﻿{"id":28130,"date":"2023-07-24T00:33:00","date_gmt":"2023-07-23T22:33:00","guid":{"rendered":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=28130"},"modified":"2023-07-22T12:39:42","modified_gmt":"2023-07-22T10:39:42","slug":"kard-grzegorz-rys-chodzi-mi-o-kosciol-ktory-istnieje-dla-ewangelizacji-i-jest-znakiem-i-instrumentem-budowania-jednosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=28130","title":{"rendered":"Kard. Grzegorz Ry\u015b: Chodzi mi o Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry istnieje dla ewangelizacji i jest znakiem i instrumentem budowania jedno\u015bci"},"content":{"rendered":"<div class=\"quote\"><a href=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-28131 alignleft\" src=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"134\" height=\"86\" srcset=\"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez-300x192.jpg 300w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez-768x492.jpg 768w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez-624x399.jpg 624w, https:\/\/faustyna.lodz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/abp-rys-papiez.jpg 925w\" sizes=\"(max-width: 134px) 100vw, 134px\" \/><\/a>&#8211; Tym, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 winien rozwija\u0107 nie s\u0105 narz\u0119dzia polityczne tylko \u015brodki ewangeliczne: g\u0142oszenie S\u0142owa, sprawowanie sakrament\u00f3w, budowanie wsp\u00f3lnoty i dzie\u0142o mi\u0142o\u015bci. Na tym Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 opiera. A je\u015bli kto\u015b tego nie chce robi\u0107, tylko ogl\u0105da si\u0119 na polityczn\u0105 w\u0142adz\u0119, by szuka\u0107 poczucia bezpiecze\u0144stwa, to g\u0142\u0119boko si\u0119 myli \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z KAI abp Grzegorz\u00a0<b>Ry\u015b<\/b>, kt\u00f3ry 30 wrze\u015bnia zostanie mianowany kardyna\u0142em. Dodaje, \u017ce \u201epotrzeba nam dzi\u015b wiary opartej na osobistej relacji z Chrystusem\u201d, a polska religijno\u015b\u0107 b\u0119dzie zapewne ewoluowa\u0107 od \u201ekatolicyzmu kulturowego\u201d ku wierze z osobistego wyboru.<br \/>Kard.\u00a0<b>Ry\u015b<\/b>\u00a0wyja\u015bnia jakie elementy w misji Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 dla\u0144 najwa\u017cniejsze i do czego b\u0119dzie stara\u0142 si\u0119 inspirowa\u0107 polskich biskup\u00f3w. M\u00f3wi o znaczeniu nowej ewangelizacji i potrzebie wi\u0119kszego otwarcia si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a na dialog i wyzwania \u201enowej epoki\u201d. Du\u017ce nadzieje wi\u0105\u017ce z zainicjowanym przez papie\u017ca Franciszka synodem biskup\u00f3w nt. synodalno\u015bci, na kt\u00f3rego obrady udaje si\u0119 w pa\u017adzierniku do Rzymu na osobiste zaproszenie ze strony papie\u017ca.<\/div>\n\n<p><!--more--><\/p>\n\n\n<p>A oto pe\u0142en tekst wywiadu z kardyna\u0142em Grzegorzem&nbsp;<strong>Rysiem<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Marcin Przeciszewski, KAI: Czym dla Ksi\u0119dza Arcybiskupa by\u0142a informacja o nominacji na kardyna\u0142a? Czy by\u0142o to absolutne zaskoczenie, czy nie by\u0142o \u017cadnych wcze\u015bniejszych sygna\u0142\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n<p>Abp Grzegorz&nbsp;<strong>Ry\u015b<\/strong>, kardyna\u0142 nominat: By\u0142o to absolutne zaskoczenie. Owszem, konsultowano mnie ostatnio, ale z innej okazji, a mianowicie w sprawie nominacji do uczestnictwa w pa\u017adziernikowym spotkaniu Synodu Biskup\u00f3w. Ale w przypadku nominacji do Kolegium Kardynalskiego nikt mnie o nic nie pyta\u0142 i niczego si\u0119 nie spodziewa\u0142em, by\u0142o to absolutne zaskoczenie. Nawet nikt mnie nie uprzedzi\u0142, abym ogl\u0105da\u0142 Anio\u0142 Pa\u0144ski, po kt\u00f3rym papie\u017c og\u0142osi\u0142 nominacje, jakich zamierza dokona\u0107 na najbli\u017cszym konsystorzu.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Co nominacja do Kolegium Kardynalskiego zmieni w dotychczasowej pos\u0142udze i dzia\u0142alno\u015bci Ksi\u0119dza Arcybiskupa, w jego \u017cyciu?