{"id":29132,"date":"2024-03-08T00:02:00","date_gmt":"2024-03-07T23:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=29132"},"modified":"2024-03-06T09:57:33","modified_gmt":"2024-03-06T08:57:33","slug":"prof-strzembosz-projekt-ustawy-o-swiadomym-rodzicielstwie-niezgodny-z-konstytucja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/?p=29132","title":{"rendered":"Prof. Strzembosz: projekt ustawy o \u201e\u015bwiadomym rodzicielstwie\u201d niezgodny z Konstytucj\u0105"},"content":{"rendered":"

$\"\"$ <\/a>\u2013 Zg\u0142oszony niedawno projekt ustawy o \u015bwiadomym rodzicielstwie jest wed\u0142ug mnie wysoce niemoralny, sprzeczny z wiedz\u0105 naukow\u0105 oraz z prawami cz\u0142owieka \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z KAI prof. Adam Strzembosz. By\u0142y prezes S\u0105du Najwy\u017cszego dodaje, \u017ce przed\u0142o\u017cony w Sejmie projekt ustawy pozwalaj\u0105cej na aborcj\u0119 na \u017cyczenie do 12 tygodnia ci\u0105\u017cy jest niezgodny z Konstytucj\u0105 RP.<\/p>\n

Profesor dodaje, \u017ce \u2013 z punktu widzenia nauki \u2013 jedynym momentem, o kt\u00f3rym mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 jako o powstaniu nowego \u017cycia ludzkiego jest moment pocz\u0119cia. Taki pocz\u0105tek indywidualnego \u017cycia jest\u00a0 faktem naukowym, a nie wynikaj\u0105cym ze \u015bwiatopogl\u0105du czy z wiary religijnej. \u201eDlatego nie istniej\u0105 \u017cadne podstawy, wedle kt\u00f3rych mo\u017cna wyznaczy\u0107 czas, do kt\u00f3rego mo\u017cna dokona\u0107 aborcji, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce nie jest to jeszcze cz\u0142owiek\u201d \u2013 stwierdza.<\/p>\n

Prof. Strzembosz wyja\u015bnia, \u017ce w obecnej sytuacji \u201eka\u017cda zmiana istniej\u0105cego stanu rzeczy poza jednym wyj\u0105tkiem, czyli przywr\u00f3ceniem kompromisu aborcyjnego sprzed wyroku TK z 2020 r. \u2013 jest nierealizowalna\u201d.<\/p>\n

A oto pe\u0142en tekst rozmowy:<\/strong><\/p>\n

Marcin Przeciszewski, KAI: Do Sejmu trafi\u0142 projekt ustawy o\u00a0\u015bwiadomym rodzicielstwie<\/em>, z\u0142o\u017cony przez grup\u0119 pos\u0142\u00f3w Koalicji Obywatelskiej. Zak\u0142ada on m. in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerwania ci\u0105\u017cy do\u00a012. tygodnia na \u017cyczenie kobiety jak r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania aborcji nawet p\u00f3\u017aniej w okre\u015blonych przypadkach. Aborcja traktowana jest w kategoriach prawa przys\u0142uguj\u0105cego ka\u017cdej kobiecie. Co Pan profesor na to? Czy aborcja mo\u017ce by\u0107 uznawana wy\u0142\u0105cznie za prawo kobiety, czy wr\u0119cz jedno z praw cz\u0142owieka, tak jak interpretuj\u0105 to jej zwolennicy? <\/strong><\/p>\n

