{"id":28058,"date":"2023-07-08T01:22:34","date_gmt":"2023-07-07T23:22:34","guid":{"rendered":"http:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=28058"},"modified":"2023-06-30T21:24:11","modified_gmt":"2023-06-30T19:24:11","slug":"swiety-jan-z-dukli-prezbiter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=28058","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Jan z Dukli, prezbiter"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>Jan urodzi\u0142 si\u0119 w Dukli oko\u0142o roku 1414. O jego rodzicach wiemy tylko tyle, \u017ce byli mieszczanami. Nie mo\u017cemy tak\u017ce nic konkretnego powiedzie\u0107 o m\u0142odo\u015bci Jana. Zapewne ucz\u0119szcza\u0142 do miejscowej szko\u0142y, potem uda\u0142 si\u0119 do Krakowa. Legenda g\u0142osi, \u017ce tam studiowa\u0142, jednak brak \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, kt\u00f3re potwierdza\u0142yby ten fakt.
\nWed\u0142ug miejscowej tradycji Jan mia\u0142 ju\u017c od m\u0142odo\u015bci prowadzi\u0107 \u017cycie pustelnicze w pobliskich lasach u st\u00f3p g\u00f3ry zwanej Cergow\u0105. Do dzi\u015b w odleg\u0142o\u015bci kilku kilometr\u00f3w od Dukli znajduje si\u0119 pustelnia i ko\u015bci\u00f3\u0142ek drewniany, wystawiony pod wezwaniem \u015bw. Jana z Dukli na miejscu, gdzie mia\u0142 on samotnie prowadzi\u0107 bogobojne \u017cycie.
\nNie znamy przyczyn, dla kt\u00f3rych Jan opu\u015bci\u0142 pustelni\u0119 i wst\u0105pi\u0142 do franciszkan\u00f3w konwentualnych, zapewne w pobliskim Kro\u015bnie, w latach 1434-1440. Po nowicjacie i z\u0142o\u017ceniu profesji zakonnej odby\u0142 studia kanoniczne i zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana. Musia\u0142y to by\u0107 studia solidne, skoro Jan zosta\u0142 od razu powo\u0142any na urz\u0105d kaznodziei. Urz\u0105d ten bowiem powierzano w klasztorach franciszka\u0144skich kap\u0142anom wyj\u0105tkowo uzdolnionym i wewn\u0119trznie uformowanym. Tego wymaga\u0142 w regule \u015bw. Franciszek, za\u0142o\u017cyciel zakonu.<\/p>\n

Jan przez szereg lat piastowa\u0142 tak\u017ce obowi\u0105zki gwardiana, czyli prze\u0142o\u017conego klasztoru: w Kro\u015bnie i we Lwowie. Wreszcie powierzono mu urz\u0105d kustosza kustodii, czyli ca\u0142ego okr\u0119gu lwowskiego. Po z\u0142o\u017ceniu tego urz\u0119du ponownie zlecono mu urz\u0105d kaznodziei we Lwowie.
\nW latach 1453-1454, na zaproszenie kr\u00f3la Kazimierza Jagiello\u0144czyka i biskupa krakowskiego, kardyna\u0142a Zbigniewa Ole\u015bnickiego, przebywa\u0142 w Polsce \u015bw. Jan Kapistran, reformator franciszka\u0144skiego \u017cycia zakonnego. Za\u0142o\u017cy\u0142 klasztory obserwant\u00f3w, czyli franciszkan\u00f3w regu\u0142y obostrzonej, w Krakowie (1453) i w Warszawie (1454). W roku 1461 obserwanci za\u0142o\u017cyli r\u00f3wnie\u017c konwent we Lwowie. Od krakowskiego klasztoru pw. \u015bw. Bernardyna zacz\u0119to powszechnie nazywa\u0107 polskich obserwant\u00f3w bernardynami.