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bycie kardyna\u0142em to dla mnie \u201eterra ignota\u201d &#8211; ziemia nieznana. Trudno mi to sobie wyobrazi\u0107. Dot\u0105d pracuj\u0119 tylko w jednej watyka\u0144skiej dykasterii, ds. biskup\u00f3w. Oznacza to wyjazd do Rzymu raz w miesi\u0105cu, a do ka\u017cdego z nich trzeba si\u0119 przygotowa\u0107 i przestudiowa\u0107 wiele dokument\u00f3w i korespondencji. By\u0107 mo\u017ce dojd\u0105 inne obowi\u0105zki na rzecz Stolicy Apostolskiej. To dopiero si\u0119 oka\u017ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Bycie kardyna\u0142em jest przede wszystkim form\u0105 bliskiej wsp\u00f3\u0142pracy z Ojcem \u015awi\u0119tym. Podstawow\u0105 rol\u0105 kardyna\u0142\u00f3w jest wspieranie papie\u017ca. Realizuje si\u0119 na konsystorzach, zwyczajnych i nadzwyczajnych, i poprzez inne dzia\u0142ania. Kardyna\u0142owie od wiek\u00f3w byli najbli\u017cszymi doradcami i pomocnikami papie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Wyb\u00f3r do Kolegium Kardynalskiego oznacza tak\u017ce zmian\u0119 usytuowania Ksi\u0119dza Arcybiskupa w strukturach Konferencji Episkopatu Polski. Jako kardyna\u0142 wchodzi Ksi\u0105dz do Rady Sta\u0142ej i obok kard. Nycza staje si\u0119 jednym z najwy\u017cszych rang\u0105 hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a w Polsce. Do czego b\u0119dzie Ksi\u0105dz Kardyna\u0142 inspirowa\u0107 polskich biskup\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Obecno\u015b\u0107 w Radzie Sta\u0142ej KEP jest zasad\u0105 je\u015bli chodzi o kardyna\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy nie osi\u0105gn\u0119li wieku emerytalnego. Grono biskup\u00f3w obecnych w Radzie Sta\u0142ej jest r\u00f3\u017cnorodne, ale ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce jest bardzo pluralistyczny. Je\u015bli wi\u0119c Rada Sta\u0142a &#8211; w kt\u00f3rej reprezentowane s\u0105 r\u00f3\u017cne wra\u017cliwo\u015bci duszpasterskie i sposoby my\u015blenia &#8211; dochodzi do jakiego\u015b konsensusu, to \u0142atwiej to przeprowadzi\u0107 p\u00f3\u017aniej w ca\u0142ej Konferencji Episkopatu.<\/p>\n\n\n\n<p>Co b\u0119d\u0119 radzi\u0107 &#8211; czy jak Pan pyta \u2013 do czego b\u0119d\u0119 inspirowa\u0107 moich koleg\u00f3w biskup\u00f3w? S\u0105 to elementy misji Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejsze i zawsze mnie poci\u0105ga\u0142y. Chodzi mi o Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry istnieje dla ewangelizacji. Po drugie zale\u017cy mi na Ko\u015bciele, kt\u00f3ry &#8211; jak to opisuje najwa\u017cniejszy dokument Soboru Watyka\u0144skiego czyli II Konstytucja \u201eLumen Gentium\u201d \u2013 jest \u201ejakby sakramentem, czyli znakiem i instrumentem [budowania] jedno\u015bci ca\u0142ego rodzaju ludzkiego\u201d. Jest to niezwykle wa\u017cna perspektywa. Sakramentem jedno\u015bci za\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce by\u0107 tylko wtedy, kiedy sam jest zjednoczony. Tu pojawia si\u0119 przeogromna przestrze\u0144 ekumenizmu, kt\u00f3ry w Ko\u015bciele nie jest jak\u0105\u015b \u201eopcj\u0105\u201d tylko jest elementem ortodoksji.<\/p>\n\n\n\n<p>Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce s\u0105 to takie tematy \u201ewewn\u0105trzko\u015bcielne\u201d. Ale ewangelizacja jest ostatecznie przestrzeni\u0105 spotkania ze \u015bwiatem. A wi\u0119c chodzi o kszta\u0142t i o spos\u00f3b tego spotkania. I tutaj pojawia si\u0119 kwestia wyj\u015bcia ku \u015bwiatu, otwarcie Ko\u015bcio\u0142a na \u015bwiat oraz poj\u0119cie dialogu. W tej sferze Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce powinien wykona\u0107 olbrzymi\u0105 prac\u0119. Jest to wa\u017cne zadanie w \u201enowej epoce\u201d, jaka si\u0119 dzi\u015b zaczyna, a o kt\u00f3rej m\u00f3wi papie\u017c Franciszek.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce faktycznie znajduje si\u0119 dzi\u015b na bardzo g\u0142\u0119bokim wira\u017cu swej historii. Ko\u0144czy si\u0119 epoka jednorodnego, masowego katolicyzmu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przestaje by\u0107 og\u00f3lnonarodowym autorytetem, spadaj\u0105 praktyki religijne oraz maleje liczba powo\u0142a\u0144. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczne zjawiska kryzysowe. Jaka jest droga przed nami, jakie drogi wyj\u015bcia, kt\u00f3re widzi Ksi\u0105dz Kardyna\u0142? Na czym w pierwszym rz\u0119dzie nale\u017cy si\u0119 skoncentrowa\u0107?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Drog\u0105 wyj\u015bcia jest oczywi\u015bcie ewangelizacja, a potrzeba ewangelizacji tym bardziej wynika z tego, \u017ce si\u0119 widzi kryzys. Ko\u015bci\u00f3\u0142 realizuje si\u0119 w ewangelizacji, a je\u015bli tego nie czyni, to pogr\u0105\u017ca si\u0119 w kryzysie.