Prof. Adam Strzembosz<\/strong>:\u00a0 Sp\u00f3jrzmy najpierw na \u00a0j\u0119zyk, jakim operuj\u0105 zwolennicy aborcji, jak mocno jest on zak\u0142amany. Chcia\u0142bym zacz\u0105\u0107 od cz\u0119sto powtarzanej tezy, \u017ce formuj\u0105cy si\u0119 w kobiecie organizm jest cz\u0119\u015bci\u0105 jej cia\u0142a. Nie jest to prawda. Jest to osobny cz\u0142owiek, formuj\u0105cy si\u0119 w niepowtarzalny spos\u00f3b, maj\u0105cy w\u0142asny, oryginalny i indywidualny kod genetyczny. Wprawdzie do tej istoty, kt\u00f3ra urodzi si\u0119 za jaki\u015b czas, kobieta ma szczeg\u00f3lne uprawnienia z racji, \u017ce jest jego matk\u0105, ale te uprawnienia nie s\u0105 takimi, kt\u00f3re mog\u0142yby obejmowa\u0107 prawo do \u017cycia.<\/p>\n

Zwolennicy aborcji m\u00f3wi\u0105 z naciskiem, \u017ce jest to tylko p\u0142\u00f3d<\/em> a nie dziecko<\/em>, poniewa\u017c pozbawienie \u017cycia p\u0142odu<\/em>, wydaje si\u0119, \u017ce nie jest pozbawieniem \u017cycia cz\u0142owieka. S\u0142owo p\u0142\u00f3d<\/em> w tym kontek\u015bcie znacznie lepiej brzmi dla ucha. A cho\u0107 jest to cz\u0142owiek jeszcze nie ca\u0142kiem ukszta\u0142towany, zosta\u0142 on ju\u017c tak zaprogramowany, \u017ce w tej jedynej i niepowtarzalnej formie nigdy nie zaistnieje, je\u015bli pozbawimy go \u017cycia.<\/p>\n

Patrz\u0105c na to z biologicznego punktu widzenia, nie ma takiej sytuacji, \u017ce w kt\u00f3rym\u015b momencie rozwoju ci\u0105\u017cy nast\u0119puje radykalny przeskok, powoduj\u0105cy, \u017ce od tego czasu mamy do czynienia z cz\u0142owiekiem. \u017bycie ka\u017cdego indywidualnego organizmu zaczyna si\u0119 kiedy chromosomy plemnika \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z chromosomami jajeczka i formuje si\u0119 nowe DNA. Od chwili po\u0142\u0105czenia si\u0119 dw\u00f3ch kom\u00f3rek rodzicielskich, m\u0119skiego plemnika i jajeczka kobiety, mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o zaistnieniu cz\u0142owieka. A od momentu, kiedy ta kom\u00f3rka zagnie\u017adzi si\u0119 w macicy, mamy ci\u0105g\u0142y proces rozwoju, a\u017c do urodzenia. Tak wi\u0119c \u2013 z punktu widzenia biologii \u2013 jedynym momentem, o kt\u00f3rym mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 jako o powstaniu nowego \u017cycia ludzkiego jest moment pocz\u0119cia. Taki pocz\u0105tek indywidualnego \u017cycia jest\u00a0 faktem naukowym, a nie wynikaj\u0105cym ze \u015bwiatopogl\u0105du czy z wiary religijnej.<\/p>\n

Musimy by\u0107 \u015bwiadomi, \u017ce np.\u00a0 w 7 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy, je\u015bli dokonamy cesarskiego ci\u0119cia, to w ci\u0105gu p\u00f3\u0142 godziny b\u0119dziemy mieli ukszta\u0142towanego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry b\u0119dzie posiada\u0142 prawa nale\u017cne ka\u017cdemu. A jego ewentualne zab\u00f3jstwo mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 do\u017cywotnim pozbawieniem wolno\u015bci.<\/p>\n

Dlatego nie istniej\u0105 \u017cadne podstawy, wedle kt\u00f3rych mo\u017cna wyznaczy\u0107 czas, do kt\u00f3rego mo\u017cna dokona\u0107 aborcji, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce nie jest to jeszcze cz\u0142owiek. Ten czas przez ustawodawc\u00f3w jest wyznaczany dowolnie: mo\u017ce to by\u0107 12 tygodni, mo\u017ce by\u0107 18, czy jakikolwiek inny. Ale zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 to z pozbawieniem \u017cycia ludzkiej istoty. Zreszt\u0105 proponowana ustawa nie wyznacza \u017cadnego terminu, po kt\u00f3rym aborcja ju\u017c nie mo\u017ce by\u0107 dokonana, je\u015bli \u201eci\u0105\u017ca stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia lub zdrowia osoby w ci\u0105\u017cy, wyst\u0119puje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo ci\u0119\u017ckich i nieodwracalnych wad p\u0142odu albo ci\u0119\u017ckiej choroby zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu, lub zachodzi podejrzenie, \u017ce ci\u0105\u017ca powsta\u0142a w wyniku czynu zabronionego\u201d<\/em>.<\/p>\n

