{"id":26820,"date":"2025-11-30T00:50:00","date_gmt":"2025-11-29T23:50:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=26820"},"modified":"2025-10-25T10:59:31","modified_gmt":"2025-10-25T08:59:31","slug":"swiety-andrzej-apostol-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=26820","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Andrzej, Aposto\u0142"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Andrzej pochodzi\u0142 z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim (por. J 1, 44), ale mieszka\u0142 ze \u015bw. Piotrem, swoim starszym bratem i jego te\u015bciow\u0105 w Kafarnaum (por. Mk 1, 21. 29-30). By\u0142 – jak Piotr – rybakiem. Pocz\u0105tkowo by\u0142 uczniem Jana Chrzciciela. Pod jego wp\u0142ywem poszed\u0142 za Chrystusem, gdy Ten przyjmowa\u0142 chrzest w Jordanie. Andrzej nie tylko sam przyst\u0105pi\u0142 do Chrystusa; to on przyprowadzi\u0142 do Niego Piotra: „Nazajutrz Jan znowu sta\u0142 w tym miejscu wraz z dwoma swoimi uczniami i gdy zobaczy\u0142 przechodz\u0105cego Jezusa, rzek\u0142: \u00abOto Baranek Bo\u017cy\u00bb. Dwaj uczniowie us\u0142yszeli jak m\u00f3wi\u0142, i poszli za Jezusem. Jezus za\u015b odwr\u00f3ciwszy si\u0119 i ujrzawszy, \u017ce oni id\u0105 za Nim, rzek\u0142 do nich: \u00abCzego szukacie?\u00bb<\/p>\n

Oni powiedzieli do Niego: \u00abRabbi – to znaczy: Nauczycielu – gdzie mieszkasz?\u00bb Odpowiedzia\u0142 im: \u00abChod\u017acie, a zobaczycie\u00bb. Poszli wi\u0119c i zobaczyli, gdzie mieszka, i tego dnia pozostali u Niego. By\u0142o to oko\u0142o godziny dziesi\u0105tej. Jednym z dw\u00f3ch, kt\u00f3rzy to us\u0142yszeli od Jana i poszli za Nim, by\u0142 Andrzej, brat Szymona Piotra. Ten spotka\u0142 najpierw swego brata i rzek\u0142 do niego: \u00abZnale\u017ali\u015bmy Mesjasza\u00bb – to znaczy: Chrystusa. I przyprowadzi\u0142 go do Jezusa” (J 1, 35-41). Andrzej by\u0142 pierwszym uczniem powo\u0142anym przez Jezusa na Aposto\u0142a.
\nAposto\u0142owie Andrzej, Jan i Piotr nie od razu na sta\u0142e do\u0142\u0105czyli do t\u0142um\u00f3w chodz\u0105cych z Panem Jezusem. Po pierwszym spotkaniu w pobli\u017cu Jordanu wr\u00f3cili do Galilei do swoich zaj\u0119\u0107. Byli zamo\u017cnymi rybakami, skoro mieli w\u0142asne \u0142odzie i sieci. W\u0142a\u015bnie przy pracy Chrystus po raz drugi ich wezwa\u0142; odt\u0105d pozostan\u0105 z nim a\u017c do Jego \u015bmierci i wniebowst\u0105pienia. Spotkanie nad Jeziorem Genezaret i powt\u00f3rne wezwanie przekaza\u0142 nam \u015bw. Mateusz: „Gdy (Jezus) przechodzi\u0142 obok Jeziora Galilejskiego, ujrza\u0142 dw\u00f3ch braci, Szymona, zwanego Piotrem i brata jego, Andrzeja, jak zarzucali sie\u0107 w jezioro: byli bowiem rybakami. I rzek\u0142 do nich: \u00abP\u00f3jd\u017acie za Mn\u0105, a uczyni\u0119 was rybakami ludzi\u00bb. Oni natychmiast zostawili sieci i poszli za nim” (Mt 4, 18-20). \u015aw. \u0141ukasz dorzuca szczeg\u00f3\u0142, \u017ce powo\u0142anie to \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z cudownym po\u0142owem ryb (\u0141k 5, 1-11). Pan Jezus chcia\u0142 w ten spos\u00f3b umocni\u0107 w swoich pierwszych uczniach wiar\u0119 w to, \u017ce prawdziwie jest Tym, za Kogo si\u0119 podaje.