<\/p>\n\n\n\n<p>A ewangelizacja wynika st\u0105d, \u017ce prze\u017cywamy wiar\u0119 jako najbardziej istotne wydarzenie w naszym \u017cyciu. Na tyle wa\u017cne, \u017ce nie jeste\u015bmy w stanie zachowa\u0107 go dla siebie. To w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0105 aposto\u0142owie zatrzymani przez Sanhedryn: \u201eNie jeste\u015bmy w stanie nie m\u00f3wi\u0107 o tym, co \u017ce\u015bmy widzieli i s\u0142yszeli!\u201d Im szybciej odnajdziemy w sobie intensywne do\u015bwiadczenie wiary, to znaczy spotkanie z Jezusem Zmartwychwsta\u0142ym \u017cyj\u0105cym w Duchu \u015awi\u0119tym, tym \u0142atwiej i tym owocniej b\u0119dziemy oddawa\u0107 si\u0119 ewangelizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Rozumiem, \u017ce \u2013 zdaniem Ksi\u0119dza Kardyna\u0142a \u2013 niezb\u0119dna w Polsce jest odnowa naszej wiary, oparcie jej znacznie bardziej na autentycznej relacji z Jezusem ni\u017c na kulturowej tradycji. A chodzi\u0142oby o przej\u015bcie od katolicyzmu kulturowego, wynikaj\u0105cego z wierno\u015bci \u201ewierze ojc\u00f3w\u201d, ku znacznie g\u0142\u0119bszej wierze, bazuj\u0105cej na osobistym spotkaniu z Jezusem, takim spotkaniu, kt\u00f3re jest zdolne przemieni\u0107 nasze \u017cycie?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3wi\u0142 to zawsze, a papie\u017c Franciszek m\u00f3wi to cz\u0119sto w tej formule, jakiej bardzo ch\u0119tnie u\u017cywa: \u201e ucze\u0144-misjonarz\u201d. Misjonarzem mo\u017ce by\u0107 tylko ten, kto odnalaz\u0142 si\u0119 jako ucze\u0144, czyli tylko ten, kt\u00f3ry \u201eidzie za Jezusem\u201d. Bo nie chodzi tu na pierwszym miejscu o studiowanie teologii czy znajomo\u015b\u0107 nauki Ko\u015bcio\u0142a, tylko o \u201ebycie w \u017cywej relacji\u201d do Mistrza. Oczywi\u015bcie ma to i wymiar intelektualny, gdy\u017c ten Mistrz naucza, ale nie redukuje tej relacji do wymiaru studi\u00f3w. Chodzi o to, co m\u00f3wi\u0142 ks. Franciszek Blachnicki, czyli \u017ce chodzi o wiar\u0119, kt\u00f3ra ogarnia ca\u0142ego cz\u0142owieka. \u201e Ucze\u0144-misjonarz\u201d oznacza, \u017ce ten, kto jest uczniem, kogo cechuje g\u0142\u0119bsza i osobista relacja z Jezusem, staje si\u0119 misjonarzem. A je\u015bli si\u0119 nim nie staje, oznacza to, \u017ce to jego uczniostwo jest jako\u015b zredukowane i niepe\u0142ne. Podobnie jest w drug\u0105 stron\u0119. Misyjno\u015b\u0107 bez tej osobistej relacji z Chrystusem, bez bycia uczniem, jest zagro\u017cona popadni\u0119ciem w jak\u0105\u015b ideologi\u0119. I to ju\u017c ma niewiele wsp\u00f3lnego z wiar\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>A je\u015bli chodzi o Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce, to powinni\u015bmy dzi\u015b z pewnym dystansem spojrze\u0107 na t\u0119 przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 charakteryzowa\u0142 \u201ekatolicyzm masowy\u201d. Nasza religijno\u015b\u0107 bazowa\u0107 musi na do\u015bwiadczeniu religijnym, kt\u00f3re jest spotkaniem z konkretn\u0105 Osob\u0105, t\u0105 z du\u017cej litery. A t\u0105 Osob\u0105 jest Jezus Chrystus. Jest to wiara znacznie bardziej autentyczna, w kt\u00f3rej musi doj\u015b\u0107 do postawienia znacznie bardziej indywidualnych pyta\u0144 i do us\u0142yszenia bardzo indywidualnych odpowiedzi. A wszystko inne jest preewangelizacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Z procesem przej\u015bcia od katolicyzmu kulturowego ku wierze z osobistego wyboru, opartej na relacji, musi si\u0119 wi\u0105za\u0107 zmiana naszego my\u015blenia jako duszpasterzy. Bardzo jej potrzebujemy, bo nawykli\u015bmy do pracy w du\u017cych grupach. Jak nie ma du\u017cej grupy, to jak\u017ce cz\u0119sto jako ksi\u0119\u017ca nie wiemy, co mamy robi\u0107. Ksi\u0105dz, kt\u00f3remu na zbi\u00f3rk\u0119 nie przyjdzie 10 czy 20 ministrant\u00f3w, tylko dw\u00f3ch, wpada w panik\u0119. M\u00f3wi, \u017ce nie ma co robi\u0107, nie ma dla kogo pracowa\u0107. Tymczasem warto jest popracowa\u0107 z t\u0105 dw\u00f3jk\u0105 w celu zbudowania realnej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra b\u0119dzie ros\u0142a. A rezygnuj\u0105c z tych dw\u00f3ch, niczego ten ksi\u0105dz si\u0119 nie doczeka. B\u0119dzie tylko narzeka\u0142, \u017ce jest kryzys. Tymczasem naszym zadaniem jest kszta\u0142towanie autentycznej wiary, bazuj\u0105cej na znacznie g\u0142\u0119bszym do\u015bwiadczeniu a nie wynikaj\u0105cej g\u0142\u00f3wnie z norm kulturowych. A je\u015bli tak\u0105 wiar\u0119 uda nam si\u0119 kszta\u0142towa\u0107, to bynajmniej nie b\u0119dzie to ju\u017c kryzys.