Tymczasem \u017cycie tej istoty, kt\u00f3ra ju\u017c niebawem, za par\u0119 miesi\u0119cy b\u0119dzie pe\u0142noprawnym obywatelem naszego kraju jest podstawowym prawem cz\u0142owieka. Natomiast aborcja nie mo\u017ce by\u0107 umieszczana w katalogu praw cz\u0142owieka, gdy\u017c jest ona zupe\u0142nie czym innym.<\/p>\n

Projektowane rozwi\u0105zania \u2013 w tym projekt ustawy o\u00a0\u015bwiadomym rodzicielstwie \u2013<\/em> jako\u00a0 jedyny cel stawiaj\u0105 tzw. \u015bwiadome rodzicielstwo, rozumiane jako swobodne decydowanie o posiadaniu dzieci, czemu maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107: \u201emo\u017cliwo\u015bci stosowania \u015brodk\u00f3w zapobiegania ci\u0105\u017cy, przerwania ci\u0105\u017cy oraz procedur wspomaganej prokreacji\u201d<\/em>.\u00a0Aborcja jest traktowana po prostu jako jedna z metod regulacji pocz\u0119\u0107 i jest wymieniana w\u015br\u00f3d nich.<\/strong><\/p>\n

\u2013 Dla mnie traktowanie aborcji jako jednej z metod regulacji pocz\u0119\u0107, w sytuacji kiedy mamy tak wiele \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych czy nawet \u201epigu\u0142k\u0119 po\u201d (mo\u017cna nad ni\u0105 dyskutowa\u0107),\u00a0 b\u0105d\u017a r\u00f3\u017cne inne sposoby regulacji pocz\u0119\u0107 w\u0142\u0105cznie z metodami naturalnymi, jest absurdem. Nie mo\u017cna traktowa\u0107 aborcji jako metody regulacji pocz\u0119\u0107.<\/p>\n

Druga sprawa. W projekcie ustawy o\u00a0\u015bwiadomym rodzicielstwie<\/em> do dokonania aborcji do 12. tygodnia ci\u0105\u017cy, wystarcza wy\u0142\u0105cznie wola kobiety. Jest to gorzej ni\u017c w okresie rz\u0105d\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, kiedy wprowadzono bardzo liberalne prawo aborcyjne, ale jednak pod pewnymi warunkami. W kwietniu 1956 r. sejm\u00a0PRL\u00a0przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 o zasadach przerywania ci\u0105\u017cy<\/em>. Pozwala\u0142a ona na legaln\u0105\u00a0aborcj\u0119 w przypadkach \u201euszkodzenia p\u0142odu i zagro\u017cenia \u017cycia, ci\u0105\u017cy b\u0119d\u0105cej wynikiem przest\u0119pstwa np. gwa\u0142tu oraz tak\u017ce ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105\u201d<\/em>. Czyli nawet za czas\u00f3w PRL, cho\u0107 aborcja by\u0142a \u0142atwo dost\u0119pna, domagano si\u0119 wskazania przez kobiet\u0119 na przeszkod\u0119 w donoszeniu i urodzeniu dziecka, co musia\u0142 po\u015bwiadczy\u0107 lekarz wydaj\u0105cy skierowanie.<\/p>\n