\nJan z Dukli obserwowa\u0142 \u017cycie bernardyn\u00f3w i umacnia\u0142 si\u0119 ich gorliwo\u015bci\u0105. Postanowi\u0142 do nich wst\u0105pi\u0107. Do roku 1517 franciszkanie konwentualni i obserwanci mieli wsp\u00f3lnego prze\u0142o\u017conego generalnego. Jednak przej\u015bcie z jednego zakonu do drugiego poczytywano zawsze za rodzaj dezercji. Istnia\u0142y ponadto przepisy w zakonie obserwant\u00f3w, utrudniaj\u0105ce przyj\u0119cie zakonnik\u00f3w konwentualnych w obawie o zani\u017cenie karno\u015bci i ducha zakonnego. Ojciec Jan musia\u0142 wi\u0119c by\u0107 dobrze znany, skoro przyj\u0119to go bez wahania. Nadarzy\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 ku temu okazja. Z Czech przyby\u0142 prowincja\u0142 franciszkan\u00f3w konwentualnych, kt\u00f3remu podlega\u0142 Jan. Poprosi\u0142 prowincja\u0142a, by zezwoli\u0142 mu wst\u0105pi\u0107 do obserwant\u00f3w. Wed\u0142ug relacji miejscowej tradycji prowincja\u0142, s\u0105dz\u0105c, \u017ce Jan chce odwiedzi\u0107 kogo\u015b w konwencie obserwant\u00f3w, ch\u0119tnie si\u0119 zgodzi\u0142. Kiedy za\u015b spostrzeg\u0142 swoj\u0105 pomy\u0142k\u0119, nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c zmusi\u0107 o. Jana do powrotu. By\u0142o to prawdopodobnie w roku 1463.
\nChocia\u017c o. Jan by\u0142 wtedy ju\u017c starszy, prze\u017cy\u0142 u obserwant\u00f3w jeszcze 21 lat. Kr\u00f3tki czas przebywa\u0142 w Poznaniu, by nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0107 do ukochanego Lwowa i tam sp\u0119dzi\u0107 reszt\u0119 \u017cycia. Tu powierzono mu funkcj\u0119 kaznodziei i spowiednika. Pod koniec \u017cycia mia\u0142 utraci\u0107 wzrok. Jako dorobek wielu lat pracy kaznodziejskiej zostawi\u0142 zbi\u00f3r kaza\u0144, kt\u00f3re jednak zagin\u0119\u0142y. Rozmi\u0142owany w modlitwie, po\u015bwi\u0119ca\u0142 na ni\u0105 d\u0142ugie godziny. Dla dok\u0142adnego zapoznania si\u0119 z konstytucjami nowego zakonu wczytywa\u0142 si\u0119 w nie pilnie, a gdy utraci\u0142 wzrok, prosi\u0142, by odczytywa\u0142 mu je kleryk, bo chcia\u0142 si\u0119 ich wyuczy\u0107 na pami\u0119\u0107. Do \u015blepoty do\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ponadto choroba bezw\u0142adu n\u00f3g.
\nJan odda\u0142 Bogu ducha w konwencie lwowskim 29 wrze\u015bnia 1484 roku. Pochowano go w ko\u015bciele klasztornym, w ch\u00f3rze zakonnym, za wielkim o\u0142tarzem. Przekonanie o \u015bwi\u0119to\u015bci kap\u0142ana by\u0142o tak powszechne, \u017ce zaraz po jego \u015bmierci wierni zacz\u0119li gromadzi\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu jego grobu i modli\u0107 si\u0119 do niego o \u0142aski. W roku 1487 obserwanci wystarali si\u0119 u papie\u017ca, Innocentego VIII, o zezwolenie na „podniesienie cia\u0142a”, co r\u00f3wna\u0142o si\u0119 pozwoleniu na oddawanie mu czci publicznej. Zezwolenie przywi\u00f3z\u0142 ze sob\u0105 z Rzymu komisarz genera\u0142a zakonu, o. Ludwik de la Torre, ale sam akt przeniesienia odby\u0142 si\u0119 dopiero w roku 1521. Nowy gr\u00f3b umieszczono nad posadzk\u0105 w prezbiterium po prawej stronie. W roku 1608 z racji budowy nowego ko\u015bcio\u0142a wystawiono marmurowy sarkofag, przeniesiony w roku 1740 za wielki o\u0142tarz.