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Oznacza to jednak istotn\u0105 zmian\u0119 priorytet\u00f3w duszpasterskich\u2026?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Tak, ale jest to mo\u017cliwe. W tej chwili jestem w Taiz\u00e9 i spotykam si\u0119 z m\u0142odymi lud\u017ami, kt\u00f3rych tu jest bardzo du\u017co, oko\u0142o setka z Polski. Codziennie z nimi jadam \u015bniadania i spotykam si\u0119 indywidualnie, w grupach, b\u0105d\u017a ze wszystkimi. Kiedy rozmawiamy, dlaczego tu przyjechali, najcz\u0119\u015bciej pada odpowied\u017a, \u017ce do\u015bwiadczaj\u0105 czego\u015b, czego z trudem mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 w swych parafiach. Nie czuj\u0105 si\u0119 tu anonimowi, a czuj\u0105 si\u0119 akceptowani jako osoby. I to dla nich jest istotne.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: No w\u0142a\u015bnie. Jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest spadek identyfikacji z Ko\u015bcio\u0142em polskiej m\u0142odzie\u017cy. Socjolodzy m\u00f3wi\u0105 o zaburzeniu mi\u0119dzypokoleniowego przekazu wiary. Jaki jest klucz dotarcia z przes\u0142aniem Ewangelii do m\u0142odych?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Mo\u017ce najpierw powiem, \u017ce jest kilka rzeczy, kt\u00f3re bardzo utrudniaj\u0105 spotkanie z m\u0142odymi. Czym\u015b takim jest pokusa ich oceniania. Odbieraj\u0105 to natychmiast w ten spos\u00f3b, \u017ce s\u0105 os\u0105dzani, a jest to co\u015b czego nie s\u0105 w stanie przeskoczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0142odzi zadaj\u0105 pytania i co ciekawe, bardzo pilnie s\u0142uchaj\u0105 odpowiedzi. Nie jest to tak, \u017ce oni nie chc\u0105 mie\u0107 \u017cadnych autorytet\u00f3w. Odwrotnie, szukaj\u0105 ich. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 z nich m\u00f3wi, \u017ce przyjechali do Taiz\u00e9, bo rodzice ich nam\u00f3wili. Teza o kryzysie przekazu wiary mi\u0119dzy pokoleniami, wydaje si\u0119 mocno naci\u0105gni\u0119ta. Wszystko zale\u017cy jaka to jest rodzina. Okazuje si\u0119, \u017ce rodzice s\u0105 na tyle dla nich autentycznymi autorytetami, \u017ce potrafi\u0105 ich nam\u00f3wi\u0107 na wyjazd na wakacje do Taiz\u00e9, gdzie nie ma nic atrakcyjnego z typowo m\u0142odzie\u017cowego punktu widzenia. S\u0105 tu trudne warunki i 3 razy dziennie modlitwa po 45 minut i to w du\u017cej cz\u0119\u015bci w ciszy. Ale poci\u0105ga ich autentyzm, prostota i g\u0142\u0119bia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale \u2013 generalnie \u2013 by trafi\u0107 do m\u0142odych, trzeba o to zadba\u0107. To nie jest automat, \u017ce jestem m\u0142odym ksi\u0119dzem, mam \u015bwi\u0119cenia, wi\u0119c m\u0142odzi przyjd\u0105 i b\u0119d\u0105 mnie s\u0142ucha\u0107. Potrzebne jest spotkanie, rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 w tym punkcie, w kt\u00f3rym s\u0105 m\u0142odzi. A on jest inny ni\u017c nawet pi\u0119\u0107 lat temu, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tych czasach, kiedy ks. Blachnicki zak\u0142ada\u0142 \u201eOazy\u201d. Trzeba bardzo uwa\u017cnie m\u0142odych s\u0142ucha\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Ksi\u0105dz Arcybiskup m\u00f3wi bardzo wiele o nowej ewangelizacji i r\u00f3wnie wiele robi na tym polu. Jak to dzia\u0142anie powinno wygl\u0105da\u0107, dlaczego akurat dzi\u015b jest tak wa\u017cne dla Ko\u015bcio\u0142a?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Nie ma co \u201eodkrywa\u0107 Ameryki\u201d, ale trzeba i\u015b\u0107 za tym, co m\u00f3wi\u0105 papie\u017ce od Jana Paw\u0142a II pocz\u0105wszy, przez Benedykta XVI i Franciszka. Nowa ewangelizacja jest to wyj\u015bcie z Ewangeli\u0105 do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 ochrzczeni, ale ten fakt przesta\u0142 by\u0107 wa\u017cnym w ich \u017cyciu i cokolwiek wyznaczaj\u0105cy. Nowa ewangelizacja potrzebna jest zw\u0142aszcza tam, gdzie wydaje si\u0119, \u017ce wszystko jest chrze\u015bcija\u0144skie, \u017ce ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo ma bardzo solidn\u0105 metryk\u0119 chrztu a kultura wci\u0105\u017c jest naznaczona motywami chrze\u015bcija\u0144skimi. A nawet s\u0105 partie polityczne, kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na katolick\u0105 nauk\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Czyli, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, w Polsce?