Natomiast w omawianym przez nas projekcie ustawy, aborcja do 12 tygodnia ci\u0105\u017cy dokonywana ma by\u0107 na \u017cyczenie kobiety, a na dodatek bez konieczno\u015bci wskazania przyczyny, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zobiektywizowa\u0107 czy podj\u0105\u0107 z ni\u0105 dyskusj\u0119. M\u00f3wi si\u0119 tylko tyle, \u017ce kobieta mo\u017ce decydowa\u0107 \u015bwiadomie i to jest jej prawo, a sam\u0105 aborcj\u0119 nazywa si\u0119 \u015bwiadczeniem medycznym<\/em>. Brak jest wymogu rozmowy, cho\u0107by z psychologiem.<\/p>\n

Takie prawo to rzecz haniebna. Nie mog\u0119 si\u0119 na takie rozwi\u0105zania zgodzi\u0107. Nie dlatego, \u017ce jestem katolikiem, ale dlatego, \u017ce co\u015b wiem o skutkach jakie zabieg przerwania ci\u0105\u017cy mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 zar\u00f3wno od strony biologicznej jak i psychicznej. Nie wiem czy 17-letnia dziewczyna mo\u017ce w pe\u0142ni oceni\u0107 nast\u0119pstwa przerwania ci\u0105\u017cy. A \u2013 w \u015bwietle proponowanej ustawy \u2013 nikt nie ma obowi\u0105zku jej o tym poinformowa\u0107. Pomijam ju\u017c to, \u017ce ona po prostu mo\u017ce nie mie\u0107 wi\u0119cej dzieci, gdy\u017c aborcja w tym wieku stwarza takie ryzyko. Ale nie jest tak\u017ce w stanie przewidzie\u0107 tych cierpie\u0144 psychicznych, kt\u00f3rych mo\u017ce do\u015bwiadczy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. A je\u015bli chodzi o wyrzuty sumienia, to znam osoby, kt\u00f3re nawet dosta\u0142y rozgrzeszenie i odprawi\u0142y pokut\u0119, ale maj\u0105c ponad 60 lat nie mog\u0105 powstrzyma\u0107 si\u0119 od \u0142ez, kiedy wspominaj\u0105 moment decyzji o przerwaniu ci\u0105\u017cy.<\/p>\n

Bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119 uwa\u017cam, \u017ce projekt ustawy o \u015bwiadomym rodzicielstwie<\/em> jest wysoce niemoralny, sprzeczny z wiedz\u0105 naukow\u0105 oraz z prawami cz\u0142owieka. Nie jest to kwesti\u0105 takiego czy innego \u015bwiatopogl\u0105du b\u0105d\u017a wyznania, ale nast\u0119pstwem naukowej wiedzy o rozwoju cz\u0142owieka w okresie prenatalnym.<\/p>\n

Pytanie szersze, z dziedziny filozofii prawa. Czy \u2013 zdaniem Pana Profesora \u2013 ochrona \u017cycia cz\u0142owieka, tak\u017ce w okresie prenatalnym, powinna mie\u0107 odniesienie do prawa stanowionego czy te\u017c \u2013 jak chc\u0105 niekt\u00f3rzy \u2013 powinna by\u0107 wy\u0142\u0105cznie wymogiem moralnym?\u00a0 <\/strong><\/p>\n

\u2013 Tu s\u0105 dwie rzeczy. Po pierwsze trzeba zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z pewnej prawid\u0142owo\u015bci znanej od dziesi\u0105tk\u00f3w lat w socjologii prawa. Co jest zakazane, nawet je\u015bli nie by\u0142o dot\u0105d zakazane przez prawo, z biegiem czasu staje si\u0119 zakazem r\u00f3wnie\u017c moralnym. Natomiast to, co by\u0142o dot\u0105d zakazane przez prawo, ale przeniesiono t\u0119 norm\u0119 prawn\u0105 do normy moralnej, staje si\u0119 z biegiem czasu w \u015bwiadomo\u015bci ludzi czynem dozwolonym. I to jest bardzo wa\u017cne. Je\u015bli ta norma ma warto\u015b\u0107 prawdziwej normy prawnej, czyli ius, <\/em>a nie tylko lex<\/em>, to ta norma kszta\u0142tuje r\u00f3wnie\u017c przekonania moralne.<\/p>\n

