{"id":27087,"date":"2026-01-23T00:28:00","date_gmt":"2026-01-22T23:28:00","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=27087"},"modified":"2026-01-08T09:59:45","modified_gmt":"2026-01-08T08:59:45","slug":"10-lat-temu-zmarl-kard-jozef-glemp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=27087","title":{"rendered":"13 lat temu zmar\u0142 ks. Kard. J\u00f3zef Glemp"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Za prymasostwa kard. J\u00f3zefa Glempa zmieni\u0142o si\u0119 wszystko, zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Ko\u015bciele. Wraz z jego odej\u015bciem zako\u0144czy\u0142a si\u0119 era prymas\u00f3w maj\u0105cych tak wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele w Polsce – powiedzia\u0142a PAP autorka biografii prymasa Glempa dr Milena Kindziuk z UKSW. W poniedzia\u0142ek przypada 12. rocznica \u015bmierci ks. Kard. J\u00f3zefa Glempa, metropolity warszawskiego w latach 1981-2006 i prymasa Polski. Zdaniem dr Kindziuk, trwaj\u0105ce 28 lat prymasostwo J\u00f3zefa Glempa by\u0142o „prze\u0142omowe w dziejach Polski i w historii Ko\u015bcio\u0142a”.<\/p>\n

<\/p>\n

„Chocia\u017c r\u00f3\u017cne s\u0105 dzi\u015b jego oceny, to na pewno trzeba powiedzie\u0107 jedno: \u017ce to ks. Kard. Glemp wprowadzi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w nowe czasy. Wraz z odej\u015bciem kard. Glempa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 era prymas\u00f3w maj\u0105cych tak wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele w Polsce. Za jego prymasostwa zmieni\u0142o si\u0119 wszystko, zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Ko\u015bciele” – oceni\u0142a.<\/p>\n

Jak wyja\u015bni\u0142a, Kardyna\u0142 Glemp by\u0142 ostatnim prymasem zwi\u0105zanym z Warszaw\u0105, a zarazem ostatnim, kt\u00f3ry by\u0142 jednocze\u015bnie przewodnicz\u0105cym Konferencji Episkopatu i g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, kt\u00f3ry mia\u0142 specjalne uprawnienia legatus natus, zobowi\u0105zuj\u0105ce do utrzymywania sta\u0142ych relacji z Watykanem i konsultacji przy nominacjach biskup\u00f3w, gdy nie by\u0142o jeszcze w Polsce nuncjusza apostolskiego.<\/p>\n

„To tak\u017ce ostatni prymas b\u0119d\u0105cy zarz\u0105dc\u0105 dw\u00f3ch diecezji naraz – gnie\u017anie\u0144skiej i warszawskiej – do tego duszpasterz polskiej emigracji i ordynariusz katolik\u00f3w obrz\u0105dk\u00f3w wschodnich niemaj\u0105cych swego biskupa. Ostatni przyw\u00f3dca religijny i m\u0105\u017c stanu zarazem, ostatni interrex \u2013 tego bowiem wymaga\u0142a sytuacja w Polsce prze\u0142omu wiek\u00f3w” – podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n

„Gdy patrzy si\u0119 z perspektywy lat, wydaje si\u0119 wr\u0119cz niemo\u017cliwe \u0142\u0105czenie tylu funkcji naraz. Prymas stara\u0142 si\u0119 temu sprosta\u0107, prowadzi\u0142 bardzo intensywny tryb \u017cycia, ale swe zadania wykonywa\u0142 rzetelnie. By\u0142 autorytetem moralnym, liderem w Ko\u015bciele. Ostatnim takim prymasem” – oceni\u0142a Kindziuk.<\/p>\n

Zastrzeg\u0142a, \u017ce kiedy kard. Glemp obejmowa\u0142 urz\u0105d w 1981 roku, za wszelk\u0105 cen\u0119 nie chcia\u0142 wchodzi\u0107 w \u017cadne sprawy polityczne, jednak praktycznie przez ca\u0142e prymasostwo musia\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 polityk\u0105.<\/p>\n

Przypomnia\u0142a, \u017ce na sposobie funkcjonowania kard. Glempa swoje pi\u0119tno odcisn\u0105\u0142 ks. Kard. Stefan Wyszy\u0144ski, kt\u00f3rego ks. Glemp by\u0142 sekretarzem i najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikiem przez 12 lat.<\/p>\n