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Tak\u017ce w Polsce. Istotne pytanie brzmi, co \u2013 jakie do\u015bwiadczenie wiary osobistej \u2013 kryje si\u0119 za t\u0105 fasad\u0105. Nie m\u00f3wi\u0119 tego tylko ja, ale m\u00f3wi\u0105 to wci\u0105\u017c kolejni papie\u017ce, w ten spos\u00f3b t\u0142umacz\u0105c potrzeb\u0119 nowej ewangelizacji. A Franciszek poj\u0119cie nowej ewangelizacji uzupe\u0142ni\u0142 kolejnym: \u201enawr\u00f3cenia pastoralnego\u201d. Jest to przekonanie, \u017ce trzeba odej\u015b\u0107 od zabieg\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 konserwacyjne i chc\u0105 zakonserwowa\u0107 stan Ko\u015bcio\u0142a jaki mamy. Nale\u017cy podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania o charakterze misyjnym. Nie mo\u017ce nas zadawala\u0107 to, co jest, potrzebujemy wyj\u015bcia ku ludziom, kt\u00f3rzy byli a ich nie ma. M\u00f3wi o tym 10 rozdzia\u0142 Ewangelii \u015bw. Mateusza, kt\u00f3ry akurat teraz czytamy. Jezus m\u00f3wi: \u201eNie id\u017acie do pogan i nie wst\u0119pujcie do \u017cadnego miasta samaryta\u0144skiego. Id\u017acie raczej do owiec, kt\u00f3re pogin\u0119\u0142y z domu Izraela\u201d. I to jest pierwsza i najwa\u017cniejsza misja uczni\u00f3w. A kiedy si\u0119 w tym sprawdz\u0105, to mog\u0105 i\u015b\u0107 na kra\u0144ce \u015bwiata. Ale je\u015bli nie potrafi\u0105 si\u0119 rozejrze\u0107 dooko\u0142a i zauwa\u017cy\u0107, \u017ce u nas w diecezji do Ko\u015bcio\u0142a chodzi 15 procent, to znaczy, \u017ce 85 ju\u017c nie chodzi. Nikt nie mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce ich nie zna, gdy\u017c albo ma ich w domu, albo w s\u0105siedztwie, albo w pracy. I je\u015bli mnie obchodzi, \u017ce tych ludzi nie ma, to znaczy, \u017ce jestem cz\u0142owiekiem nowej ewangelizacji. A je\u015bli mnie to nie obchodzi, to nim nie jestem, nie jestem nawet uczniem Jezusa.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: A jak te dzia\u0142ania wygl\u0105daj\u0105 na terenie \u0141odzi, w diecezji Ksi\u0119dza Kardyna\u0142a?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Du\u017cy nacisk k\u0142adziemy na to, by dotrze\u0107 do ludzi m\u0142odych. Pr\u00f3bowa\u0107 z nimi rozmawia\u0107 przy pomocy j\u0119zyka, kt\u00f3ry jest dla nich zrozumia\u0142y. Tak\u017ce za pomoc\u0105 znak\u00f3w i symboli, kt\u00f3re s\u0105 elementem ich kultury. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 szerszego procesu, o kt\u00f3rym m\u00f3wi papie\u017c Franciszek. Musimy si\u0119 nauczy\u0107 inkulturacji Ewangelii, ale tak\u017ce ewangelizacji kultury, a s\u0105 to procesy, kt\u00f3re winny si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107. Jest co\u015b, co jest kultur\u0105 tych m\u0142odych ludzi, tak jak jest ca\u0142y obszar kultury, kt\u00f3ry nie jest ich kultur\u0105. I tego musimy sobie zdawa\u0107 spraw\u0119, je\u015blim chcemy z nimi znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lny j\u0119zyk. Bo albo b\u0119dziemy trzyma\u0107 si\u0119 uparcie dawnych form kulturowych, decyduj\u0105c si\u0119 na to, \u017ce Ewangelia, kt\u00f3r\u0105 chcemy wyrazi\u0107 w takiej formie, dla m\u0142odych stanie si\u0119 obca. Albo spr\u00f3bujemy wchodzi\u0107 w ich j\u0119zyk, w ich system poj\u0119\u0107 i w ich kategorie. Wa\u017cne jest te\u017c, aby da\u0107 im do\u015bwiadczenie wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u015bwiadczenie wsp\u00f3lnoty dla m\u0142odych ludzi &#8211; kt\u00f3rzy dzi\u015b s\u0105 cz\u0119sto dramatycznie samotni i zamkni\u0119ci w wirtualnym \u015bwiecie \u2013 jest nies\u0142ychanie istotne. I wreszcie, to wszystko trzeba robi\u0107 nie dla nich, tylko z nimi. Kluczem do ewangelizacyjnych spotka\u0144 na stadionie, kt\u00f3re nazywamy Aren\u0105 M\u0142odych, s\u0105 setki wolontariuszy. A tym, co ich ostatecznie do tego motywuje, jest odkrycie Jezusa.<\/p>\n\n\n\n<p>I jest jeszcze jeden klucz. Pami\u0119tam, \u017ce gdy przygotowywali\u015bmy pierwsz\u0105 Aren\u0119, a zawsze budujemy j\u0105 wok\u00f3\u0142 jakiego\u015b ewangelicznego wydarzenia, to ja typowa\u0142em inne wydarzenie ni\u017c m\u0142odzi. Jednak zosta\u0142em przez nich przeg\u0142osowany. Ust\u0105pi\u0142em, a oni zrozumieli, \u017ce traktuj\u0119 ich powa\u017cnie. P\u00f3\u017aniej powiedzieli mi, \u017ce to co ich przekona\u0142o, to fakt, \u017ce nie forsowa\u0142em swego pomys\u0142u, tylko przyj\u0105\u0142em ich stanowisko.