Po drugie, zadaniem pa\u0144stwa jest ochrona cz\u0142owieka. A je\u015bli pa\u0144stwo powo\u0142ane jest do ochrony cz\u0142owieka, to nie ma powodu, aby nie mia\u0142o wypowiada\u0107 si\u0119 w kwestii ochrony dziecka, kt\u00f3re jeszcze si\u0119 nie narodzi\u0142o, ale jako nasciturus<\/em> ma ju\u017c pewne prawa, cho\u0107by prawo do dziedziczenia.<\/p>\n

Jest jeszcze jeden wa\u017cny aspekt prawny, to znaczy potrzeba zdefiniowania w jakich wypadkach aborcja mo\u017ce by\u0107 dopuszczona. Trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce pocz\u0119cie dziecka zazwyczaj jest wynikiem \u015bwiadomego dzia\u0142ania obojga rodzic\u00f3w, zar\u00f3wno kobiety jak i m\u0119\u017cczyzny. Nale\u017cy od nich wi\u0119c oczekiwa\u0107 odpowiedzialno\u015bci. Oczywi\u015bcie gdy nagle sta\u0142o si\u0119 co\u015b nadzwyczajnego, np. kobieta zachorowa\u0142a na b\u0142yskawicznie rozwijaj\u0105cy si\u0119 nowotw\u00f3r, co nie by\u0142o mo\u017cliwe do przewidzenia, to mo\u017cna stan\u0105\u0107 przed wyborem kogo nale\u017cy ratowa\u0107: matk\u0119 czy dziecko. Ale nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce kto\u015b pocz\u0105\u0142 dziecko, a nagle dosta\u0142 stypendium w Stanach Zjednoczonych, wi\u0119c bez problemu przewie ci\u0105\u017c\u0119. Wa\u017cne jest, by przy tym ostatecznym rozwi\u0105zaniu kwestii \u017cycia dziecka jakim jest aborcja, u\u017cywa\u0107 tego \u015brodka wy\u0142\u0105cznie w sytuacjach nadzwyczajnych. A mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 \u2013 tak jak to przewidywa\u0142o polskie prawo od 1993 r. \u2013 kiedy \u017cycie matki i jej zdrowie jest zagro\u017cone, lub kiedy dziecko jest tak strasznie zdeformowane, \u017ce trudno jest wymaga\u0107 bohaterstwa od matki, by donosi\u0142a je do momentu urodzenia. Je\u015bli kobieta w takiej sytuacji doniesie ci\u0105\u017c\u0119 do ko\u0144ca, to chapeaux bas<\/em> (kapelusze z g\u0142\u00f3w), ale je\u015bli nie, to prawo nie mo\u017ce wymaga\u0107 od niej czyn\u00f3w heroicznych. Podobnie, gdy pocz\u0119cie nast\u0105pi\u0142o na skutek\u00a0 gwa\u0142tu czy kazirodztwa.<\/p>\n