\nW Ewangeliach \u015bw. Andrzej wyst\u0119puje jeszcze dwa razy. Kiedy Pan Jezus przed cudownym rozmno\u017ceniem chleba zapyta\u0142 Filipa: „Sk\u0105d kupimy chleba, aby oni si\u0119 posilili?” – Andrzej rzek\u0142 do Niego: „Jest tu jeden ch\u0142opiec, kt\u00f3ry ma pi\u0119\u0107 chleb\u00f3w j\u0119czmiennych i dwie ryby, lecz c\u00f3\u017c to jest dla tak wielu?” (J 6, 5. 8-9). I jeszcze raz wyst\u0119puje \u015bw. Andrzej, kiedy po\u015bredniczy w przekazaniu pro\u015bby, aby poganie tak\u017ce mogli ujrze\u0107 Chrystusa i zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z Nim bezpo\u015brednio: „A w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy przybyli, aby odda\u0107 pok\u0142on (Bogu) w czasie \u015bwi\u0119ta, byli te\u017c niekt\u00f3rzy Grecy. Oni wi\u0119c przyst\u0105pili do Filipa, pochodz\u0105cego z Betsaidy, i prosili go m\u00f3wi\u0105c: \u00abPanie, chcemy ujrze\u0107 Jezusa\u00bb. Filip poszed\u0142 i powiedzia\u0142 Andrzejowi. Z kolei Andrzej i Filip poszli i powiedzieli Jezusowi” (J 12, 20-22). Chodzi\u0142o w tym wypadku o prozelit\u00f3w, czyli pogan, kt\u00f3rzy przyj\u0119li religi\u0119 judaistyczn\u0105.
\nW spisie Aposto\u0142\u00f3w wymieniany jest na drugim (Mt i \u0141k) lub czwartym (Mk) miejscu. Przez ca\u0142y okres publicznej dzia\u0142alno\u015bci Pana Jezusa nale\u017ca\u0142 do Jego najbli\u017cszego otoczenia. W domu Andrzeja i Piotra w Kafarnaum Chrystus niejednokrotnie si\u0119 zatrzymywa\u0142. Andrzej by\u0142 \u015bwiadkiem cudu w Kanie (J 2, 1-12) i cudownego rozmno\u017cenia chleba (J 6, 8-15).
\nW tradycji usi\u0142owano wybada\u0107 \u015blady jego apostolskiej dzia\u0142alno\u015bci po Zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego. Orygenes (+ 254) wyra\u017ca opini\u0119, \u017ce \u015bw. Andrzej pracowa\u0142 w Scytii, w kraju le\u017c\u0105cym pomi\u0119dzy Dunajem a Donem. By\u0142by to zatem Aposto\u0142 S\u0142owian, kt\u00f3rych tu w\u0142a\u015bnie mia\u0142y by\u0107 pierwotne siedziby. Wed\u0142ug \u015bw. Hieronima (+ 421) \u015bw. Andrzej mia\u0142 tak\u017ce pracowa\u0107 w Poncie, w Kapadocji i w Bitynii, sk\u0105d uda\u0142 si\u0119 do Achai. Ten sam pogl\u0105d podziela Teodoret (+ 458), kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce \u015bw. Andrzej przeszed\u0142 ze Scytii do Tracji i Epiru, aby zako\u0144czy\u0107 \u017cycie \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 w Achai. Wszystkie \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0105 zgodne, \u017ce \u015bw. Andrzej zako\u0144czy\u0142 swoje apostolskie \u017cycie \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 w Patras w Achai, na drzewie krzy\u017ca. Patras le\u017cy na Peloponezie przy uj\u015bciu Zatoki Korynckiej.