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Je\u015bli Ksi\u0105dz Kardyna\u0142 m\u00f3wi o dialogu i s\u0142uchaniu innych, to przejd\u017amy do Synodu o synodalno\u015bci. Co mo\u017ce on przynie\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi? Jak konkretnie mo\u017cna wzmocni\u0107 zasad\u0119 synodalno\u015bci, tak aby nie sta\u0142a si\u0119 ona zagro\u017ceniem dla pozycji biskup\u00f3w w Ko\u015bciele, bo wielu z nich bardzo si\u0119 tego obawia? Na ile ten synod jest szans\u0105 dla Ko\u015bcio\u0142a w Polsce?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; W Ko\u015bciele w\u0142adz\u0119 maj\u0105 biskupi, a nie synod, w zwi\u0105zku z tym nie nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107, \u017ce strac\u0105 oni swoje miejsce. Synod Biskup\u00f3w jest przede wszystkim instytucj\u0105 doradcz\u0105 wobec papie\u017ca. Na zako\u0144czenie swych obrad synod opracuje dokument, kt\u00f3ry nie jest dokumentem doktrynalnym i obowi\u0105zuj\u0105cym, lecz tylko wa\u017cn\u0105 pomoc\u0105 dla papie\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Moje do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce w\u0105tpliwo\u015bci wobec synodu ustaj\u0105 tam, gdzie ten synod naprawd\u0119 si\u0119 dzieje i gdzie jest tak realizowany, jak proponuje papie\u017c Franciszek. A wi\u0119c kiedy jest wsp\u00f3lnym s\u0142uchaniem Ducha \u015awi\u0119tego, a potem s\u0142uchaniem siebie wzajemnie. A mam w\u0105tpliwo\u015bci do synodu &#8211; i to powa\u017cne &#8211; kiedy dzieje si\u0119 on jedynie na poziomie wymiany ludzkich pogl\u0105d\u00f3w. Nie ma znaczenia czy s\u0105 to pogl\u0105dy liberalne czy tradycjonalistyczne &#8211; kiedy ta wymiana dokonuje si\u0119 bez Pana Boga, kiedy to ja wiem, co jest Ko\u015bcio\u0142owi potrzebne, to nie jest to \u017cadna synodalno\u015b\u0107. Wtedy wszystko sprowadza si\u0119 do walcz\u0105cych ze sob\u0105 grup wp\u0142yw\u00f3w, koterii i uk\u0142ad\u00f3w, a ostatecznie do jakiej\u015b formy ideologii.<\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119tam, \u017ce podczas synodu po\u015bwi\u0119conego m\u0142odzie\u017cy Franciszek zarz\u0105dzi\u0142 taki spos\u00f3b procedowania, \u017ce po ka\u017cdej pi\u0105tce wypowiedzi ojc\u00f3w synodalnych (po 4 minuty ka\u017cda) nast\u0119powa\u0142o 5 minut ciszy. A to po to, aby ka\u017cdy przez ten czas m\u00f3g\u0142 zastanowi\u0107 si\u0119 co mu Duch \u015awi\u0119ty chcia\u0142 powiedzie\u0107 ustami poprzednika. To w\u0142a\u015bnie jest synodalno\u015b\u0107. Wtedy w inny spos\u00f3b s\u0142uchamy si\u0119 nawzajem. A jak tego elementu nie ma, jest to najwy\u017cej wymiana pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3ra mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 pysk\u00f3wk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Rozumiem wi\u0119c, \u017ce synod o synodalno\u015bci \u2013 wedle Ksi\u0119dza Kardyna\u0142a \u2013 jest du\u017c\u0105 szans\u0105, oczywi\u015bcie pod warunkiem otwarcia si\u0119 na Ducha \u015awi\u0119tego\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Trzeba jednak przyj\u0105\u0107, \u017ce Duch \u015awi\u0119ty dzia\u0142a\u0142 nie tylko w pierwszym pokoleniu aposto\u0142\u00f3w a potem si\u0119 to sko\u0144czy\u0142o. Duch \u015awi\u0119ty nadal dzia\u0142a w Ko\u015bciele, jest protagonist\u0105, czy &#8211; jak m\u00f3wi Franciszek &#8211; suwerenem. Nale\u017cy Go s\u0142ucha\u0107. A niekiedy ma On ochot\u0119 \u2013 jak powiedzia\u0142 \u015bw. Benedykt \u2013 wypowiedzie\u0107 si\u0119 przez najmniejszego. Trudno Duchowi \u015awi\u0119temu dyktowa\u0107 poprzez kogo ma m\u00f3wi\u0107. A dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego nie znosi bynajmniej tego, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest hierarchiczny, \u017ce jest Piotrowy, oraz \u017ce jest kolegialny.<\/p>\n\n\n\n<p>Z dyskusji synodalnych u nas w diecezji, najbardziej zapami\u0119ta\u0142em wypowied\u017a cz\u0142owieka, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 w imieniu wszystkich \u015bwieckim, \u017ce w \u017caden spos\u00f3b nie wyrzekaj\u0105 si\u0119 hierarchii i bardzo sobie j\u0105 ceni\u0105. Dodawa\u0142 jednak, \u017ce obawiaj\u0105 si\u0119 w\u0142adzy w Ko\u015bciele wtedy, kiedy sprawuje j\u0105 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry si\u0119 nie formuje. Czyli boj\u0105 si\u0119 takich ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rym jest obce s\u0142uchanie S\u0142owa Bo\u017cego, prze\u017cywanie Eucharystii z wiar\u0105 oraz bycie w realny spos\u00f3b we wsp\u00f3lnocie. Ale nie jest to l\u0119k przed w\u0142adz\u0105 w Ko\u015bciele, tylko l\u0119k przed w\u0142adz\u0105 zdeformowan\u0105, kt\u00f3ra gubi to co najbardziej istotne.