\nDo roku 1946 trumienka z relikwiami Jana znajdowa\u0142a si\u0119 we Lwowie, w latach 1946-1974 w ko\u015bciele bernardyn\u00f3w w Rzeszowie, obecnie za\u015b jest w Dukli.
\nLiczne \u0142aski, otrzymywane za po\u015brednictwem s\u0142ugi Bo\u017cego, \u015bci\u0105ga\u0142y do jego grobu nie tylko katolik\u00f3w, ale tak\u017ce prawos\u0142awnych i Ormian. Mno\u017cy\u0142y si\u0119 tak\u017ce wota dzi\u0119kczynne. Kiedy w roku 1648 Lw\u00f3w zosta\u0142 ocalony w czasie obl\u0119\u017cenia przez Bohdana Chmielnickiego, przypisywano to wstawiennictwu Jana z Dukli, gdy\u017c gor\u0105co modlono si\u0119 do niego. Proces kanoniczny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w roku 1615. Pro\u015bb\u0119 o beatyfikacj\u0119 przes\u0142a\u0142 do Rzymu kr\u00f3l Zygmunt III Waza i biskupi polscy, jak te\u017c wielu senator\u00f3w. Proces, wiele razy przerywany, zosta\u0142 wreszcie uko\u0144czony szcz\u0119\u015bliwie w roku 1731. Na podstawie nieprzerwanego kultu, jakim s\u0142uga Bo\u017cy si\u0119 cieszy\u0142, papie\u017c Klemens XII w roku 1733 og\u0142osi\u0142 ojca Jana b\u0142ogos\u0142awionym, wyznaczaj\u0105c na dzie\u0144 jego \u015bwi\u0119ta 19 lipca. Termin ten, kilka razy przenoszony, reforma kalendarza liturgicznego w Polsce w roku 1974 ustali\u0142a na 3 pa\u017adziernika. Po kanonizacji jednak przesuni\u0119to go na dzie\u0144 8 lipca.
\nW roku 1739 na pro\u015bb\u0119 kr\u00f3la Augusta III Sasa, biskup\u00f3w i kapitu\u0142 katedralnych oraz magistratu lwowskiego papie\u017c Klemens XII og\u0142osi\u0142 b\u0142. Jana z Dukli patronem Korony oraz Litwy. Papie\u017c Benedykt XIV nada\u0142 odpust zupe\u0142ny na doroczn\u0105 uroczysto\u015b\u0107 b\u0142. Jana dla ko\u015bcio\u0142\u00f3w obserwant\u00f3w w Polsce (1742). Ju\u017c w roku 1754 kr\u00f3l August III Sas wni\u00f3s\u0142 pro\u015bb\u0119 do Rzymu o kanonizacj\u0119 b\u0142. Jana z Dukli. Pro\u015bb\u0119 ponowi\u0142 kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski w roku 1764, uczyni\u0142 to r\u00f3wnie\u017c sejm polski. Niewola jednak przerwa\u0142a zabiegi. Dopiero w roku 1957 Episkopat Polski wyst\u0105pi\u0142 do Stolicy \u015awi\u0119tej z ponown\u0105 pro\u015bb\u0105. Kanonizacji dokona\u0142 w Kro\u015bnie papie\u017c \u015bw. Jan Pawe\u0142 II podczas swojej wizyty w dniu 10 czerwca 1997 r.<\/p>\n

W ikonografii<\/b>\u00a0przedstawiany jest w habicie zakonnika, czasami jako niewidomy. Jego atrybutem s\u0105 promienie \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

za brewiarz.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"