W tek\u015bcie projektowanej ustawy<\/em> o \u015bwiadomym rodzicielstwie<\/em> nie ma \u017cadnego odniesienia do konstytucyjnej normy, wyra\u017conej w art. 38 Konstytucji RP, stwierdzaj\u0105cej, \u017ce \u201eRzeczpospolita Polska zapewnia ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi prawn\u0105 ochron\u0119 \u017cycia\u201d<\/em>. Przypomnijmy, \u017ce\u00a0 w roku 1997 Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142, \u017ce\u00a0aborcja na \u017cyczenie, czy z tzw.\u00a0przyczyn spo\u0142ecznych, jest niezgodna z konstytucyjn\u0105 zasad\u0105 ochrony \u017cycia.\u00a0Czy zatem proponowana ustawa nie pozostaje w sprzeczno\u015bci z Konstytucj\u0105 Rzeczypospolitej?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Zaczn\u0119 od pewnej anegdoty. Kiedy zosta\u0142a uchwalona Konstytucja i mia\u0142a by\u0107 w lipcu 1997 podpisana przez prezydenta Kwa\u015bniewskiego, zosta\u0142em zaproszony na t\u0119 uroczysto\u015b\u0107. Nagle prezydent mnie chwyta za r\u0119k\u0119 i stawia tu\u017c za sob\u0105. Natomiast prof. Andrzej Zoll, w\u00f3wczas prezes Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, zostaje ulokowany par\u0119 metr\u00f3w dalej w jakim\u015b k\u0105cie. Sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wydanym 28 maja 1997 r.\u00a0 orzeczeniu zahamowa\u0142 liberalizacj\u0119 ustawy o planowaniu rodziny, usuwaj\u0105c z niej wprowadzon\u0105 przez SLD poprawk\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 aborcj\u0119 z przyczyn spo\u0142ecznych. Kwa\u015bniewski by\u0142 tym oburzony i wyrazi\u0142 to w taki spos\u00f3b.<\/p>\n

Ale \u2013 niezale\u017cnie od tej reakcji \u00f3wczesnego prezydenta\u2013 wszyscy si\u0119 do orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego zastosowali. A to dlatego, \u017ce nie by\u0142 to, tak jak dzi\u015b, \u201etrybuna\u0142 wydmuszka\u201d, \u201etrybuna\u0142 kompromitacji\u201d czy trybuna\u0142 o\u015bmieszaj\u0105cy siebie niemal ka\u017cdym orzeczeniem. W\u00f3wczas by\u0142a to instytucja o niepodwa\u017calnym autorytecie. Dlatego orzeczenie z 28 maja 1997 r. przypominaj\u0105ce o konstytucyjnej ochronie \u017cycia cz\u0142owieka, w tym o ochronie prawnej w fazie przed urodzeniem, jest dalej wi\u0105\u017c\u0105ce i nie mo\u017cna od niego odej\u015b\u0107. Projekt ustawy o \u015bwiadomym rodzicielstwie<\/em>\u00a0 jest wi\u0119c niezgodny z Konstytucj\u0105.<\/p>\n

A czy \u2013 w \u015bwietle tego, co m\u00f3wi Pan o Trybunale \u2013 wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z pa\u017adziernika 2020 r. ograniczaj\u0105cy tzw. aborcj\u0119 eugeniczn\u0105, jest wi\u0105\u017c\u0105cy?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce od d\u0142u\u017cszego czasu Trybuna\u0142u Konstytucyjnego nie mamy. Po pierwsze s\u0105 tam dublerzy, trzech ludzi orzeka bez \u017cadnych uprawnie\u0144, gdy\u017c nie s\u0105 s\u0119dziami. Poza tym ten Trybuna\u0142 dokonuje czyn\u00f3w, kt\u00f3re nie mieszcz\u0105 si\u0119 w g\u0142owie jakiegokolwiek obywatela, nie tylko prawnika. Je\u017celi np. pani Krystyna Paw\u0142owicz i pan Piotrowicz zasiadaj\u0105 w sk\u0142adzie orzekaj\u0105cym w sprawie, o kt\u00f3r\u0105 z sami wnioskowali, jest to tak, jak gdybym ja zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do s\u0105du o rozw\u00f3d z moj\u0105 \u017con\u0105, a nast\u0119pnie ten rozw\u00f3d orzek\u0142. Co\u015b nieprawdopodobnego! Za co\u015b takiego wylatuje si\u0119 z s\u0105du i powinno si\u0119 wylecie\u0107 z Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Pomijam ju\u017c orzeczenia Trybuna\u0142u, kt\u00f3re s\u0105 sprzeczne z podstawowymi przepisami naszej Konstytucji.<\/p>\n