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Czyli publicystycznie rzecz ujmuj\u0105c, powiedzie\u0107 mo\u017cna, \u017ce synodu boj\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rzy nie wierz\u0105 w realne dzia\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Tak, ci kt\u00f3rzy Go nie do\u015bwiadczyli i nie spr\u00f3bowali ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w Jego g\u0142os.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Ekumenizm. Jakie ma znaczenie dla Ksi\u0119dza Arcybiskupa? Jaki kszta\u0142t ekumenizmu powinien by\u0107 dzisiaj realizowany, a tym bardziej w Polsce, gdzie inne Ko\u015bcio\u0142y maj\u0105 charakter zdecydowanie mniejszo\u015bciowy?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Je\u015bli jeste\u015bmy Ko\u015bcio\u0142em wi\u0119kszo\u015bciowym, oznacza to, \u017ce to my mamy najwi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ekumenizm. I to jest pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi. A druga jest taka, \u017ce ekumenizm jest w Ko\u015bciele wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ortodoksji. Kiedy czytamy kolejnych papie\u017cy, to nie ma co do tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Ekumenizm nie jest czym\u015b \u201eopcjonalnym\u201d. Jest on elementem i ortodoksji i ortopraksji. To m\u00f3wi\u0105 watyka\u0144skie dokumenty. Jezus nie chcia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a podzielonego. M\u00f3wi o tym w swej modlitwie arcykap\u0142a\u0144skiej, z 17 rozdzia\u0142u Ewangelii \u015bw. Jana. Nie jest \u017cadn\u0105 sztuk\u0105 czyta\u0107 j\u0105 raz w roku podczas Tygodnia Modlitw o Jedno\u015b\u0107 Chrze\u015bcijan. Albo tym \u017cyjemy, albo nie! W t\u0119 modlitw\u0119 wpisana jest te\u017c logika, \u017ce \u015bwiat nie uwierzy Ko\u015bcio\u0142owi, kt\u00f3ry jest podzielony.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: A czy w Polsce nie s\u0105 potrzebne nowe impulsy w polu ekumenizmu. Nast\u0105pi\u0142a jaka\u015b stagnacja a nawet wzajemne oddalanie si\u0119 od siebie, cho\u0107by poprzez mianowanie kobiet prezbiterkami w Ko\u015bciele lutera\u0144skim? Poza deklaracj\u0105 o wsp\u00f3lnym uznaniu chrztu sprzed 20 lat, brak jest nowych krok\u00f3w, cho\u0107by w kwestii sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, o czym m\u00f3wi si\u0119 od bardzo dawna.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Dziej\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne wa\u017cne rzeczy, np. inspirowane wzrastaj\u0105cym zainteresowaniem S\u0142owem Bo\u017cym. W \u0141odzi dzia\u0142a Ekumeniczna Szko\u0142a Biblijna, kt\u00f3ra ju\u017c mia\u0142a trzy edycje, a za ka\u017cdym razem jest to kilkaset os\u00f3b. Szkoda, \u017ce nie jest to dostatecznie nag\u0142o\u015bnione.<\/p>\n\n\n\n<p>Bardzo czekamy na dokument nt. ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych, kt\u00f3ry zosta\u0142 ju\u017c opracowany przez Konferencj\u0119 Episkopatu i Ko\u015bcio\u0142y z Polskiej Rady Ekumenicznej, a teraz czeka na zatwierdzenie przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105. Przypomn\u0119 to, co powiedzia\u0142 Benedykt XVI, kiedy by\u0142 w Polsce. A mianowicie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ma\u0142\u017ce\u0144stwa mieszane i rodziny pokazuj\u0105 nam w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119 ekumenizmu. M\u00f3wi\u0142, \u017ce to one s\u0105 \u201elaboratorium ekumenizmu\u201d, poniewa\u017c ekumenizm nie jest dla nich aktywno\u015bci\u0105 raz do roku, ale prze\u017cywany jest na co dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u0141odzi spr\u00f3bujemy, id\u0105c tym w\u0105tkiem, zrobi\u0107 ekumeniczne rekolekcje dla ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych. Odb\u0119d\u0105 si\u0119 one tej jesieni.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: Ksi\u0105dz Arcybiskup przewodniczy tak\u017ce Radzie Dialogu Religijnego KEP i Komitetowi Dialogu z Judaizmem. Dlaczego ten dialog jest tak wa\u017cny?