom i karmi\u0105cym matkom. Ponadto chleb leczy\u0142 b\u00f3l gard\u0142a, a dodany do ziarna na siew zapewnia\u0142 obfite plony.<br \/>\nW Beskidach Wschodnich i na Pog\u00f3rzu skuteczna mia\u0142a by\u0107 tylko s\u00f3l po\u015bwi\u0119cona siedem razy, przez siedem kolejnych lat. Jeszcze w pocz\u0105tkach naszego stulecia w niekt\u00f3rych regionach Polski Po\u0142udniowej zachowa\u0142 si\u0119 dawny zwyczaj, \u017ce przy budowie nowego domu nad drzwiami umieszczano karteczki z tekstem: Mens sancta, honor in Deum voluntarius et redemtio (My\u015bl \u015bwi\u0119ta, cze\u015b\u0107 Bogu oddawana dobrowolnie i zbawienie). Sentencja ta mia\u0142a chroni\u0107 dom przed po\u017carem, a jego mieszka\u0144com przypomina\u0107, jakie w nim maj\u0105 panowa\u0107 warto\u015bci. Wed\u0142ug apokryfu kamienn\u0105 tabliczk\u0119 z takim w\u0142a\u015bnie napisem umie\u015bci\u0142 w grobowcu \u015awi\u0119tej Anio\u0142.<\/p>\n<p>W kulturze ludowej dzie\u0144 \u015bw. Agaty uwa\u017cany by\u0142 te\u017c za pierwsz\u0105 zapowied\u017a nadchodz\u0105cej wiosny. Wierzono, \u017ce w tym dniu jask\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re zimuj\u0105, \u015bpi\u0105c w bagnach i b\u0142otach, opuszczaj\u0105 swoje zimowe kryj\u00f3wki, a je\u015bli \u015bwieci s\u0142o\u0144ce, jest to oznaka rych\u0142ego ko\u0144ca zimy.<br \/>\n\u015aw. Agata patronuje zawodom zwi\u0105zanym z ogniem: odlewnikom, ludwisarzom i kominiarzom. Jest te\u017c patronk\u0105 piel\u0119gniarek i or\u0119downiczk\u0105 w chorobach piersi.<\/p>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 lutego Ko\u015bci\u00f3\u0142 obchodzi wspomnienie \u015bw. Agaty, dziewicy i m\u0119czennicy. Tradycja m\u00f3wi, \u017ce pochodzi\u0142a z miasta Katania na Sycylii, ze znamienitego rodu rzymskiego i odznacza\u0142a si\u0119 nieprzeci\u0119tn\u0105 urod\u0105. \u017by\u0142a prawdopodobnie w latach 235-251, za panowania cesarza Decjusza (249-251), kiedy to mia\u0142y miejsce jedne z najbardziej krwawych w historii rzymskiego imperium prze\u015bladowania chrze\u015bcijan. O jej \u017cyciu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24942"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24942"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28964,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24942\/revisions\/28964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}