W jakich sytuacjach?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Konstytucja m\u00f3wi np., \u017ce umowa mi\u0119dzynarodowa zatwierdzona w odpowiedni spos\u00f3b, jest ponad prawem zwyk\u0142ym. Ju\u017c\u00a0 dwukrotnie w przesz\u0142o\u015bci Trybuna\u0142 Konstytucyjny sprawdza\u0142, czy umowy mi\u0119dzynarodowe, kt\u00f3re wi\u0105za\u0142y nas z Uni\u0105 Europejsk\u0105 s\u0105 zgodne z polsk\u0105 Konstytucj\u0105. Tymczasem sk\u0142ad tego Trybuna\u0142u, jesieni\u0105 2021 r. nagle stwierdza, \u017ce jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 tego mi\u0119dzynarodowego uk\u0142adu w jaki weszli\u015bmy z Uni\u0105,\u00a0 jest niezgodna z Konstytucj\u0105 RP. Przecie\u017c wcze\u015bniej by\u0142o to ju\u017c w spos\u00f3b ostateczny sprawdzone.<\/p>\n

Co to znaczy? Znaczy to, \u017ce obecnie Trybuna\u0142 Konstytucyjny wydaje\u00a0 orzeczenia, kt\u00f3rych nawet aplikant s\u0105dowy nie powinien wydawa\u0107, bo by si\u0119 skompromitowa\u0142.<\/p>\n

Bior\u0105c to pod uwag\u0119, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wyroki tego Trybuna\u0142u nie istniej\u0105.<\/p>\n

Kilka tygodni temu min\u0119\u0142o 31 lat od uchwalenia \u201eUstawy o planowaniu rodziny, ochronie p\u0142odu ludzkiego i warunkach dopuszczalno\u015bci przerywania ci\u0105\u017cy<\/em>\u201d, kt\u00f3ra zawiera tzw. kompromis aborcyjny, zak\u0142adaj\u0105cy, \u017ce aborcja jest zasadniczo zakazana, a jej dokonanie jest mo\u017cliwe w trzech przypadkach: gwa\u0142tu, zagro\u017cenia \u017cycia i zdrowia matki oraz nieuleczalnych wad p\u0142odu. Kompromis ten przez niemal 30 lat by\u0142 akceptowany przez ludzi r\u00f3\u017cnych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w oraz przedstawicieli wszystkich opcji politycznych, od lewa do prawa. Czy dzi\u015b nie warto po prostu do niego wr\u00f3ci\u0107, skoro przez tyle lat gwarantowa\u0142 \u0142ad spo\u0142eczny w tej sferze?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Powiedzia\u0142bym tak: lewica, kt\u00f3ra podnosi tyle\u00a0 ha\u0142asu wobec konieczno\u015bci realizacji jej aborcyjnego programu \u2013 musi si\u0119 pogodzi\u0107 z faktem, \u017ce ka\u017cda zmiana istniej\u0105cego stanu rzeczy poza jednym wyj\u0105tkiem, czyli przywr\u00f3ceniem kompromisu, jest nierealizowalna. Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby obecny prezydent zaakceptowa\u0142 tak rewolucyjny program, nie tylko w wydaniu Lewicy, ale r\u00f3wnie\u017c projekt Platformy Obywatelskiej. Je\u015bli chce si\u0119 co\u015b za\u0142atwi\u0107, to trzeba by\u0107 realist\u0105.<\/p>\n

M\u00f3wi Pan Profesor, \u017ce jedynym wyj\u0105tkiem, kt\u00f3ry by\u0142by dzi\u015b mo\u017cliwy do przeprowadzenia, jest powr\u00f3t do kompromisu aborcyjnego\u2026<\/strong><\/p>\n

\u2013 Tak, jest to jedyna zmiana prawa reguluj\u0105cego kwestie ochrony \u017cycia dzi\u015b realnie mo\u017cliwa. Gdyby taki projekt trafi\u0142 do Parlamentu, mia\u0142by du\u017ce szanse. Zag\u0142osowa\u0142aby za nim z pewno\u015bci\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 PiS-u, przecie\u017c nawet by\u0142y premier Morawiecki, wypowiada\u0142 si\u0119 jako zwolennik kompromisu wok\u00f3\u0142 aborcji. Trzecia Droga i PSL by\u0142yby na tak, i mo\u017ce nawet jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 pos\u0142\u00f3w PO. Wtedy prezydent nie mia\u0142by wyj\u015bcia i musia\u0142by podpisa\u0107.<\/p>\n