\nNiemniejsze zainteresowanie osob\u0105 i dzia\u0142alno\u015bci\u0105, a zw\u0142aszcza \u015bmierci\u0105 \u015bw. Andrzeja, okazuj\u0105 apokryfy: Dzieje Andrzeja<\/i> z wieku II-III oraz M\u0119ka \u015bw. Andrzeja<\/i> z wieku IV. S\u0105 to dokumenty bardzo dawne, si\u0119gaj\u0105ce niemal czas\u00f3w poapostolskich. Zw\u0142aszcza Dzieje Andrzeja<\/i> cieszy\u0142y si\u0119 kiedy\u015b wielkim powodzeniem. Wed\u0142ug tych \u017ar\u00f3de\u0142, po Zes\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego Andrzej mia\u0142 naucza\u0107 i dokona\u0107 wielu cud\u00f3w (nawet wskrzeszania zmar\u0142ych) w miejscach, do kt\u00f3rych dotar\u0142: w Poncie i Bitynii (dzisiaj zachodnia Turcja) oraz w Tracji (Bu\u0142garia), Scytii (dolny bieg Dunaju) i Grecji. Tam te\u017c, w Patras, 30 listopada 65 lub 70 roku (w tradycji wschodniej – w 62), prze\u017cegnawszy zebranych wyznawc\u00f3w, zosta\u0142 ukrzy\u017cowany g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142 na krzy\u017cu w kszta\u0142cie litery X. Wyrok ten przyj\u0105\u0142 z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 – cieszy\u0142 si\u0119, \u017ce umrze na krzy\u017cu, jak Jezus. Litera X jest pierwsz\u0105 liter\u0105 imienia Chrystusa w j\u0119zyku greckim (od Christos,<\/i> czyli Pomazaniec). Prawos\u0142awni uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u015bw. Andrzej umiera\u0142 a\u017c trzy dni, bo do krzy\u017ca zosta\u0142 przywi\u0105zany, a nie przybity – w ten spos\u00f3b chciano wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego cierpienie. Przez ca\u0142y ten czas w obecno\u015bci t\u0142umu wyznawa\u0142 wiar\u0119 w Chrystusa, poucza\u0142 zebranych, jak nale\u017cy wierzy\u0107 i jak cierpie\u0107 za wiar\u0119.
\nKult \u015bw. Andrzeja by\u0142 zawsze w Ko\u015bciele bardzo \u017cywy. Liturgia bizantyjska okre\u015bla \u015bw. Andrzeja przydomkiem Protokleros,<\/i> to znaczy „pierwszy powo\u0142any”, gdy\u017c obok \u015bw. Jana jako pierwszy zosta\u0142 przez Chrystusa wezwany na Aposto\u0142a. Achaja chlubi si\u0119 przekonaniem, \u017ce jej pierwszym metropolit\u0105 by\u0142 \u015bw. Andrzej. Dla prawos\u0142awnych \u015bw. Andrzej jest jednym z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0119tych, nazywaj\u0105 go Aposto\u0142em S\u0142owian. Wed\u0142ug ich tradycji \u015bw. Andrzej dotar\u0142 nad Dniepr i Don i jest za\u0142o\u017cycielem Kijowa.<\/p>\n

$\"\u015awi\u0119ty$ W 356 roku relikwie \u015bw. Andrzeja przewieziono z Patras do Konstantynopola i umieszczono je w ko\u015bciele Aposto\u0142\u00f3w. Krzy\u017cowcy, kt\u00f3rzy w czasie czwartej wyprawy krzy\u017cowej w 1202 r. zdobyli Konstantynopol, zabrali relikwie i umie\u015bcili w Amalfi w pobli\u017cu Neapolu. G\u0142ow\u0119 \u015bw. Andrzeja papie\u017c Pius II w XV w. kaza\u0142 przewie\u017a\u0107 do Rzymu, do bazyliki \u015bw. Piotra – uwa\u017caj\u0105c, \u017ce skoro wsp\u00f3lna chwa\u0142a po\u0142\u0105czy\u0142a obu braci, ta sama chwa\u0142a powinna po\u0142\u0105czy\u0107 tak\u017ce ich cia\u0142a.