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Dlatego jest wa\u017cny, \u017ce w judaizmie mamy nasz korze\u0144. A korzeniem jest to co nam dostarcza \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. To co postanowi\u0142 Sob\u00f3r Watyka\u0144ski w rozumieniu relacji z judaizmem, nie by\u0142o jakim\u015b przewrotem, tylko powrotem do g\u0142\u0119boko biblijnej my\u015bli. Kluczem jest my\u015blenie o Izraelu jako o narodzie, kt\u00f3ry nadal jest wybrany. Bez dziedzictwa judaizmu nie rozumiemy siebie i takich najwa\u017cniejszych poj\u0119\u0107 jak np. Pascha czy Mesjasz. Kto potrafi\u0142by wyt\u0142umaczy\u0107 te poj\u0119cia odchodz\u0105c od kontekstu \u017cydowskiego?<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: \u201eSojusz o\u0142tarza z tronem\u201d, to stereotyp, kt\u00f3ry za rz\u0105d\u00f3w PiS mocno zakorzeni\u0142 si\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w. W niedziel\u0119 9 lipca wydarzy\u0142y si\u0119 gorsz\u0105ce sceny na Jasnej G\u00f3rze, kiedy szef jednej z g\u0142\u00f3wnych partii politycznych prowadzi\u0142 na Jasnog\u00f3rskich Wa\u0142ach kampani\u0119 wyborcz\u0105 tu\u017c przed Msz\u0105 \u015bw., a nikt z obecnych biskup\u00f3w nie zaprotestowa\u0142. Jakie powinno by\u0107 miejsce Ko\u015bcio\u0142a wobec polityki?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Relacje mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em i \u015bwiatem polityki powinny by\u0107 tak u\u0142o\u017cone, jak to jest zapisane w Konkordacie i w Konstytucji RP. A od strony Ko\u015bcio\u0142a te relacje powinny by\u0107 u\u0142o\u017cone w takim duchu, \u017ce skoro \u2013 jak stwierdza sob\u00f3r &#8211; \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jest w Chrystusie niejako sakramentem, czyli znakiem i narz\u0119dziem wewn\u0119trznego zjednoczenia z Bogiem i jedno\u015bci ca\u0142ego rodzaju ludzkiego\u201d, to nie jest od tego, aby wprowadza\u0107 podzia\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie b\u0105d\u017a je potwierdza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>A odnosz\u0105c si\u0119 do tego, co dzia\u0142o si\u0119 na Jasnej G\u00f3rze, powiem tylko, \u017ce jako episkopat, powinni\u015bmy \u017cy\u0107 tym, co sami wcze\u015bniej powiedzieli\u015bmy. Je\u015bli rada Sta\u0142a KEP zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 2 maja br. do polityk\u00f3w z pro\u015bb\u0105 o to, by nie wci\u0105ga\u0107 Ko\u015bcio\u0142a w kampani\u0119 wyborcz\u0105, to Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry tak\u0105 pro\u015bb\u0119 wyra\u017ca, nie mo\u017ce sam post\u0119powa\u0107 wbrew niej. Potrzeba tu odrobiny konsekwencji. Je\u015bli do polityk\u00f3w zwracamy si\u0119, by nas nie wci\u0105gali w polityczn\u0105 wojn\u0119, to potem ich nie zapraszajmy do tego, aby swe pogl\u0105dy polityczne wypowiadali podczas uroczysto\u015bci religijnych. Na to nie ma przestrzeni w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p>KAI: A mo\u017ce jest tak \u2013 jak wierzy wielu duchownych \u2013 \u017ce okre\u015blona partia wyznaj\u0105ca chrze\u015bcija\u0144skie warto\u015bci ocali nam katolick\u0105 Polsk\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce uton\u0105\u0107 w morzu sekularyzacji?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Tym, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 winien rozwija\u0107, nie s\u0105 narz\u0119dzia polityczne tylko \u015brodki ewangeliczne: g\u0142oszenie S\u0142owa, sprawowanie sakrament\u00f3w, budowanie wsp\u00f3lnoty i dzie\u0142a mi\u0142o\u015bci. I na tym Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 opiera. A je\u015bli kto\u015b tego nie chce robi\u0107, tylko ogl\u0105da si\u0119 na polityczn\u0105 w\u0142adz\u0119, by szuka\u0107 poczucia bezpiecze\u0144stwa, to g\u0142\u0119boko si\u0119 myli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Tym, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 winien rozwija\u0107 nie s\u0105 narz\u0119dzia polityczne tylko \u015brodki ewangeliczne: g\u0142oszenie S\u0142owa, sprawowanie sakrament\u00f3w, budowanie wsp\u00f3lnoty i dzie\u0142o mi\u0142o\u015bci. Na tym Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 opiera. A je\u015bli kto\u015b tego nie chce robi\u0107, tylko ogl\u0105da si\u0119 na polityczn\u0105 w\u0142adz\u0119, by szuka\u0107 poczucia bezpiecze\u0144stwa, to g\u0142\u0119boko si\u0119 myli \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z KAI abp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28130"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28132,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28130\/revisions\/28132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}