Wiem, \u017ce wiele os\u00f3b uwa\u017ca powr\u00f3t do kompromisu aborcyjnego za co\u015b strasznego. Np. ci z lewej strony uwa\u017caj\u0105, \u017ce b\u0119dzie to zdrada tych pa\u0144, kt\u00f3re u\u017cywa\u0142y brzydkich s\u0142\u00f3w na ulicach miast w 2020 roku. Ale taki jest realny stan rzeczy. Mo\u017cna czeka\u0107 na nowego prezydenta, nie ma \u017cadnej gwarancji, \u017ce nowy prezydent b\u0119dzie\u00a0 przychylny dla tak skrajnej liberalizacji aborcji jaka jest proponowana w zg\u0142oszonych projektach ustaw.<\/p>\n

Dzi\u015b \u2013 moim zdaniem \u2013 mo\u017cna zrobi\u0107 dwie rzeczy. Po pierwsze uchwali\u0107 ustaw\u0119 o powrocie do kompromisu aborcyjnego gwarantowanego w ustawie z 1993 r., a po drugie przeprowadzi\u0107 referendum.<\/p>\n

Ale\u00a0 czy zorganizowanie referendum wok\u00f3\u0142 aborcji jest dobr\u0105 propozycj\u0105? Czy mo\u017cna ucieka\u0107 si\u0119 do referendum w tak delikatnych sprawach jak prawa cz\u0142owieka, a w szczeg\u00f3lno\u015bci prawo do \u017cycia? <\/strong><\/p>\n

\u2013 Zgadzam si\u0119, \u017ce referendum nie powinno by\u0107 przeprowadzane w stosunku do praw cz\u0142owieka, ani odno\u015bnie do prawa do \u017cycia. Ale przy takim p\u0119kni\u0119ciu spo\u0142ecze\u0144stwa jakie mamy dzi\u015b w Polsce,\u00a0 je\u015bli chce si\u0119 na trwa\u0142e zagwarantowa\u0107 ochron\u0119 \u017cycia, to uwa\u017cam, \u017ce mo\u017cliwe jest doj\u015bcie do tego w\u0142a\u015bnie poprzez dobrze przygotowane referendum. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 50 plus jeden, zostanie osi\u0105gni\u0119ta. A patrz\u0105c na r\u00f3\u017cne badania socjologiczne, taka szansa istnieje, bowiem wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w opowiada si\u0119 przeciwko aborcji na \u017cyczenie. Dlatego m\u00f3wi\u0119 o referendum, \u017ce dzi\u015b jest na to szansa, kt\u00f3ra za rok czy dwa mo\u017ce by\u0107 znacznie mniejsza.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n

***<\/strong><\/p>\n

Adam Strzembosz<\/strong>\u00a0\u2013 ur. 1930 w Warszawie. Prawnik, dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d, od 1989 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci, od 1990 r. s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego, a w latach 1990 \u2013 98 prezes S\u0105du Najwy\u017cszego. Profesor zwyczajny, zwi\u0105zany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2013 Zg\u0142oszony niedawno projekt ustawy o \u015bwiadomym rodzicielstwie jest wed\u0142ug mnie wysoce niemoralny, sprzeczny z wiedz\u0105 naukow\u0105 oraz z prawami cz\u0142owieka \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z KAI prof. Adam Strzembosz. By\u0142y prezes S\u0105du Najwy\u017cszego dodaje, \u017ce przed\u0142o\u017cony w Sejmie projekt ustawy pozwalaj\u0105cej na aborcj\u0119 na \u017cyczenie do 12 tygodnia ci\u0105\u017cy jest niezgodny z Konstytucj\u0105 RP.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29133,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29132\/revisions\/29133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faustyna.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}