\n25 wrze\u015bnia 1964 r. papie\u017c Pawe\u0142 VI zwr\u00f3ci\u0142 g\u0142ow\u0119 \u015bw. Andrzeja ko\u015bcio\u0142owi w Patras. Najpierw 23 wrze\u015bnia z\u0142o\u017cyli ho\u0142d relikwii wszyscy ojcowie Soboru Watyka\u0144skiego II, zebrani na trzeciej sesji wraz z papie\u017cem, kt\u00f3ry w procesji przeni\u00f3s\u0142 relikwi\u0119 z kaplicy Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu na o\u0142tarz auli soborowej. Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 odprawi\u0142 przy tej okazji kardyna\u0142 Marcella, archiprezbiter bazyliki \u015bw. Piotra, a kazanie wyg\u0142osi\u0142 kardyna\u0142 Koenig z Wiednia, ko\u0144cz\u0105c homili\u0119 modlitw\u0105 o zjednoczenie Ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Po po\u0142udniu przewieziono relikwie do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Andrzeja della Valle, gdzie by\u0142y wystawione do publicznej czci. Dnia 25 wrze\u015bnia do Rzymu przyby\u0142a delegacja greckiego Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego. Pawe\u0142 VI przyj\u0105\u0142 j\u0105 na osobnej audiencji i przy tej okazji wr\u0119czy\u0142 \u015bwi\u0119te relikwie. Jeszcze tego samego dnia zosta\u0142y one przewiezione samolotem do Patras. Ko\u015bci\u00f3\u0142 grecki posiada te\u017c relikwie krzy\u017ca, na kt\u00f3rym umar\u0142 \u015bw. Andrzej. Natomiast relikwia prawej r\u0119ka Aposto\u0142a znajduje si\u0119 w moskiewskim Soborze Bogojawle\u0144skim. Od 2003 r. cz\u0105stka relikwii \u015bw. Andrzeja jest tak\u017ce w Polsce, w warszawskim ko\u015bciele \u015brodowisk tw\u00f3rczych przy Pl. Teatralnym.
\nKult \u015bw. Andrzeja by\u0142 i nadal jest \u017cywy w r\u00f3\u017cnych krajach. \u015awi\u0119ty Grzegorz I Wielki za\u0142o\u017cy\u0142 ku jego czci klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 w Rzymie. Otrzyma\u0142 tak\u017ce relikwie Aposto\u0142a z Konstantynopola (+ 604). Wiele narod\u00f3w i pa\u0144stw og\u0142osi\u0142o \u015bw. Andrzeja za swojego szczeg\u00f3lnego patrona. Tak uczyni\u0142y: Neapol, Niderlandy, Szkocja, Hiszpania, arcybiskupstwo Brunszwiku, ksi\u0119stwo Burgundii, Limburg, Luksemburg, Mantua i Szlezwig, a z innych kraj\u00f3w – Bitynia, Grecja, Holandia, Niemcy, Pont, Prusy, Rosja i Sycylia. Tak\u017ce bardzo wiele miast chlubi si\u0119 patronatem \u015bw. Andrzeja: Agde, Aranches, Baeza, Bordeaux, Brescia, Bruggia, Hanower, Neapol, Orange, Pesaro, Rawenna, Rochester. Jest tak\u017ce patronem ma\u0142\u017ce\u0144stw, podr\u00f3\u017cuj\u0105cych, rybak\u00f3w, rycerzy, woziwod\u00f3w, rze\u017anik\u00f3w. Ten or\u0119downik zakochanych wspomaga w sprawach matrymonialnych i wypraszaniu potomstwa.
\nDu\u017c\u0105 czci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 \u015bw. Andrzej r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Istnia\u0142 u nas zwyczaj wr\u00f3\u017cb andrzejkowych. W wigili\u0119 \u015bw. Andrzeja dziewcz\u0119ta la\u0142y roztopiony wosk przez ucho klucza na wod\u0119 i zgadywa\u0142y z figur, jakie si\u0119 tworz\u0105, kt\u00f3ra z nich jako pierwsza b\u0119dzie mia\u0142a wesele i jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 wybranek.<\/p>\n

$\"\u015awi\u0119ty$ W ikonografii<\/b> \u015bw. Andrzej Aposto\u0142 przedstawiany jest jako starszy m\u0119\u017cczyzna o g\u0119stych, siwych w\u0142osach i krzaczastej, kr\u00f3tkiej brodzie. Jako aposto\u0142 nosi d\u0142ugi p\u0142aszcz. Czasami ukazywany jako rybak w kr\u00f3tkiej tunice. Powracaj\u0105c\u0105 scen\u0105 w sztuce religijnej jest chwila jego ukrzy\u017cowania. Atrybutami \u015awi\u0119tego s\u0105: „krzy\u017c \u015bw. Andrzeja” w kszta\u0142cie litery X, ksi\u0119ga, ryba, sie\u0107. Form\u0119 krzy\u017ca \u015bw. Andrzeja maj\u0105 znaki drogowe ustawiane przy przejazdach kolejowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"