Kindziuk wyja\u015bni\u0142a, \u017ce w sekretariacie prymasa Polski ks. Glemp przygotowywa\u0142 dokumenty na zebrania plenarne Episkopatu, jako doktor obojga praw zajmowa\u0142 si\u0119 sprawami prawnymi, t\u0142umaczy\u0142 korespondencj\u0119, towarzyszy\u0142 Wyszy\u0144skiemu w podr\u00f3\u017cach i je\u017adzi\u0142 na wizytacje do parafii, zw\u0142aszcza na terenie archidiecezji gnie\u017anie\u0144skiej.<\/p>\n

„Wyszy\u0144ski ceni\u0142 go jako sekretarza. Chocia\u017c, jak opowiada\u0142 mi kard. Glemp, niekiedy mia\u0142 inn\u0105 opini\u0119 na dany temat ni\u017c prymas Wyszy\u0144ski, i otwarcie mu o tym m\u00f3wi\u0142. Taka niezale\u017cno\u015b\u0107 my\u015blenia i otwarto\u015b\u0107 w wyra\u017caniu pogl\u0105d\u00f3w Wyszy\u0144skiemu si\u0119 podoba\u0142a. Mia\u0142 zaufanie do swego sekretarza. Z kolei Glemp sam nazywa\u0142 kard. Wyszy\u0144skiego +ojcem+” – zastrzeg\u0142a.<\/p>\n

Zdaniem dr Kindziuk, J\u00f3zef Glemp przy prymasie Wyszy\u0144skim dobrze pozna\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142, by\u0142 przez to przygotowany do przej\u0119cia roli prymasa po \u015bmierci Wyszy\u0144skiego. „Od pocz\u0105tku mia\u0142 trudn\u0105 rol\u0119: musia\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 po wielkim poprzedniku, wiedz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie z nim na ka\u017cdym kroku por\u00f3wnywany. Cenne jednak by\u0142o to, \u017ce prymas Glemp nie usi\u0142owa\u0142 na\u015bladowa\u0107 swego poprzednika, zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce jest kim\u015b innym i otwarcie o tym m\u00f3wi\u0142” – podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n

Doda\u0142a, \u017ce Kard. Glemp by\u0142 kontynuatorem linii prymasa Wyszy\u0144skiego. „By\u0142o to widoczne np. w czasie stanu wojennego, kiedy \u2013 tak jak prymas Wyszy\u0144ski \u2013 dba\u0142 o zachowanie +biologicznej tkanki narodu+ i wzywa\u0142 do zachowania spokoju i nieprzelewania krwi. By\u0142 za to krytykowany. Dzi\u015b jednak, z perspektywy czasu, wiadomo ju\u017c, \u017ce identyczn\u0105 lini\u0119 wytycza\u0142 papie\u017c Jan Pawe\u0142 II i wida\u0107, \u017ce by\u0142a to linia s\u0142uszna, przemy\u015blana strategia ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Nie wiadomo, jak potoczy\u0142yby si\u0119 dzieje Polski, gdyby prymas Glemp 13 grudnia 1981 roku wyg\u0142osi\u0142 p\u0142omienne kazanie zagrzewaj\u0105ce Polak\u00f3w do walki” – oceni\u0142a.<\/p>\n

Dr Kindziuk zaznaczy\u0142a, \u017ce najtrudniejsz\u0105 spraw\u0105 w ca\u0142ym prymasostwie kard. Glempa by\u0142o zamordowanie ks. Jerzego Popie\u0142uszki. „By\u0142 to jego dramat, jak sam m\u00f3wi\u0142, gdy\u017c nie zdo\u0142a\u0142 uratowa\u0107 \u017cycia swemu kap\u0142anowi” – przyzna\u0142a. Jednocze\u015bnie zastrzeg\u0142a, \u017ce tak naprawd\u0119 ks. Kard. Glemp nie mia\u0142 realnej mo\u017cliwo\u015bci uratowania go. „Nawet gdyby zmusi\u0142 ks. Jerzego do wyjazdu do Rzymu, nie wiadomo, czy i tam SB by go nie odnalaz\u0142a. Kard. Glemp czyni\u0142 co m\u00f3g\u0142: napomina\u0142 ks. Jerzego, by by\u0142 bardziej ostro\u017cny, proponowa\u0142, by mo\u017ce zrezygnowa\u0142 na jaki\u015b czas z g\u0142oszenia kaza\u0144 podczas mszy za Ojczyzn\u0119, gdy\u017c wiedzia\u0142, \u017ce jego \u017cycie jest zagro\u017cone. Takie nieformalne sygna\u0142y otrzymywa\u0142 od przedstawicieli w\u0142adz komunistycznych. Ale nie m\u00f3g\u0142 go do niczego zmusi\u0107, wiedzia\u0142, \u017ce g\u0142osi on Ewangeli\u0119 i nie robi nic z\u0142ego. Nie przeni\u00f3s\u0142 go te\u017c na inn\u0105 parafi\u0119, pozwala\u0142 kontynuowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Czu\u0142 si\u0119 jednak odpowiedzialny za \u017cycie swego ksi\u0119dza, st\u0105d mia\u0142 p\u00f3\u017aniej wyrzuty sumienia, \u017ce nie zdo\u0142a\u0142 uratowa\u0107 mu \u017cycia, za co zreszt\u0105 przeprasza\u0142 w publicznym rachunku sumienia w roku 2000” – przypomnia\u0142a. Doda\u0142a, \u017ce to prymas Glemp rozpocz\u0105\u0142 proces beatyfikacyjny ks. Jerzego.<\/p>\n

W ramach obchod\u00f3w 10. rocznicy \u015bmierci prymasa Glempa o godz. 17.00 rozpocznie si\u0119 konferencja „Zrobi\u0142em, co mog\u0142em. Jak prymas Polski J\u00f3zef Glemp zostanie zapami\u0119tany?”, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 w Domu Arcybiskup\u00f3w Warszawskich. W panelu dyskusyjnym wezm\u0105 udzia\u0142: metropolita gnie\u017anie\u0144ski i prymas Polski abp Wojciech Polak, kierownik sekretariatu prymasa J\u00f3zefa Glempa bp Andrzej Dziuba, wieloletni kapelan kard. J\u00f3zefa Glempa ks. prof. Krzysztof Pawlina, a tak\u017ce redaktor Grzegorz Polak, konsultant ksi\u0105\u017cki autorstwa Mileny Kindziuk pt. \u201eKard. J\u00f3zef Glemp. Ostatni taki Prymas\u201d.<\/p>\n

Nast\u0119pnie o godz. 19.00 w archikatedrze warszawskiej \u015bw. Jana Chrzciciela metropolita warszawski b\u0119dzie przewodniczy\u0142 Mszy \u015bw., a homili\u0119 wyg\u0142osi abp Wojciech Polak.<\/p>\n

Kard. J\u00f3zef Glemp urodzi\u0142 si\u0119 w Inowroc\u0142awiu 18 grudnia 1929 r. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 w 1956 roku. W 1967 r. ks. Glemp zosta\u0142 osobistym sekretarzem prymasa Stefana Wyszy\u0144skiego.<\/p>\n

W marcu 1979 r. zosta\u0142 biskupem diecezji warmi\u0144skiej, sakr\u0119 przyj\u0105\u0142 z r\u0105k prymasa Wyszy\u0144skiego. Po jego \u015bmierci w maju 1981 zosta\u0142 arcybiskupem warszawskim i gnie\u017anie\u0144skim oraz prymasem Polski. W 1983 r. otrzyma\u0142 godno\u015b\u0107 kardyna\u0142a.<\/p>\n

Jako ostatni z prymas\u00f3w przez wiele lat \u0142\u0105czy\u0142 funkcj\u0119 metropolity warszawskiego i gnie\u017anie\u0144skiego z funkcj\u0105 przewodnicz\u0105cego Konferencji Episkopatu Polski.<\/p>\n

W 2007 r. Kard. Glemp przeszed\u0142 na emerytur\u0119. Decyzj\u0105 papie\u017ca Benedykta XVI tytu\u0142 prymasa zachowa\u0142 do 80. roku \u017cycia, czyli do 2009 r. Zmar\u0142 23 stycznia 2013 r. w Warszawie w wieku 83 lat.
\nKs. Kard. J\u00f3zef Glemp zosta\u0142 pochowany w kryptach archikatedry warszawskiej.<\/p>\n

za (PAP) Iwona \u017burek\/i\u017cu\/ mhr\/<\/p>\n

<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za prymasostwa kard. J\u00f3zefa Glempa zmieni\u0142o si\u0119 wszystko, zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Ko\u015bciele. Wraz z jego odej\u015bciem zako\u0144czy\u0142a si\u0119 era prymas\u00f3w maj\u0105cych tak wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele w Polsce – powiedzia\u0142a PAP autorka biografii prymasa Glempa dr Milena Kindziuk z UKSW. W poniedzia\u0142ek przypada 12. rocznica \u015bmierci ks. Kard. J\u00f3zefa Glempa, metropolity warszawskiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27087"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27087"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30891,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27087\/revisions\/30891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}